شناسنامه کتابشناختی اثر
الوجيزة فى تفسير القرآن العزيز
al-wajīza fī tafsīr-il qur’ān-il ‘azīz
18
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69675
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69675
پدیدآور / مؤلف:
واحدی، علی بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 34، ص 267
تا 269
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر وجیز واحدی
(tafsīr-e vajīz-e vāhedī)
الحاوى لجميع المعانى
(al-ḥāwī li-jamī‘-il ma‘ānī)
تفسیر الوجیز
(tafsīr-ul wajīz)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیری است جامع و مختصر در حدود دو برابر قرآن. در کتاب الکنی و الالقاب (ج1: ص183) شیخ عباس قمی اشتباهاً این کتاب را به جمال الدین احمد بن محمد بن ابی جامع نسبت داده و صاحب «اعیان الشیعه» (ج10: ص287) نیز به این اشتباه دچار شده است. نام نگارنده و نام کتاب آشکارا در دیباچه یاد شده است. مؤلف سه تفسیر دارد یکی بسیط و دیگری وسیط و سوم وجیز که گویا کتاب حاضر تفسیر وجیز آن باشد زیرا تنها به بیان کلمات مشکله قرآن پرداخته است.درمقدمه کتاب تصریح کردهاند تألیف این کتاب در بین تألیف کتاب بزرگ ایشان بوده و چون همت عمومی را قاصر از مطالعه واستفاده از آن کتاب مفصل دیده وجمعی هم خواهش تألیف تفسیر مختصری از ایشان کرده وبدان اصرار میکردهاند این تفسیر را که درحقیقت تبدیل کلمات مشکله قرآن است به الفاظ سهل و آسانی تا آنان که چندان فضیلتی ندارند از آن نیز بهرهمند گردند تألیف و آیات را عموماً مطابق رأی ابن عباس یا آنان که در درجه و مقام ایشان اند تفسیر کرده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الکریم بالایه العظیم بکبریائه القادر فلا یمانع و القاهر فلا ینازع العزيز فلا يضام ... »
انجام اثر
« قوله الوسواس المعنى من شر الوسواس و من شر الناس كانه أمر أن يستعيذ من شر الجن و من شر الجن و من شر الناس، تم تفسير كلام الله تعالى بحمد الله و حسن توفيقه »
سوابق و چاپهای اثر
مصر، درحاشیه التفسير المنير لمعالم التنزيل لمحمد بن عمر النووى، 1305ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الوجیز (ترجمه)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
معجم المؤلفين 26/7 و 406/13
فهرس المخطوطات المصورة 50/1
سعدالسعود ابن طاوس ص 222
السيد على آل طاوس ص 140
كشف الظنون 2002/2
الاوقاف العامة 79/1
كشاف الفهارس 274/4-276
دنا 1008/10-1009
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الوجيزة فى تفسير القرآن العزيز = تفسیر وجیز واحدی = الحاوى لجميع المعانى = تفسیر الوجیز / تفسیر / عربی
al-wajīza fī tafsīr-il qur’ān-il ‘azīz = tafsīr-e vajīz-e vāhedī = al-ḥāwī li-jamī‘-il ma‘ānī = tafsīr-ul wajīz
واحدی، علی بن احمد، - 468 قمری
vāhedī, ‘alī ebn-e ahmad( - 1076)
تفسیری است جامع و مختصر در حدود دو برابر قرآن. در کتاب الکنی و الالقاب (ج1: ص183) شیخ عباس قمی اشتباهاً این کتاب را به جمال الدین احمد بن محمد بن ابی جامع نسبت داده و صاحب «اعیان الشیعه» (ج10: ص287) نیز به این اشتباه دچار شده است. نام نگارنده و نام کتاب آشکارا در دیباچه یاد شده است. مؤلف سه تفسیر دارد یکی بسیط و دیگری وسیط و سوم وجیز که گویا کتاب حاضر تفسیر وجیز آن باشد زیرا تنها به بیان کلمات مشکله قرآن پرداخته است.درمقدمه کتاب تصریح کردهاند تألیف این کتاب در بین تألیف کتاب بزرگ ایشان بوده و چون همت عمومی را قاصر از مطالعه واستفاده از آن کتاب مفصل دیده وجمعی هم خواهش تألیف تفسیر مختصری از ایشان کرده وبدان اصرار میکردهاند این تفسیر را که درحقیقت تبدیل کلمات مشکله قرآن است به الفاظ سهل و آسانی تا آنان که چندان فضیلتی ندارند از آن نیز بهرهمند گردند تألیف و آیات را عموماً مطابق رأی ابن عباس یا آنان که در درجه و مقام ایشان اند تفسیر کرده است.
آغاز: الحمدلله الکریم بالایه العظیم بکبریائه القادر فلا یمانع و القاهر فلا ینازع العزيز فلا يضام ...
انجام: قوله الوسواس المعنى من شر الوسواس و من شر الناس كانه أمر أن يستعيذ من شر الجن و من شر الجن و من شر الناس، تم تفسير كلام الله تعالى بحمد الله و حسن توفيقه
چاپ: مصر، درحاشیه التفسير المنير لمعالم التنزيل لمحمد بن عمر النووى، 1305ق.
[معجم المؤلفين 26/7 و 406/13؛ فهرس المخطوطات المصورة 50/1؛ سعدالسعود ابن طاوس ص 222؛ السيد على آل طاوس ص 140؛ كشف الظنون 2002/2؛ الاوقاف العامة 79/1؛ كشاف الفهارس 274/4-276؛ دنا 1008/10-1009]
شرح و حواشی:
1- الوجیز (ترجمه)
نسخههای خطی این اثر
18 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
1428 | بیکاتب | قرن 6 | نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
12072 | بیکاتب | قرن 6 | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
383عکسی | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
15546/1 | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | 137 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
8931 | احمد بن علی | 2 رمضان664ق | نسخ | 282 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
8626 | بیکاتب | قرن 8 | - | 189 | شناسنامه ← |
| 7 |
گلپایگانی
قم
|
6393-32/93 | ابی نجم محمود بن محمدشاه بن منصور | شعبان 735ق | نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
1429 | احمد بن عبدالرحیم بن احمد | ربیع الاول739ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 9 |
سپهسالار
تهران
|
2062 | بیکاتب | 757ق | نسخ | 340 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
9041 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 266 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
354 عکسی | بیکاتب | 1 رجب 816ق | تعلیق | 188 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
9131 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
15855 | معز الدین محمد نیریزی | شنبه 1 رجب 1094ق | نستعلیق | 123 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
5214 | بیکاتب | رجب1138ق | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
18 | بیکاتب | 1231ق | نسخ | 289 | شناسنامه ← |
| 16 |
الهیات
مشهد
|
19313 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
406عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | مغربی | 170 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
1751 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 155 | شناسنامه ← |