شناسنامه کتابشناختی اثر
مناهل التحقیق
manāhel-ot tahqīq
9
نسخه ثبتشده
قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/64465
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64465
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 705
تا 706
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر آیه «الی الله تصیر الامور»
(tafsīr-e āye-ye «ela-l-lāh tasīr-ol omūr»)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
درویش شیرازی، محمد هاشم بن اسماعیل، 1110؟ - 1199 قمری
darvīš-e šīrāzī, mohammad hāšem ebn-e esmā‘īl (1699 - 1785)
این رسالهای است به زبان فارسی که پرسندهای معنی آیه «الا الی الله یصیر الامور» را از عارفی پرسیده و او این رساله را به نثر و نظم با استفاده از آیات قرآن و احادیث در جواب پرسنده نوشته است. نام مؤلف (جواب دهنده) ذکر نشده ولی احتمال دارد که از رسالات سید محمد قطب الدین باشد. در آن سرودههای شبستری و مولوی و حافظ و خود او گواه آمده است.
آغاز اثر
« الحمد لله المتجلی لخلقه ... اما بعد سوال پرسید پرسنده از اخلاء و اخوان فی الله که حقیقت معنی آیه شریفه «الا الی الله تصیر الامور» چیست؟ الجواب علی طریق الصواب و بالله التوفیق، بدان ای برادر شفیق که حقیقت معنی آیه شریفه راجع به بیان مبدء و معاد است به این طریق که الا حرف تنبیه است و تنبیه به معنی آگاهانیدن هر کسی را که از امری و چیزی غافل باشد ... »
انجام اثر
« و از برای عالم و عالمیان بعد از رحلت حضرت صاحب الزمان علیه السلام این مقام وصول و ایقان روی خواهد داد و آن زمان از روی شهود و یقین بعضی خواهند گفت هذا ما وعد الرحمن و صدق المرسلون و برخی را دعويهم فيها سبحانك اللهم و تحيتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد لله رب العالمین و او خواهد بود اللهم اجعلنا من الذين آخر دعويهم ان الحمد الله رب العالمین آمین آمین آمین. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1323ق، سنگی، همراه سیر و سلوک ابوالقاسم ذهبی؛ شیراز، 1382 شمسی، با شرح و تصحیح محمد یوسف نیری
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 354/22
ایضاح المکنون 564/2
نسخههای منزوی 1426/2
فهرستواره منزوی 226/7 با عنوان «تفسیر آیه الی اله تصیر الامور» و به احتمال از سید محمد قطب الدین نی ریزی ذهبی و 995/8 با عنوان «مناهل التحقیق» از سید محمد هاشم شیرازی ذهبی با آغاز یکسان
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مناهل التحقیق = تفسیر آیه «الی الله تصیر الامور» / عرفان و تصوف، تفسیر / فارسی
manāhel-ot tahqīq = tafsīr-e āye-ye «ela-l-lāh tasīr-ol omūr»
درویش شیرازی، محمد هاشم بن اسماعیل، 1110؟ - 1199 قمری
darvīš-e šīrāzī, mohammad hāšem ebn-e esmā‘īl (1699 - 1785)
این رسالهای است به زبان فارسی که پرسندهای معنی آیه «الا الی الله یصیر الامور» را از عارفی پرسیده و او این رساله را به نثر و نظم با استفاده از آیات قرآن و احادیث در جواب پرسنده نوشته است. نام مؤلف (جواب دهنده) ذکر نشده ولی احتمال دارد که از رسالات سید محمد قطب الدین باشد. در آن سرودههای شبستری و مولوی و حافظ و خود او گواه آمده است.
آغاز: الحمد لله المتجلی لخلقه ... اما بعد سوال پرسید پرسنده از اخلاء و اخوان فی الله که حقیقت معنی آیه شریفه «الا الی الله تصیر الامور» چیست؟ الجواب علی طریق الصواب و بالله التوفیق، بدان ای برادر شفیق که حقیقت معنی آیه شریفه راجع به بیان مبدء و معاد است به این طریق که الا حرف تنبیه است و تنبیه به معنی آگاهانیدن هر کسی را که از امری و چیزی غافل باشد ...
انجام: و از برای عالم و عالمیان بعد از رحلت حضرت صاحب الزمان علیه السلام این مقام وصول و ایقان روی خواهد داد و آن زمان از روی شهود و یقین بعضی خواهند گفت هذا ما وعد الرحمن و صدق المرسلون و برخی را دعويهم فيها سبحانك اللهم و تحيتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد لله رب العالمین و او خواهد بود اللهم اجعلنا من الذين آخر دعويهم ان الحمد الله رب العالمین آمین آمین آمین.
چاپ: تهران، 1323ق، سنگی، همراه سیر و سلوک ابوالقاسم ذهبی؛ شیراز، 1382 شمسی، با شرح و تصحیح محمد یوسف نیری
[الذریعه 354/22؛ ایضاح المکنون 564/2؛ نسخههای منزوی 1426/2؛ فهرستواره منزوی 226/7 با عنوان «تفسیر آیه الی اله تصیر الامور» و به احتمال از سید محمد قطب الدین نی ریزی ذهبی و 995/8 با عنوان «مناهل التحقیق» از سید محمد هاشم شیرازی ذهبی با آغاز یکسان]
نسخههای خطی این اثر
9 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملک
تهران
|
930/5 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
10074/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
اصفهان
|
499/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
16269/1 | محمدشریف بن جهانگیر فراشبندی | 29 رمضان 1207ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 5 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
379/8 | بیکاتب | 1277ق | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 6 |
شاهچراغ
شیراز
|
44/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
3857/11-ف | بیکاتب | - | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
فرهنگ و هنر
مشهد
|
ب-38 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |
| 9 |
مدرسه غرب
همدان
|
236/1 | مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |