نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مراتب الوجود

marāteb-ol vojūd
8 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58706
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58706
پدیدآور / مؤلف: خفری، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 1000 تا 1001
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مرآت الوجود (mer’āt-ol vojūd)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مشتمل بر ملخص اصطلاحات ارباب ذوق و شهود و کلام ایشان در توحید ذات الله معبود. مؤلف در این اثر خود را «محمد بن نورالدین خلیفه خفری» معرفی می‌کند در حالی که شمس الدین خفری معروف معمولاً در رساله‌های خود محمد بن احمد معرفی شده است. همین امر موجب شده است که برخی در انتساب این اثر به خفری تردید کنند. از جمله احسان اشراق انتساب آن به شمس الدین خفری را مردود دانسته و با استناد به کتاب هزار مزار، فردی را به نام نورالدین خفری یافته که در قرن هفتم می‌زیسته است و استدلال می‌کند که محمد خفری مؤلف این اثر باید فرزند این نورالدین باشد. نصرالله پورجوادی بنا بر ادله‌ای معتقد است که این اثر از آن شمس الدین خفری معروف است. اولاً آن که مطالب این رساله پیرو مکتب عرفانی ابن عربی است و این مکتب در قرن هفتم و هشتم در شیراز نماینده فکری نداشته است و از قرن نهم است که ابن عربی در شیراز با حضور شارحان آثار او در این شهر نظیر شاه داعی شیرازی (- 870ق) و شمس الدین لاهیجی (- 912ق) رفته رفته پیروانی می‌یابد. ثانیاً میان مطالب این رساله با تفسیر خفری از آیة الکرسی شباهت‌هایی وجود دارد که انتساب آن را به شمس الدین خفری موجه می‌کند.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی لا اله الا هو الاحد فی بطون جلال ذاته الواحد الصمد فی ظهور جمال اسمائه و صفاته و اصلی علی من هو مظهر جمال وحدته ... اما بعد این رساله ایست مسمی به مراتب الوجود مشتمل بر ملخص اصطلاحات ارباب ذوق و شهود و کلام ایشان فی توحید ذات الله المعبود که این بی بضاعت ... محمد بن نورالدین الخليفة، الخفری مولداً الشیرازی موطنا ... به القاء ملقن وقت آن را جمع و تألیف نموده »
انجام اثر
« یا من احتجب ذاته بحجب و تجلی صفاته عن مرآت ذاته ... انت كما اثنيت الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، کویر، 1384 شمسی، نصرالله پورجوادی، 1، در مجموعه درد فلسفه، درس فلسفه: جشن نامه استاد دکتر کریم مجتهدی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1377/2 فهرست مشترک 1903/3 فهرستواره منزوی 864/8

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مراتب الوجود = مرآت الوجود / عرفان و تصوف / فارسی marāteb-ol vojūd = mer’āt-ol vojūd خفری، محمد بن احمد، - 957؟ قمری xafrī, mohammad ebn-e ahmad (- 1550) مشتمل بر ملخص اصطلاحات ارباب ذوق و شهود و کلام ایشان در توحید ذات الله معبود. مؤلف در این اثر خود را «محمد بن نورالدین خلیفه خفری» معرفی می‌کند در حالی که شمس الدین خفری معروف معمولاً در رساله‌های خود محمد بن احمد معرفی شده است. همین امر موجب شده است که برخی در انتساب این اثر به خفری تردید کنند. از جمله احسان اشراق انتساب آن به شمس الدین خفری را مردود دانسته و با استناد به کتاب هزار مزار، فردی را به نام نورالدین خفری یافته که در قرن هفتم می‌زیسته است و استدلال می‌کند که محمد خفری مؤلف این اثر باید فرزند این نورالدین باشد. نصرالله پورجوادی بنا بر ادله‌ای معتقد است که این اثر از آن شمس الدین خفری معروف است. اولاً آن که مطالب این رساله پیرو مکتب عرفانی ابن عربی است و این مکتب در قرن هفتم و هشتم در شیراز نماینده فکری نداشته است و از قرن نهم است که ابن عربی در شیراز با حضور شارحان آثار او در این شهر نظیر شاه داعی شیرازی (- 870ق) و شمس الدین لاهیجی (- 912ق) رفته رفته پیروانی می‌یابد. ثانیاً میان مطالب این رساله با تفسیر خفری از آیة الکرسی شباهت‌هایی وجود دارد که انتساب آن را به شمس الدین خفری موجه می‌کند. آغاز: الحمد لله الذی لا اله الا هو الاحد فی بطون جلال ذاته الواحد الصمد فی ظهور جمال اسمائه و صفاته و اصلی علی من هو مظهر جمال وحدته ... اما بعد این رساله ایست مسمی به مراتب الوجود مشتمل بر ملخص اصطلاحات ارباب ذوق و شهود و کلام ایشان فی توحید ذات الله المعبود که این بی بضاعت ... محمد بن نورالدین الخليفة، الخفری مولداً الشیرازی موطنا ... به القاء ملقن وقت آن را جمع و تألیف نموده انجام: یا من احتجب ذاته بحجب و تجلی صفاته عن مرآت ذاته ... انت كما اثنيت الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا. چاپ: ایران، تهران، کویر، 1384 شمسی، نصرالله پورجوادی، 1، در مجموعه درد فلسفه، درس فلسفه: جشن نامه استاد دکتر کریم مجتهدی [نسخه‌های منزوی 1377/2؛ فهرست مشترک 1903/3؛ فهرستواره منزوی 864/8]

نسخه‌های خطی این اثر

8 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
6710/11 رضوی، نصیر الدین محمد قرن 11 نستعلیق 1 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
1356/11 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
34725 شاه عارف (عارف شاه) قرن 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←
4
نوربخش
تهران
325/6 بی‌کاتب 1240ق - 38 شناسنامه ←
5
فیضیه
قم
1766/4 بی‌کاتب 1301ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
6
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
وزیری
یزد
3846/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
2712/2-ف نامشخص - - - شناسنامه ←