معجم البلدان (منتخب)

● معجم البلدان (منتخب) / جغرافیا / عربی mu‘jam-ul buldān (mn.) وابسته به: معجم البلدان فی معرفة المدن و القرى و الخراب و العمار و السهل و الوعر من كل مكان؛ یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله (574-626ق) منتخبی است از «معجم البلدان» یاقوت بن عبدالله حموی که در آن پنج باب اول کتاب رها شده و فقط اسامی برخی اماکن و بقاع با ذکر خصوصیات جغرافیایی و رجال منسوب به هر یک به ترتیب حروف الفبا از آبه، آمل، اربل و ارم تا مدائن، مدینه و نجف ضبط شده و در پایان جغرافیای «بحرین» (که در ترتیب الفبایی نیامده) نیز به آن افزوده شده است. این ترتیب (از آبه تا بحرین) در نسخه ش 3965 دانشگاه تهران نیز رعایت شده، اما در فهرست آنجا با عنوان «معجم البلدان» از «ابوبکر احمد بن موسی بن مردویه سپاهانی» معرفی گردیده است. با مقایسه به عمل آمده، این کتاب منتخب معجم البلدان حموی است که از روی نسخه‌ای به خط قاضی نورالله شوشتری (-1019ق) استکتاب شده است. احمد بن موسی سپاهانی نیز از راویان یاقوت حموی است نه مؤلف.