مقویم

● مقویم / طنز / فارسی maqvīm نظام افشار، حبیب الله، - 1309 قمری nezām afšār, habīb-ol-lāh(- 1892) اهدا به: عزالدوله نثر آمیخته به نظم در هجو و به تقلید تقویم است. نویسنده، که از لشکرنویس‌های دوره ناصری است، به صورت تقویم و ذکر «اوضاع فلکی در این ماه دلالت دارد» مطالب زیادی در انتقاد از اوضاع ایران می‌آورد و با مسخره کردن دستگاه، ناهنجاری‌های موجود را به صورت یک یک بر می‌شمارد و این برشمارش او خود حکایت از اوضاع بد آنروز دارد. آغاز: بسم الله خیر الاسماء از بزرگان دین و دولت که موفق بر هدایت و پرورده نعمت آن بزرگوارانم معذرت زبان درازی خواسته و پوزش شوخ طبعی آورده و باطمینان عفو عمیمشان باستخراج تقویم ناسخ التقویم که فی الحقیقه رساله بینه تازه بدوران رسیدگان بد اختر و متکبران بی پدر است ... انجام: آن دو نفر گوشت تلخ و گند گند با هم اگر حضور داشته باشیم و بنده را ثالث قرار دهند میگویم البته گند گند لشکری اعتبارش بیشتر است و الله اعلم. چاپ: در دارالطباعه استاد علی اصغر، تهران، 1355ق، در چاپخانه آقا سید رضا باسمه چی، سنگی [الذریعه 126/22؛ فرهنگنامه ها 273؛ مشار 1483؛ فهرستواره منزوی 932/2]