مصباح الحقيقة

● مصباح الحقيقة / فلسفه / فارسی mesbāḥ-ol haqīqa تهرانی، حسن بن یوسف، ق14 قمری tehrānī, hasan ebn-e yūsof (- 20c) تاریخ تألیف: 27 رمضان 1331ق کتابی است متقن و مفصل در شناخت نفس مشتمل بر «مقدمه» و سه «مقاله» و «خاتمه»: مقدمه در شناخت نفس؛ مقاله 1. بیان حقیقت نفس، تعریف، اسامی و مراتب آن؛ مقاله 2. بیان کیفیت معرفت نفس از حیث آن‌که نسخه عالم آفاق است؛ مقاله 3. بیان آن‌که معرفت حق سبحانه موقوف به معرفت نفس است؛ خاتمه درباره نفس ناطقه. در این کتاب شریف بحث‌های مفصلی در اثبات صانع، جنود عقل و شیطان همراه با نقل قول‌هایی از آثار فیاض لاهیجی، فیض کاشانی و علامه مجلسی به چشم می‌خورد آیة الله شیخ فتح الله شیخ الشریعة اصفهانی در وصف این کتاب به خط مبارک در آغازین برگ این نسخه چنین مرقوم فرموده‌اند: «قد وقفت علی هذا التألیف المیمون الذی هو بغرر الدرر مشحون فوجدته قد اخذ باطراف الفنون و اظهر سرها المکنون و شرح الصدور بیانه و سطح فی سماء التحقیق برهانه اوضح البراهین العقلیة باحسن بیان و اتی بالشواهد النقلیة باکمل اتقان مجموعة لقناع الحق كاشفة صحت و عمت مع الاقبال و الظفر تثبت الحق بالبرهان موضحة على الفواد ثبوت النقش فی الحجر كان وجنتها صبح و طلعتها برق تالق فی الظلماء بالسحر جزی الله مصنفه الفاضل الجلیل و الحبر النبیل خیر الجزاء انه مجیب الدعاء حرره الآثم الجانی فتح الله الغروی الاصفهانی المشتهر بشیخ الشریعة عفی الله عن جرائمه الفظیعة فی الواحد و العشرین من شوال من سنة 1333». آغاز: حمد و سپاس بیرون از وهم و قیاس پروردگار یگانه پاینده را سزاست که آثار قدرت حکمتش در عالم آفاق و انفس بنظر اهل نظر پدیدار ... [الذریعة 106/21]