مونس العشاق

● مونس العشاق / ادبیات / فارسی mūnes-ol ‘oššāq مشهدی، محمود، ق 9 قمری mašhadī, mahmūd(- 15c) تاریخ تألیف: 844ق در همه شعرها جناس به کار برده است. به نظم است با دیباچه نثر. آغاز: بسمله، اما بعد چنین گوید ... محمود المشهدی ... که چون در ایام جوانی در نظم و نثر نصیبی وافر یافتم خواستم بعد از این یادگاری بماند پس در شهور سنه اربع و اربعین و ثمانمائة ... این رساله را تمام ساختم چنانچه در هر بیت از ابیات مثنوی آن چهار قافیه التزام نمودم و بجای دو قافیه تجنیس تام رعایت کردم مفرد یا مرکب و این التزامات از مشکلات فنون شعر است و در هر نامه ای غزلی گفتم پنج بیت و در هر بیتی ابهامی لازم داشتم در لفظ مفرد که آنهم از صنایع مشکله است و در مطلع تجنیس و در مقطع تخلیص مرعی افتاده بعد از آن قطعه ای گفتم سه بیت و یک لفظ را درو به چهار معنی مختلف بگردانیدم و این صورت نیز غریب و نادر است، شعر: کسی در سخن نپوشید چون من لباس معنی ×× بر صورتی که نبود پوشیده بر افاضل و تمامی ابیات غزل و قطعه را نیز ذوقافیتین گفتم بعد از آن فردی آوردم خلاصه سخن در سه بیت ادا کردم و با وجود این صنایع بدایع که یاد کرده شد هیچ بیت را از اشارتی و حالی و خیالی خالی نگذاشتم ... فی توحید الباری سبحانه و تعالی. پادشاهی که خاک را جان داد ×× داد فضلش به پادشاهان داد