نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مقولات عشر

maqūlāt-e ‘ašr
3 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/63249
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63249
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 31، ص 274 تا 275
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: منطق

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

محمد قاسم mohammad qāsem نویسنده می‌گوید: با وجود قلت بضاعت علمی این رساله را در مقولات عشر پرداختم و آنچه معتبر در نزد حکیمان بود در این رساله آوردم. شیوه کار مؤلف چنین است: ابتدا معلوم را منقسم به موجود در خارج و معدوم در خارج می‌کند سپس موجود را به واجب و ممکن و بعد ممکن را به جوهر و عرض تقسیم می‌نماید و سپس درباب هر یک بحث از آنها می‌کند. در فهرست ملک آن را به احتمال از محمد قاسم بن محمد صالح مدرس اصفهانی (قرن 11) محشی شرح تجرید دانسته است و نسخه‌ای[نسخه قبل] با شباهت سرآغاز و انجام در مرعشی دارد که از ابوالفتح بن مخدوم جرجانی دانسته شده گرچه به احتمال و زمان تألیف ذیحجه 956ق در قزوین دانسته شده در حالی که در نسخه کتابخانه ملی زمان تألیف دهه دوم جمادی الثانی 1273ق تعیین شده است. محتمل است که تاریخ نسخه ملی سال کتابت باشد ولی اگر نسخه مرعشی همین رساله باشد باید مؤلفی محمد قاسم نام در پیش از تاریخ 956ق جستجو کرد.
آغاز اثر
« بسمله. لك الحمد يا واجب الوجود بالذات، و مقسم اجناس الاعراض ... اما بعد فيقول ... محمد قاسم هذه خلاصة ما اشتهر في بيان مقولات العشر ... »
انجام اثر
« على تقدير وجود هما فى الخارج. هذا آخر الكلام فى هذا المقام، و الحمدلله على الاتمام، و الصلاة ... »

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مقولات عشر / منطق / عربی maqūlāt-e ‘ašr محمد قاسم mohammad qāsem نویسنده می‌گوید: با وجود قلت بضاعت علمی این رساله را در مقولات عشر پرداختم و آنچه معتبر در نزد حکیمان بود در این رساله آوردم. شیوه کار مؤلف چنین است: ابتدا معلوم را منقسم به موجود در خارج و معدوم در خارج می‌کند سپس موجود را به واجب و ممکن و بعد ممکن را به جوهر و عرض تقسیم می‌نماید و سپس درباب هر یک بحث از آنها می‌کند. در فهرست ملک آن را به احتمال از محمد قاسم بن محمد صالح مدرس اصفهانی (قرن 11) محشی شرح تجرید دانسته است و نسخه‌ای[نسخه قبل] با شباهت سرآغاز و انجام در مرعشی دارد که از ابوالفتح بن مخدوم جرجانی دانسته شده گرچه به احتمال و زمان تألیف ذیحجه 956ق در قزوین دانسته شده در حالی که در نسخه کتابخانه ملی زمان تألیف دهه دوم جمادی الثانی 1273ق تعیین شده است. محتمل است که تاریخ نسخه ملی سال کتابت باشد ولی اگر نسخه مرعشی همین رساله باشد باید مؤلفی محمد قاسم نام در پیش از تاریخ 956ق جستجو کرد. آغاز: بسمله. لك الحمد يا واجب الوجود بالذات، و مقسم اجناس الاعراض ... اما بعد فيقول ... محمد قاسم هذه خلاصة ما اشتهر في بيان مقولات العشر ... انجام: على تقدير وجود هما فى الخارج. هذا آخر الكلام فى هذا المقام، و الحمدلله على الاتمام، و الصلاة ...

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
3682/12 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
2
ملی
تهران
1022/2 محمد علی بن میرزا باقر تفرشی 1270ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
15614/3 بی‌کاتب با تاریخ 1273ق - 7 شناسنامه ←