مفاتیح الحکمة

● مفاتیح الحکمة / کیمیا / عربی mafātīḥ-ul ḥikma زسیموس حکیم، قرن 4 میلادی zosīmūs-e hakīm (- 4c) مترجم: فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری در صفحه نخست آمده است: «لزیسموس تعریب ابی نصر الفارابی»، ولی در هیچ منبع از چنین کتابی برای فارابی یاد نشده است. در بخش سوم کتاب که تذییل نامیده شده، از معاصر خود حکیم تونسی یاد می کند که مسلماً معاصر فارابی معروف (260- 339ق) نبوده است. برای کمک به شناخت این کتاب برخی از سرفصل‌ها و عنوان‌هایش را می‌آوریم: جزء اول: در چند فصل: ... فصل 2. المزج و الخلص و ما هما ... اعلم ان المزاج عبارة عن اختلاط المواد الطبيعة ...؛ فصل 3. نار القوم ماهی و بای شیء يتوصل اليها؛ ...؛ فصل 4. فی الموازین ... الميزان فی اصطلاح الحكماء عبارة عن قانون يتوصل به الى معرفة مقادیر النیران الموازین الستة: 1) میزان القوی، 2) میزان النفوس، 3) میزان الارواح، 4) میزان الاثقال، 5) میزان الموازین، 6) الموازین العشر؛ فصل 5. طبایع المركبات و ان یجیبها فی ای دهر و لیکن شر و عنا فی الابواب تلو هذا البیان؛ جزء دوم: در چند باب: باب 1. حل رموز القوم؛ باب 2. التصعید؛ باب 3. التقطیر؛ باب 4. العقد و الحل و بیان التحلیلات الفلسفية؛ باب 5. بیان الحل و التفضيل؛ باب 6. بیان استنباط الحكماء و مأخذ العلم؛ تذييل و هو الباب السابع من كتاب مفاتیح الحكمة لریسموس و آخر الكتاب في التدبير، تعريب ابی نصر الفارابی. الحمدلله فایض الخيرات ... و بعد، اقول مستمداً من واهب. العقل و ما تقدم فكالمقدمة لهذا الباب ... قال بعض المتأخرين ممن عاصرنا كالحكيم التونسی ...؛ خاتمة ان بعض الحكماء تكلم في الاكسير ...؛ الوصية ليعلم الناظر في كتابنا [در اینجا از مترجمان کتب قدیم به عربی انتقاد می‌کند که نادرست ترجمه کرده‌اند]؛ الجزء الرابع من كتاب مفاتیح الحكمة لریسموس، تعریب ابی نصر الفارابی فی خاتمة الكتاب. الحمدلله الملهم بلسان الذل و الانكسار ... و بعد فقد آن لنا ان نلحق بكتابنا المتقدم خاتمة جامعة.