نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الوجيزة فى تفسير القرآن العزيز

al-wajīza fī tafsīr-il qur’ān-il ‘azīz
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69675
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69675
پدیدآور / مؤلف: واحدی، علی بن احمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 267 تا 269
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسیر وجیز واحدی (tafsīr-e vajīz-e vāhedī) الحاوى لجميع المعانى (al-ḥāwī li-jamī‘-il ma‘ānī) تفسیر الوجیز (tafsīr-ul wajīz)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفسیری است جامع و مختصر در حدود دو برابر قرآن. در کتاب الکنی و الالقاب (ج1: ص183) شیخ عباس قمی اشتباهاً این کتاب را به جمال الدین احمد بن محمد بن ابی جامع نسبت داده و صاحب «اعیان الشیعه» (ج10: ص287) نیز به این اشتباه دچار شده است. نام نگارنده و نام کتاب آشکارا در دیباچه یاد شده است. مؤلف سه تفسیر دارد یکی بسیط و دیگری وسیط و سوم وجیز که گویا کتاب حاضر تفسیر وجیز آن باشد زیرا تنها به بیان کلمات مشکله قرآن پرداخته است.درمقدمه کتاب تصریح کرده‌اند تألیف این کتاب در بین تألیف کتاب بزرگ ایشان بوده و چون همت عمومی را قاصر از مطالعه واستفاده از آن کتاب مفصل دیده وجمعی هم خواهش تألیف تفسیر مختصری از ایشان کرده وبدان اصرار می‌کرده‌اند این تفسیر را که درحقیقت تبدیل کلمات مشکله قرآن است به الفاظ سهل و آسانی تا آنان که چندان فضیلتی ندارند از آن نیز بهره‌مند گردند تألیف و آیات را عموماً مطابق رأی ابن عباس یا آنان که در درجه و مقام ایشان اند تفسیر کرده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الکریم بالایه العظیم بکبریائه القادر فلا یمانع و القاهر فلا ینازع العزيز فلا يضام ... »
انجام اثر
« قوله الوسواس المعنى من شر الوسواس و من شر الناس كانه أمر أن يستعيذ من شر الجن و من شر الجن و من شر الناس، تم تفسير كلام الله تعالى بحمد الله و حسن توفيقه »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصر، درحاشیه التفسير المنير لمعالم التنزيل لمحمد بن عمر النووى، 1305ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الوجیز (ترجمه)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
معجم المؤلفين 26/7 و 406/13 فهرس المخطوطات المصورة 50/1 سعدالسعود ابن طاوس ص 222 السيد على آل طاوس ص 140 كشف الظنون 2002/2 الاوقاف العامة 79/1 كشاف الفهارس 274/4-276 دنا 1008/10-1009

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الوجيزة فى تفسير القرآن العزيز = تفسیر وجیز واحدی = الحاوى لجميع المعانى = تفسیر الوجیز / تفسیر / عربی al-wajīza fī tafsīr-il qur’ān-il ‘azīz = tafsīr-e vajīz-e vāhedī = al-ḥāwī li-jamī‘-il ma‘ānī = tafsīr-ul wajīz واحدی، علی بن احمد، - 468 قمری vāhedī, ‘alī ebn-e ahmad( - 1076) تفسیری است جامع و مختصر در حدود دو برابر قرآن. در کتاب الکنی و الالقاب (ج1: ص183) شیخ عباس قمی اشتباهاً این کتاب را به جمال الدین احمد بن محمد بن ابی جامع نسبت داده و صاحب «اعیان الشیعه» (ج10: ص287) نیز به این اشتباه دچار شده است. نام نگارنده و نام کتاب آشکارا در دیباچه یاد شده است. مؤلف سه تفسیر دارد یکی بسیط و دیگری وسیط و سوم وجیز که گویا کتاب حاضر تفسیر وجیز آن باشد زیرا تنها به بیان کلمات مشکله قرآن پرداخته است.درمقدمه کتاب تصریح کرده‌اند تألیف این کتاب در بین تألیف کتاب بزرگ ایشان بوده و چون همت عمومی را قاصر از مطالعه واستفاده از آن کتاب مفصل دیده وجمعی هم خواهش تألیف تفسیر مختصری از ایشان کرده وبدان اصرار می‌کرده‌اند این تفسیر را که درحقیقت تبدیل کلمات مشکله قرآن است به الفاظ سهل و آسانی تا آنان که چندان فضیلتی ندارند از آن نیز بهره‌مند گردند تألیف و آیات را عموماً مطابق رأی ابن عباس یا آنان که در درجه و مقام ایشان اند تفسیر کرده است. آغاز: الحمدلله الکریم بالایه العظیم بکبریائه القادر فلا یمانع و القاهر فلا ینازع العزيز فلا يضام ... انجام: قوله الوسواس المعنى من شر الوسواس و من شر الناس كانه أمر أن يستعيذ من شر الجن و من شر الجن و من شر الناس، تم تفسير كلام الله تعالى بحمد الله و حسن توفيقه چاپ: مصر، درحاشیه التفسير المنير لمعالم التنزيل لمحمد بن عمر النووى، 1305ق. [معجم المؤلفين 26/7 و 406/13؛ فهرس المخطوطات المصورة 50/1؛ سعدالسعود ابن طاوس ص 222؛ السيد على آل طاوس ص 140؛ كشف الظنون 2002/2؛ الاوقاف العامة 79/1؛ كشاف الفهارس 274/4-276؛ دنا 1008/10-1009] شرح و حواشی: 1- الوجیز (ترجمه)

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
1428 بی‌کاتب قرن 6 نسخ 275 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
12072 بی‌کاتب قرن 6 نسخ 205 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
383عکسی بی‌کاتب قرن 7 نسخ 286 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
15546/1 بی‌کاتب قرن 7 نسخ 137 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
8931 احمد بن علی 2 رمضان664ق نسخ 282 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
8626 بی‌کاتب قرن 8 - 189 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
6393-32/93 ابی نجم محمود بن محمدشاه بن منصور شعبان 735ق نستعلیق 117 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
1429 احمد بن عبدالرحیم بن احمد ربیع الاول739ق نسخ 249 شناسنامه ←
9
سپهسالار
تهران
2062 بی‌کاتب 757ق نسخ 340 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
9041 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 266 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
354 عکسی بی‌کاتب 1 رجب 816ق تعلیق 188 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
9131 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
15855 معز الدین محمد نیریزی شنبه 1 رجب 1094ق نستعلیق 123 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
5214 بی‌کاتب رجب1138ق نسخ 263 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
18 بی‌کاتب 1231ق نسخ 289 شناسنامه ←
16
الهیات
مشهد
19313 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
406عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ مغربی 170 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
1751 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 155 شناسنامه ←