شناسنامه کتابشناختی اثر
المنصف من الکلام علی مغنی ابن هشام
al-munṣif min-al kalām ‘alā muġnī ibn-i hišām
19
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/65157
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65157
پدیدآور / مؤلف:
اشمونی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 130
تا 131
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
حاشیه مغنی
(hāšīye-ye moqnī)
اثر مرتبط / وابسته به:
مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرحی است مشهور بر کتاب «المغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام با عناوین «قوله، و اقول». بنابر آنچه در دیباچه کتاب آمده شارح هنگامی که اشتغال به تدریس «المغنی اللبیب» داشته، متوجه شرح شمس الدین محمد بن صایغ حنفی به نام «تنزیه السلف عن تمویة الخلف» و نیز تعلیقه محمد بن ابی زکریا دمامینی بر مغنی اللبیب و شرح دیگر دمامینی به نام «تحفة الغریب» و اشکالات فراوان آن میگردد. لذا به خواهش دوستان تصمیم به پاسخ اعتراضات دمامینی گرفته سپس شرح شواهد و ابیات مغنی را نیز به آن افزوده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز اثر
« بسمله. و صلى الله علیه سیدنا محمد و اله ... الحمدلله الذی خص كتابه بعدم المعارضة و بالاعجاز و جعله تبيانا لكل شیء ... و بعد فقد نظرت عند اقرائی لمغنی اللبیب عن كتب الاعاریب ما كتبه علیه الشیخ شمس الدین محمد بن الصايغ الحنفی ... قوله اما بعد حمد الله الحمد هو الوصف الجمیل ... »
انجام اثر
« قوله و قد مر ذلك یعنی فی آخر القاعدة الاولى، و الحمدلله على التمام، و على نعمه العظام ... و ان يحشرنا فی زمرة نبینا محمد صلى الله علی و آله الصلاة و السلم. »
سوابق و چاپهای اثر
مصر، 1305؛ طهران، سنگی، 1273ق، رحلی؛ ایران، 1300ق، 366ص؛ 1292ق، 367ص؛ ایران، سنگی، 1300، رحلی، 366ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشار 920
معجم المطبوعات 1143/1
کشف الظنون 1752/2
اوقاف بغداد 189
معجم المؤلفين 149/2
ريحانة الادب 253/3
فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهرية(نحو) 500
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● المنصف من الکلام علی مغنی ابن هشام = حاشیه مغنی / نحو / عربی
al-munṣif min-al kalām ‘alā muġnī ibn-i hišām = hāšīye-ye moqnī
اشمونی، احمد بن محمد، 801 - 872 قمری
ešmūnī, ahmad-e-bn-e mohammad (1399 - 1468)
وابسته به: مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
شرحی است مشهور بر کتاب «المغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام با عناوین «قوله، و اقول». بنابر آنچه در دیباچه کتاب آمده شارح هنگامی که اشتغال به تدریس «المغنی اللبیب» داشته، متوجه شرح شمس الدین محمد بن صایغ حنفی به نام «تنزیه السلف عن تمویة الخلف» و نیز تعلیقه محمد بن ابی زکریا دمامینی بر مغنی اللبیب و شرح دیگر دمامینی به نام «تحفة الغریب» و اشکالات فراوان آن میگردد. لذا به خواهش دوستان تصمیم به پاسخ اعتراضات دمامینی گرفته سپس شرح شواهد و ابیات مغنی را نیز به آن افزوده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز: بسمله. و صلى الله علیه سیدنا محمد و اله ... الحمدلله الذی خص كتابه بعدم المعارضة و بالاعجاز و جعله تبيانا لكل شیء ... و بعد فقد نظرت عند اقرائی لمغنی اللبیب عن كتب الاعاریب ما كتبه علیه الشیخ شمس الدین محمد بن الصايغ الحنفی ... قوله اما بعد حمد الله الحمد هو الوصف الجمیل ...
انجام: قوله و قد مر ذلك یعنی فی آخر القاعدة الاولى، و الحمدلله على التمام، و على نعمه العظام ... و ان يحشرنا فی زمرة نبینا محمد صلى الله علی و آله الصلاة و السلم.
چاپ: مصر، 1305؛ طهران، سنگی، 1273ق، رحلی؛ ایران، 1300ق، 366ص؛ 1292ق، 367ص؛ ایران، سنگی، 1300، رحلی، 366ص
[مشار 920؛ معجم المطبوعات 1143/1؛ کشف الظنون 1752/2؛ اوقاف بغداد 189؛ معجم المؤلفين 149/2؛ ريحانة الادب 253/3؛ فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهرية(نحو) 500]
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
9228 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 2 |
شاهچراغ
شیراز
|
473 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 349 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
6655 | علقمی شافعی، محمد بن عباد | قرن 9 | نسخ | 289 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
13996 | عمر بن عبدالله المنظراوی | جمعه 22 ربیع الاول 866ق | - | 279 | شناسنامه ← |
| 5 |
سپهسالار
تهران
|
3228 | صدرالدین بن احمد حسینی | قرن 11 | نسخ | 509 | شناسنامه ← |
| 6 |
وزیری
یزد
|
1274 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
1488 | بیکاتب | قرن 10 و 11 | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 8 |
گوهرشاد
مشهد
|
108 | بیکاتب | 1053ق | نسخ | 265 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
15267 | شیرازی، عبدالواحد بن محمد امین | 7 صفر 1094ق | نسخ | 301 | شناسنامه ← |
| 10 |
مسجد اعظم
قم
|
1779 | بیکاتب | شنبه غره شعبان 1095ق | نستعلیق | 327 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
2995 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
5906 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 472 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
14467 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 14 |
سریزدی
یزد
|
256/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 15 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
954 | سید محمد بن ابوالقاسم حسینی دهکردی از محال اربعه | دوشنبه 15 ربیع الثانی 1233ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
3980 | میرزا حسن بن احمد کرجی | 1273ق، برای آقا میر سید محمد استنساخ شده | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
4344 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
2982 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 19 |
نمازی
خوی
|
138 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 357 | شناسنامه ← |