نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

المعتمد من مذهب الشيعة الامامية

al-mu‘tamad min maḏhab-iš šī‘a-til imāmīya
3 نسخه ثبت‌شده قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/60992
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60992
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 308
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: محمد بن عبدالله اسدی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مؤلف از خود نام نمی‌برد ولی در مقدمه اشاره می‌کند که این رساله را به درخواست محمد بن عبدالله الاسدی دوست و مونسش در غربت به رشته تحریر درآورده است. این رساله شامل بیست و یک «فصل»است: 1. اقامة البرهان على وجود موثر ازلی قادر؛ 2. فی انه تعالی باق سرمدی؛ 3. فی انه تعالی ليس بمتحيز ولا فی جهة؛ 4. فی انه تعالی غیرمرئی؛ 5. فی انه تعالی قادر على کل مقدور و عالم به کل معلوم؛ 6. فی انه تعالی مرید؛ 7. فی انه تعالی حی؛ 8 فی انه تعالی سمیع بصیر؛ 9. فی کونه تعالی متکلما؛ 10. فی ان حقیقه تعالی غیر معلومة لنا؛ 11. فی انه تعالی واحد؛ 12. فی انه تعالی غنی؛ 13. فی ان صفاته تعالی ازلیه سرمدیه؛ 14. خلق الاعمال؛ 15. الوعد و الوعید؛ 16. انقطاع التکلیف؛ 17. النبوه؛ 18. النسخ؛ 19. الامامة؛ 20. الامر بالمعروف و النهی عن المنکر؛ 21. الاجال و الارزاق.مؤلف از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسی و از موفق بن احمد خوارزمی (- 518ق) یاد می‌کند. در پایان فصل 19 در ضمن سخن از «مهدی علیه السلام» حدیث ام سلمه را از صحیح ترمذی نقل می‌کند و می‌گوید در آن کتاب بیش از یکصد حدیث درباره مهدی گردآوری شده است و نیز می‌گوید: بعض افاضل نیز کتابی در اخبار مهدی پرداخته است. در پایان فصل 14 می‌گوید: «ولی فیما يتعلق بهذه المسئله مسئلتان مفردتان تاتیان علی کثیر من نکت هذه المسئله من ارادهما وقف عليهما». نام مؤلف آن در هیچکدام از فهارس نیامده ولی آقای محمد رضا انصاری قمی در مقدمه تصحیح این رساله با توجه به قرائنی که یافته‌اند آن را از سدید الدین حمصی رازی دانسته و ما نیز به همین استناد نام کتاب و نام مؤلف را ثبت نمودیم.
آغاز اثر
« بسمله الحمد لله الذی عجزت العقول عن ان تدرک کنه معرفته ... و بعد فان احق ما تصرف اليه الهمم بالاهتمام هو التوجه نحو اسرار علم الکلام و قد استخرت الله تعالی و کتبت کتابا مشتملا علی شريف المقاصد ... »
انجام اثر
« و لان النبی علیه السلام قد اخبر عنه ... فمن انکر ما ذکرناه خرج عن ملة الاسلام و استحق العذاب العليم و ذلك آخر ما اردناه مختصرین غیر مکلفین و الحمد لله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در میراث اسلامی ایران، دفتر ششم، به کوشش محمد رضا انصاری قمی، با عنوان «المعتمد من مذهب الشيعة الامامية» و با انتساب به حمصی رازی چاپ شده است.

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● المعتمد من مذهب الشيعة الامامية / کلام و اعتقادات / عربی al-mu‘tamad min maḏhab-iš šī‘a-til imāmīya ؟ حمصی رازی، محمود بن علی، ق6 قمری hemsī rāzī,mahmūd ebn-e ‘alī(- 12c) به درخواست: محمد بن عبدالله اسدی مؤلف از خود نام نمی‌برد ولی در مقدمه اشاره می‌کند که این رساله را به درخواست محمد بن عبدالله الاسدی دوست و مونسش در غربت به رشته تحریر درآورده است. این رساله شامل بیست و یک «فصل»است: 1. اقامة البرهان على وجود موثر ازلی قادر؛ 2. فی انه تعالی باق سرمدی؛ 3. فی انه تعالی ليس بمتحيز ولا فی جهة؛ 4. فی انه تعالی غیرمرئی؛ 5. فی انه تعالی قادر على کل مقدور و عالم به کل معلوم؛ 6. فی انه تعالی مرید؛ 7. فی انه تعالی حی؛ 8 فی انه تعالی سمیع بصیر؛ 9. فی کونه تعالی متکلما؛ 10. فی ان حقیقه تعالی غیر معلومة لنا؛ 11. فی انه تعالی واحد؛ 12. فی انه تعالی غنی؛ 13. فی ان صفاته تعالی ازلیه سرمدیه؛ 14. خلق الاعمال؛ 15. الوعد و الوعید؛ 16. انقطاع التکلیف؛ 17. النبوه؛ 18. النسخ؛ 19. الامامة؛ 20. الامر بالمعروف و النهی عن المنکر؛ 21. الاجال و الارزاق.مؤلف از شیخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسی و از موفق بن احمد خوارزمی (- 518ق) یاد می‌کند. در پایان فصل 19 در ضمن سخن از «مهدی علیه السلام» حدیث ام سلمه را از صحیح ترمذی نقل می‌کند و می‌گوید در آن کتاب بیش از یکصد حدیث درباره مهدی گردآوری شده است و نیز می‌گوید: بعض افاضل نیز کتابی در اخبار مهدی پرداخته است. در پایان فصل 14 می‌گوید: «ولی فیما يتعلق بهذه المسئله مسئلتان مفردتان تاتیان علی کثیر من نکت هذه المسئله من ارادهما وقف عليهما». نام مؤلف آن در هیچکدام از فهارس نیامده ولی آقای محمد رضا انصاری قمی در مقدمه تصحیح این رساله با توجه به قرائنی که یافته‌اند آن را از سدید الدین حمصی رازی دانسته و ما نیز به همین استناد نام کتاب و نام مؤلف را ثبت نمودیم. آغاز: بسمله الحمد لله الذی عجزت العقول عن ان تدرک کنه معرفته ... و بعد فان احق ما تصرف اليه الهمم بالاهتمام هو التوجه نحو اسرار علم الکلام و قد استخرت الله تعالی و کتبت کتابا مشتملا علی شريف المقاصد ... انجام: و لان النبی علیه السلام قد اخبر عنه ... فمن انکر ما ذکرناه خرج عن ملة الاسلام و استحق العذاب العليم و ذلك آخر ما اردناه مختصرین غیر مکلفین و الحمد لله. چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر ششم، به کوشش محمد رضا انصاری قمی، با عنوان «المعتمد من مذهب الشيعة الامامية» و با انتساب به حمصی رازی چاپ شده است.

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
660/3-طباطبائی بی‌کاتب قرن 11 نسخ 18 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
4593/3 محمد سعید بن محمد صالح کاشانی، تا شب یک‌شنبه 8 ربیع الثانی 1040ق - نسخ 3 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
38/2 بی‌کاتب رمضان 1072ق نسخ - شناسنامه ←