مختارنامه

● مختارنامه / شعر / فارسی moxtār-nāme عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟ - 627 ؟ قمری ‘attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143 - 1230) مجموعه رباعی‌هایی است عرفانی و اخلاقی، در پنجاه باب. شمار رباعی‌ها در نسخه‌ها گوناگون است، در نسخه چاپی نزدیک به چهار هزار بیت است، با عناوین «باب»: توحید، نعت، فضایل صحابه، معانی مختلف، توحید، فنا، حیرت ... . آغاز: بسمله. حمد و سپاس بی قیاس خداوندی را کی اشراق آفتاب الوهیت او در هر ذره صد هزار خیمه حکمت نصب کرد ... اما بعد جمعی از اصدقاء محرم و احباء همدم و موافقان همنشین و قریبان دوربین که چون آفتاب دلی روشن داشتند و چون صبح نفس از سر صدق می‌زدند و چون آئینه رومی صافی می‌نمودند التماس کردند که چون سلطنت خسرونامه در عالم ظاهر گشت و سر اسرار نامه در جهان منکشف شد ومصیبت مصیبت نامه از جد و غایت درگذشت و ضابطه شناختن دیوان تمام دانسته آمد و جواهر نمه و شرح القلب که هر دو کسوت نظم پوشیدند حروف علت بدان راه نیافت و ابیاتی که در دیوان است بسیارست ... اگر انتخابی کرده شود و اختیاری دست دهد از نظم و ترتیب حسنی و جمالی دیگر گیرد ... بحکم دواعی اخوان در این رباعیات گفته آمد شش هزار بود. قریب هزار بیت شسته آمد که لایق این عالم نبود و بدان عالم فرستاده شد ... و پنج هزارکی باقی ماند درین مجموع ثبت گردانیدیم و آن را مختار نامه نام نهاد ... و این مجموع نیز پنجاه باب وضع کرده آمد بر این سیاقت و ترتیب که ثبت می‌افتد بعون الله و حسنه ... باب اول در توحید حق و سبحانه تعالی و صفات او ... باب پنجاهم در انجام سخن و ختم کتاب.ای پاکی تو منزه از هر پاکی ×× قدوسی تو مقدس از ادراکی / در راه تو صد هزار عالم گردید ×× در کوی تو صد هزار آدم خاکی چاپ: مشار، فارسی 4634/4 که نشانی 3 چاپ آنرا داده [الذریعه 172/20؛ نسخه‌های منزوی 3182/4؛ مشترک پاکستان 191/7 که نشانی 4 نسخه آنرا داده]