مراد نامه (درة التاج)

● مراد نامه (درة التاج) / تاریخ، شعر / فارسی morād nāme (dorrat-ot tāj) شهاب ترشیزی، میرزا عبد الله خان، - 1215 ؟ قمری šahāb-e toršīzī, mīrzā ‘abd-ol-lāh xān(- 1801) تاریخ منظوم سرگذشت علی مراد خان (1193-1199ق) از پادشاهان زندیه است. هر قسمت با عبارت «بیا ساقی» آغاز می‌شود. نسخه از آغاز و انجام افتادگی دارد و ابیات موجود آن 644 بیت است. این عناوین در نسخه موجود است: گفتار در مقر سلطنت نمودن علی مراد خان اصفهان را و فرستادن محمد ظاهر خان و ... [پارگی] خان را به تسخیر شیراز و شکست خوردن ایشان؛ ذکر مجادله علی مرادخان با علی نقی خان و هزیمت یافتن علی نقی خان و عزیمت نمودن علی مرادخان به سمت شیراز؛ ذکر تسخیر شیراز و کیفیت آن مملکت و مراجعت نمودن علی مرادخان به سمت اصفهان؛ ذکر روانه نمودن علی مرادخان شیخ ویس خان پور خود را با فوجی سپاه به مازندرانی و مقدمات ایشان؛ گفتار در مقدمات فوت علی مرادخان و سلطنت جعفرخان و کیفیت یاغی شدن باقرخان حاکم اصفهان و تدبیر میرزا ربیع وزیر علی مرادخان و گذارش ایشان؛ در تهنیت سبز شدن نخل مراد امانی و آمال قاجاریه از نسیم بهار بخت بلند شدن ایشان و ریختن شکوفه گل‌های رنگارنگ باغ کامرانی زندیه از باد خزان طالع پشت نژند ایشان؛ ذکر بیرون آمدن بندگان آقا محمدخان بعد از فوت کریم خان زند از شیراز و چگونگی خروج او؛ ذکر محاربه بندگان اقدس والا با رضا قلی خان برادر ... [پارگی] و سرکردگان استرآباد و غیره در شیرگاه و هزیمت ایشان؛ در وصف مازندران جنت نشان؛ ذکر پردلی و دلیری سپاه بندگان ارفع اعلی و وقایع سال اول که از مازندران وارد عراق شد؛ ذکر توجه رایات نصرت آیات از مازندران به سمت عراق و فرستادن جعفر خان نجف خان زند را به سرداری و هزیمت یافتن در منزل قم از بیم سپاه نصرت پناه قهریه؛ ذکر حرکت فرمودن نواب کامیاب اعلی از دارالمؤمنین قم به کاشان و خبر شدن جعفرخان از هزیمت نجف خان و فرستادن احمدخان ولد آزاد خان کابلی را به اتفاق سپاه و هزیمت یافتن ایشان در منزل کاشان؛ ذکر فرار نمودن جعفرخان زند از اصفهان به سمت شیراز و اساس خود را گذاشتن و ورود نواب اشرف به اصفهان؛ شهاب ترشیزی در سال 1206ق به فرمان شاهزاده محمود درانی (1224-1245ق) ابیات و اشعار خود را مدون کرد. وی در مقدمه این مجموعه درباره مثنوی مرادنامه نوشته است: «کتاب مرادنامه در ذکر وقایع و امور علی مرادخان زند و اینها همه نظم است و تذکرة الشعرا و مرادنامه در حین تسوید این اوراق ناتمام و آن چه منتشر است کتاب تذکرة الوزرا و کتاب تاریخ مجدول است» (دیوان شهاب ترشیزی، نسخه شماره 1005 کتابخانه مجلس، صفحه 8). بنابراین، سال 1194ق که در فهرستواره سال سرایش مرادنامه دانسته شده نمی‌تواند درست باشد. از سوی دیگر از واقعه مرگ علی مرادخان (1199ق) هم در کتاب یاد شده که با تاریخ مذکور (1194ق) نمی‌خواند.