شناسنامه کتابشناختی اثر
مختصر مصباح المتهجد
muxtaṣar-u miṣbāḥ-il mutahajjid
74
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58026
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58026
پدیدآور / مؤلف:
شیخ طوسی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 618
تا 624
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
دعا
عناوین دیگر و همتراز:
مصباح المتهجد الصغير
(miṣbāḥ-ul mutahajjid-iṣṣaġīr)
عمل السنة
(‘amal-us sunna)
مصباح صغير
(miṣbāḥ-i ṣaġīr)
اثر مرتبط / وابسته به:
مصباح المتهجد و سلاح المتعبد = مصباح کبیر؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است مشتمل بر ادعیه و اعمال روز و ماه و سال و اعمال مکه و مدینه و زیارتهای ائمه (ع). شیخ طوسی به درخواست برخی از بزرگان دیندار از مصباح المتهجد خود گزین نموده دعاها و اعمالیکه به کار بستن آنها آسان باشد یکجا گرد آورده و این همان است که «مصباح المتهجد صغیر» نامیده میشود. حاجی خلیفه، اصل کتاب «مصباح المتهجد» و مختصر آنرا به علامه حلی نسبت داده است در حالی که علامه همانطور که گذشت «مصباح» شیخ طوسی را اختصار نموده و آنرا «منهاج الاصلاح فی اختصار المصباح» نامیده است.
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على ... اعلموا انى لما علمت عبادات السنة في الكتاب الذى و سميته بمصباح المتهجد وجمعت فيه من العبادات ومختارالادعيه ما لا يكاد يوجد في كتاب ... »
انجام اثر
« اللهم بارك لى فيما انعمت به على حتى لا اشكر احدا غيرك ووسع على فى رزقى يا ذاالجلال والاكرام واكثر من يا ذاالجلال والاكرام وصلى الله على محمد وآله الطاهرين والحمدلله رب العالمين. »
سوابق و چاپهای اثر
مشهد، مطبعة علمی، 1338ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
ایضاح المصباح لاهل الصلاح؛ نسابه، علی بن عبدالکریم (-800)
عمل السنة = ترجمه مختصر المصباح
مختصر مصباح المتهجد (ترجمه)(7عنوان)
مصباح الصغير (مختصر)
مصباح صغير (ترجمه)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 209/20و328/3 و 118/21 و 14: 68
کشف الحجب ص497و 528
ريحانة الأدب 327/3و328
مكتبة اميرالمؤمنين 317/4 و 316/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مختصر مصباح المتهجد = مصباح المتهجد الصغير = عمل السنة = مصباح صغير / دعا / عربی
muxtaṣar-u miṣbāḥ-il mutahajjid = miṣbāḥ-ul mutahajjid-iṣṣaġīr = ‘amal-us sunna = miṣbāḥ-i ṣaġīr
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
šayx-e tūsī, mohammad ebn-e ḥasan (996 - 1069)
وابسته به: مصباح المتهجد و سلاح المتعبد = مصباح کبیر؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
کتابی است مشتمل بر ادعیه و اعمال روز و ماه و سال و اعمال مکه و مدینه و زیارتهای ائمه (ع). شیخ طوسی به درخواست برخی از بزرگان دیندار از مصباح المتهجد خود گزین نموده دعاها و اعمالیکه به کار بستن آنها آسان باشد یکجا گرد آورده و این همان است که «مصباح المتهجد صغیر» نامیده میشود. حاجی خلیفه، اصل کتاب «مصباح المتهجد» و مختصر آنرا به علامه حلی نسبت داده است در حالی که علامه همانطور که گذشت «مصباح» شیخ طوسی را اختصار نموده و آنرا «منهاج الاصلاح فی اختصار المصباح» نامیده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على ... اعلموا انى لما علمت عبادات السنة في الكتاب الذى و سميته بمصباح المتهجد وجمعت فيه من العبادات ومختارالادعيه ما لا يكاد يوجد في كتاب ...
انجام: اللهم بارك لى فيما انعمت به على حتى لا اشكر احدا غيرك ووسع على فى رزقى يا ذاالجلال والاكرام واكثر من يا ذاالجلال والاكرام وصلى الله على محمد وآله الطاهرين والحمدلله رب العالمين.
چاپ: مشهد، مطبعة علمی، 1338ق.
[الذریعة 209/20و328/3 و 118/21 و 14: 68؛ کشف الحجب ص497و 528؛ ريحانة الأدب 327/3و328؛ مكتبة اميرالمؤمنين 317/4 و 316/4]
شرح و حواشی:
1- ایضاح المصباح لاهل الصلاح؛ نسابه، علی بن عبدالکریم (-800)
2- عمل السنة = ترجمه مختصر المصباح
3- مختصر مصباح المتهجد (ترجمه)(7عنوان)
4- مصباح الصغير (مختصر)
5- مصباح صغير (ترجمه)
نسخههای خطی این اثر
74 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
14226 | بیکاتب | قرن 6 | نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
13056 | بیکاتب | نیمه نخست قرن 6 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
13547 | مؤید الدین ابی طالب محمد بن علقمی | صفر578ق | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
1981 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
ادبیات
تهران
|
41 - ج | بیهقی، محمود بن حسن | 20صفر756ق | نسخ | 150 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1256 | عبدالحی صوفی تبریزی | 787ق | نسخ | 400 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
8932/67 | محمد بن علی بن حسن جباعی | 12 رمضان 852ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
70عکسی | بیکاتب | قرن9 | نسخ | 438 | شناسنامه ← |
| 9 |
امام صادق
قزوین
|
808 | بیکاتب | قرن 10، دو ثلث اول نسخه در قرن هفتم و شاید ششم و ثلث آخر در قرن دهم قمری است | نسخ | 425 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
12997 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 302 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
13986 | بیکاتب | اواخر قرن 10 | نستعلیق | 205 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
6837 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 455 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
7359 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 229 | شناسنامه ← |
| 14 |
زنجانی (آیة الله)
قم
|
45 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 387 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
2830 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 380 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
2188 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 315 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
4694 | احمد بن حسن معلم | 911ق | نسخ | 252 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
505 | بیکاتب | با تاریخ 945ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 19 |
الهیات
مشهد
|
13107 عکسی | عزیز الله بن فوصون | محرم 954ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 20 |
دائرة المعارف
تهران
|
1655-عکسی | محمد بن فخرالدین حسینی سبزواری | جمعه 28 ذیحجه959ق | نسخ | 437 | شناسنامه ← |
| 21 |
امام صادق
قزوین
|
513 | بیکاتب | ربیع الاول965ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
32 | حسنی موسوی، همایون بن محمد سلیم | سهشنبه 14 جمادی969ق | نسخ | 356 | شناسنامه ← |
| 23 |
عاطفی، حسن
کاشان
|
بدون شماره | حسین بن فاضل حسینی استرابادی | 974ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
12371 | بیکاتب | با تاریخ 976ق | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
1200 | بیکاتب | رمضان 983ق | نستعلیق | 244 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
202 خوئی | فرخ بن عبدالله | 987ق | نسخ | 638 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
2082 | عبدالعظیمی، ابوالقاسم بن سلطان حسین | سلخ ذیحجه 991ق | نسخ | 157 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
14086/1 | بیکاتب | 20 ربیع الاول 993ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
12303 | علی طبسی نجفی | آخر ربیع الثانی 997ق | نسخ | 331 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
4408 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 358 | شناسنامه ← |