معیار اللغة

● معیار اللغة / لغت / عربی mi‘yār-ul luġa شیرازی، محمد علی بن محمد صادق، ق13 قمری šīrāzī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad sādeq (- 19c) واژه‌نامه‌ای است به ترتیب الفبایی، هر حرف در یک باب، با توجه به حرف پایانی، و هر باب در چند فصل به ترتیب حرف آغازین واژه‌ها. پیش از آغاز به کار ترتیب اوزان، اوزان افعال، اوزان اسماء، معانی حروف مقطعه آغازین سوره‌ها، اقسام ترکیب‌ها، مصادر ثلاثی، اسماء مشتقه و دیگر مسایل دستوری را آورده است. با دیباچه‌ای از سید محسن بن محمد صالح کرمانی، که در آن به تفصیل از چگونگی نگارش سخن گفته است و نام نگارنده و کتاب را در دیباچه آورده است. در این دیباچه می‌گوید این نسخه سوم است. نخستین نسخه به خامه نگارنده بود و متروک، با اجازه آن را از نگارنده گرفتم، در آن دست بردم و اصلاح‌هایی در آن انجام دادم، به نظر جناب حاج محمدکریم خان قاجار (– 1288ق) رساندم، کار را ستودند و تقریظی بر آن نوشتند و دستور دادند تا نسخه سومی از آن فراهم آید و من آن تقریظ را در این دیباچه می‌آورم. در دیباچه نگارنده آمده است که این کار را به دستور حاج محمد کریم خان ساختم. چاپ: مشار عربی، ص876؛ تهران، سنگی، 1311ق، رحلی، 622ص [دائرة المعارف بزرگ 1/ 369-370؛ الذریعه 21/ 282 «معیار اللغه»؛ اعلام 2/ 1589: برای شیرازی؛ الذریعه 16/ 131 «فذلکه المناسک» برای کرمانی]