نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

گلشن مراد

golšan-e morād
3 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/55134
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #55134
تاریخ و سده تألیف: 1201 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 27، ص 130
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ ایران
اهدا / به درخواست: علی مردان خان زند
محل تألیف: کاشان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است تاریخی مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مقاله» که در آن رخدادهای خلال سال‌های 1167-1207ق (؟) گزارش شده است: مقدمه: در ذکر احوال کسانی که بعد از قتل نادرشاه به ادعای سلطنت ایران، ساحت مملکت را ویران کردند؛ مقاله 1. در ذکر نسب سعادت پیوند ... [کریم خان زند]؛ مقاله 2. در ذکر سلطنت نواب کامیاب ابوالفتح خان و نواب جهانبان علیمرادخان و باقی سلسله علیه زندیه؛ مقاله 3. در ذکر احوال فرمان فرمای عهد و مسند آرای عصر. مؤلف علاوه بر دبیری، نقاشی ماهر و در شعر و شاعری نیز دستی داشته و اشعاری با عناوین «لمؤلفه» در این تاریخ گنجانده است. این کتاب از آن جهت که مؤلف فرزند معزالدین محمد حاکم قم و کاشان و خود از دبیران و منشیان دستگاه حکومتی بوده و از نزدیک در جریان رخدادهای مختلف بوده بسیار اهمیت دارد و می‌توان آن را از منابع مهم دوره زندیه به شمار آورد. در بخشی از این کتاب مؤلف شرح حال برخی از علما و شعراء از جمله ملا محمدباقر بهبهانی، ملامحمدمهدی نراقی، آذر بیگدلی و صباحی کاشانی را آورده و در شرح حال نراقی چنین آورده است: «تا حال تحریر که سنه مبارکه هزار و دویست و شش رسیده در قید حیات و به ارشاد خلایق مشغول می‌باشد». در پایان نسخه چاپی که به نسخه کتابخانه ملی ملک مستند است آمده است: «چون والد حقیر بعد از وفات ... خلد آشیان به رحمت ایزدی پیوسته بود بقیه را کمترین محمدباقر به سعی و دستیاری محمدعلیخان شیرازی ...» که نسخه مرعشی که از روی خط مؤلف استنساخ گردیده فاقد این مطلب می‌باشد.
آغاز اثر
« گلشن مراد سلاطین کامکار را خرمی و طراوت حصول به آبیاری ستایش مالک الملک ذوالجلالی است ... »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 229/18 دیباچه مجمل التواریخ ص 33 مرآت قاسان 319 نسخه‌های منزوی 4375 مجله ادبیات تهران 91 و 353/92 تا 359 فهرستواره منزوی 1060/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● گلشن مراد / تاریخ ایران / فارسی golšan-e morād مستوفی، ابوالحسن بن محمد، - 1210 قمری mostowfī,ab-ol-hasan ebn-e mohammad(- 1796) اهدا به: علی مردان خان زند تاریخ تألیف: 6 شعبان 1201ق؛ محل تألیف: کاشان کتابی است تاریخی مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مقاله» که در آن رخدادهای خلال سال‌های 1167-1207ق (؟) گزارش شده است: مقدمه: در ذکر احوال کسانی که بعد از قتل نادرشاه به ادعای سلطنت ایران، ساحت مملکت را ویران کردند؛ مقاله 1. در ذکر نسب سعادت پیوند ... [کریم خان زند]؛ مقاله 2. در ذکر سلطنت نواب کامیاب ابوالفتح خان و نواب جهانبان علیمرادخان و باقی سلسله علیه زندیه؛ مقاله 3. در ذکر احوال فرمان فرمای عهد و مسند آرای عصر. مؤلف علاوه بر دبیری، نقاشی ماهر و در شعر و شاعری نیز دستی داشته و اشعاری با عناوین «لمؤلفه» در این تاریخ گنجانده است. این کتاب از آن جهت که مؤلف فرزند معزالدین محمد حاکم قم و کاشان و خود از دبیران و منشیان دستگاه حکومتی بوده و از نزدیک در جریان رخدادهای مختلف بوده بسیار اهمیت دارد و می‌توان آن را از منابع مهم دوره زندیه به شمار آورد. در بخشی از این کتاب مؤلف شرح حال برخی از علما و شعراء از جمله ملا محمدباقر بهبهانی، ملامحمدمهدی نراقی، آذر بیگدلی و صباحی کاشانی را آورده و در شرح حال نراقی چنین آورده است: «تا حال تحریر که سنه مبارکه هزار و دویست و شش رسیده در قید حیات و به ارشاد خلایق مشغول می‌باشد». در پایان نسخه چاپی که به نسخه کتابخانه ملی ملک مستند است آمده است: «چون والد حقیر بعد از وفات ... خلد آشیان به رحمت ایزدی پیوسته بود بقیه را کمترین محمدباقر به سعی و دستیاری محمدعلیخان شیرازی ...» که نسخه مرعشی که از روی خط مؤلف استنساخ گردیده فاقد این مطلب می‌باشد. آغاز: گلشن مراد سلاطین کامکار را خرمی و طراوت حصول به آبیاری ستایش مالک الملک ذوالجلالی است ... [الذریعة 229/18؛ دیباچه مجمل التواریخ ص 33؛ مرآت قاسان 319؛ نسخه‌های منزوی 4375؛ مجله ادبیات تهران 91 و 353/92 تا 359؛ فهرستواره منزوی 1060/2]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
4333 ابوالقاسم بن عبدالله حسینی کاشانی 5 محرم 1210ق، برای محمد علی خان شیرازی نستعلیق، شکسته 252 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
16403 محمدحسن بن ابوالحسن دبیر شیرازی 11 جمادی الثانی1332ق نستعلیق 268 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
9499 ابراهیم حکیمی (حکیم الملک) 8 ذیقعده1356ق نستعلیق 77 شناسنامه ←