شناسنامه کتابشناختی اثر
نور الثقلین
nūr-uttaqalayn
52
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/68893
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68893
پدیدآور / مؤلف:
حویزی، عبدالعلی بن جمعه
تاریخ و سده تألیف:
1072 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 802
تا 806
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر نور الثقلین
(tafsīr-u nūr-ittaqalayn)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبرهای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیهای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت میباشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتابهای معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً. »
سوابق و چاپهای اثر
قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 365/24
ریحانة الادب 357/1 و 124/4
کشف الحجب و الاستار 592-591
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نور الثقلین = تفسیر نور الثقلین / تفسیر / عربی
nūr-uttaqalayn = tafsīr-u nūr-ittaqalayn
حویزی، عبدالعلی بن جمعه، ق12 قمری
hovayzī, ‘abd-e-‘alī ebn-e jom‘e (- 18c)
تاریخ تألیف: 16 ذیحجه 1072ق
تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبرهای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیهای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت میباشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتابهای معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است.
آغاز: الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً.
چاپ: قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه
[الذریعة 365/24؛ ریحانة الادب 357/1 و 124/4؛ کشف الحجب و الاستار 592-591]
شروح و حواشی:
1- تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)
نسخههای خطی این اثر
52 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
10565 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 391 | شناسنامه ← |
| 2 |
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)
تهران
|
بدون شماره | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
1326 ط | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 224 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
5977 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 736 | شناسنامه ← |
| 5 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
430 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
3421 | بیکاتب | قرن 11، در حیات مؤلف | نسخ | 450 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
4165 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 513 | شناسنامه ← |
| 8 |
سلطنتی
تهران
|
1259 | عبدعلی بن جمعة العروسی الحویزی | شعبان1065ق | نسخ | 542 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | علی بن احمد حسینی | 3 ذیحجه1065ق | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
1509 | عبدالعلی بن جمعه الحویزی (مؤلف) | 1072ق | نسخ | 1022 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
1710 | محمد طاهر بن حسن علی شیرازی | جمعه 19 جمادی الاول1073ق | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
اصفهان
|
105 | محمد قاسم پسر محمد زمان شیرازی | 1073ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
1564 | محمد طاهر بن حسن | پنجشنبه 8 جمادی الاول1078ق | نسخ | 478 | شناسنامه ← |
| 14 |
ثامنی، محمد رضا
شیراز
|
68 | شیخ محمد طاهر بن شیخ حسن علی | 21 ربیع الاول1080ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
7333 | محمد بن محمد امین طالقانی | 28 جمادی الاول1082ق | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
1424 | بیکاتب | صفر1088ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 17 |
گلپایگانی
قم
|
3680-19/10 | محمد کاظم بن محمد جعفر قاضی قائنی | 1088ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
اصفهان
|
226 | عبدالرحیم بن نجم الدین موالی صیمکانی | 24 محرم 1088ق | نسخ | 297 | شناسنامه ← |
| 19 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
429 | ابوالولی بن ابوالفضائل سلامی حسینی عریضی اوحدی | چهارشنبه 17 ذیقعده 1089ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
اصفهان
|
359 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
461 | محمدرضا طبیب ابن عنایت الله شریف | ربیع الاول 1090ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 22 |
مروی
تهران
|
300 | بیکاتب | 1090ق | - | 460 | شناسنامه ← |
| 23 |
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
|
بدون شماره | شیخ حر | 1091 | - | - | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
22576 | بیکاتب | چهارشنبه 4 جمادی الثانی 1093ق | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 25 |
ملک
تهران
|
264 | مولانا محمد هاشم بن محمد صادق | پایان دهه نخستین صفر 1094ق | نسخ | 410 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملک
تهران
|
266 | بیکاتب | 1096ق | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
11353 | بیکاتب | ربیع الثانی 1100ق | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
8054 | بهرام بن مسلم | حدودقرن12 | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
8055 | خداداد بن حسین شهرکی | حدودقرن12 | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
792 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 835 | شناسنامه ← |