نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفتاح الخزائن

meftāh-ol xazā'en
12 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62205
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62205
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 803 تا 804
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تفسیر
اهدا / به درخواست: محمد شاه قاجار

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفسیری است عرفانی که آیات قرآن را به روش عرفانی تأویل می‌کند و به درخواست سیدمهدی این کتاب را نگاشته است. نام کتاب در برخی نسخه‌ها «مفتاح الخزائن» درج شده و در متن کتاب به این اسم تصریح شده است ولی منزوی در فهرست خطی فارسی «مصباح الخزائن» آورده است. در تفسیر آیاتی است که در آغاز هر صفحه از قرآن برای استخاره آمده و به روش عرفانی ساخته است. لیکن بر اساس اینکه مؤلف از پیشتازان مکتب فلسفه و عرفان در عصر قاجار بوده، از این فرصت برای ترویج و اشاعه مشرب عرفانی خود سود جسته است. شیوه مؤلف، در این تفسیر این است که پس از ذکر آیه مورد نظر، نخست آیه را به فارسی ترجمه نموده، سپس به تفسیر و تأویل آن پرداخته و در تأویل، تا آنجا که ملاحظه شد، عین عبارات «عبدالرزاق کاشانی» را در «تأویلات»، به فارسی نقل می کند.
آغاز اثر
« بسمله. حمد بی حد و ثنای بی حد حکیمی را سزا است که در حکمت خانه متعالیه بنیاد صور کوفیه جامعه را بر عقل و جهل نهاد »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 59/1 الذریعة 106/21 مفاخر اسلام، دوانی 446/7

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مفتاح الخزائن / تفسیر / فارسی meftāh-ol xazā'en لاهیجی، محمد جعفر بن محمد صادق، ق13 قمری lāhījī, mohammad ja'far ebn-e mohammad sādeq(-19c) به دستور: محمد شاه قاجار تفسیری است عرفانی که آیات قرآن را به روش عرفانی تأویل می‌کند و به درخواست سیدمهدی این کتاب را نگاشته است. نام کتاب در برخی نسخه‌ها «مفتاح الخزائن» درج شده و در متن کتاب به این اسم تصریح شده است ولی منزوی در فهرست خطی فارسی «مصباح الخزائن» آورده است. در تفسیر آیاتی است که در آغاز هر صفحه از قرآن برای استخاره آمده و به روش عرفانی ساخته است. لیکن بر اساس اینکه مؤلف از پیشتازان مکتب فلسفه و عرفان در عصر قاجار بوده، از این فرصت برای ترویج و اشاعه مشرب عرفانی خود سود جسته است. شیوه مؤلف، در این تفسیر این است که پس از ذکر آیه مورد نظر، نخست آیه را به فارسی ترجمه نموده، سپس به تفسیر و تأویل آن پرداخته و در تأویل، تا آنجا که ملاحظه شد، عین عبارات «عبدالرزاق کاشانی» را در «تأویلات»، به فارسی نقل می کند. آغاز: بسمله. حمد بی حد و ثنای بی حد حکیمی را سزا است که در حکمت خانه متعالیه بنیاد صور کوفیه جامعه را بر عقل و جهل نهاد [نسخه‌های منزوی 59/1؛ الذریعة 106/21 مفاخر اسلام، دوانی 446/7]

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
3939 لاهیجی، محمد جعفر بن محمد صادق (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 68 شناسنامه ←
2
ملک
تهران
2692 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 115 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
11245 عبدالله بن حاجی آقا جانی اصفهانی قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
10998 بی‌کاتب 1253ق، احتمالاً در حیات مؤلف نسخ - شناسنامه ←
5
ملک
تهران
2135 بی‌کاتب 1253ق نستعلیق، نسخ 118 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
14424 بی‌کاتب 1253ق نسخ 132 شناسنامه ←
7
سلطنتی
تهران
817 عبدالله بن حاجی آقا اصفهانی صفر 1254ق نستعلیق 478 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
37436 محمد بن محمد مهدی حسینی اصفانی شمس آبادی محرم 1255ق نستعلیق 101 شناسنامه ←
9
شیخ علی حیدر
مشهد
1179 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
6679-34/49 عبدالله بن حاج آقا جانی اصفهانی شنبه آخر محرم 1255ق نستعلیق، نسخ 235 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
5480 بی‌کاتب شنبه 27 محرم 1255ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
12
گوهرشاد
مشهد
1949 بی‌کاتب دوشنبه دهه سوم جمادی الثانی 1261-1263ق نستعلیق 246 شناسنامه ←