مکاتبه کمال الدوله و جلال الدوله

● مکاتبه کمال الدوله و جلال الدوله = سه مکتوب / حکومت و سیاست / فارسی mokātebe-ye kamāl-od-dowle va jalāl-od-dowle = se maktūb آخوند زاده، فتحعلی بن محمد تقی، 1226؟ - 1295 قمری āxūnd-zāde, fatḥ-‘alī ebn-e mohammad taqī (1811-1878) شامل سه طغری مکتوب و پاسخی است که شاهزاده هندوستان به نام کمال الدوله به شاهزاده ایران جلال الدوله نوشته و دریافت کرده است. در این مکاتیب از اوضاع روز انتقاد شدید شده و نشان داده شده است که وضع کشورهای اروپایی به روی چه پایه و مداری قرار دارد و خرابی ایران بر چه مبنایی است. این مکاتیب از شمار نخستین نوشته‌های جدید فارسی است که در قبل از مشروطیت رقم زده شده و نویسنده سر آن داشته تا افکار را برای تغییر وضعیت سیاسی آماده کند. از مطالب بسیار با اهمیت این مکاتیب وجود لغات فرنگی در آن است که در فارسی هنوز معادلی نداشته است. (انوار) آغاز: زاهد از کوچه رندان بسلامت بگذر×× تا جزایت نکند صحبت بدنامی چند؛ صورت سه طغرا مکتوبی است که شاهزده هندوستان کمال الدوله بشاهزاده ی ایران جلال الدوله نوشته و ...