نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

كيفية اثبات صحة البيع

kayfīyyat-u iṯbāt-i ṣiḥḥat-il bay‘
16 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/54650
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #54650
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 26، ص 917 تا 918
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الصحة في المعاملات (aṣ-ṣiḥḥa fi-l mu‘āmilāt)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مؤلف، دو رساله درباره اصالت صحت و فساد در معاملات و عبادات نوشته است. وی در این دو رساله بر خلاف برخی فقها، اصل در معاملات را عدم صحت (فساد) می‌داند و مطابق با اصل عدم صحت در معاملات، حکم فساد معامله را نیازمند دلیل نمی‌داند، ولی در مقابل، معتقد است صحت معامله نیاز به دلیل دارد و دلیل آن غالباً عمومات و اطلاقات است. بهبهانی، افعال مسلمانان را از این قاعده استثنا کرده و اصل را نیز بیان کرده است. به گفته مفهرس کتابخانه ملی ایران، مطالب این [دو] رساله بخشی از حاشیه بهبهانی بر«مسالک الافهام» شهید ثانی است. رساله حاضر که کمی از رساله دیگر وی (در همین موضوع) مبسوط‌تر است طبق سرآغاز نسخه 36527/6 و 13382/4 آستان قدس با عنوان«معنی الصحة و الفساد فی المعاملات و العبادات» و طبق سرآغاز نسخه 18524 آستان قدس با عنوان«کیفیة اثبات صحة البیع» معرفی شده است. رساله دیگر مؤلف در همین فهرست با عنوان«اصالة الصحة فی المعاملات» معرفی شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین ... اعلم أن الصحة فی المعاملات عبارة عن ترتب أثر شرعی علیها و هی حکم شرعی یتوقف علی دلیل شرعی فلو یکن فالأصل عدم الصحة حتی یثبت بدلیل لإصالة العدم و إصالة بقاء ما کان علی ما کان ... »
انجام اثر
« فلا أعلم الآن مانعاً منه إیضاً و الله هو العالم بأحکامه و رسوله و الأئمة القائمون مقامه »
سوابق و چاپ‌های اثر
این رساله در ضمن«الرسائل الفقهیة»، قم، موسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی، 1411ق، صص 297-307

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● كيفية اثبات صحة البيع = الصحة في المعاملات / اصول فقه / عربی kayfīyyat-u iṯbāt-i ṣiḥḥat-il bay‘ = aṣ-ṣiḥḥa fi-l mu‘āmilāt وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707 - 1791) مؤلف، دو رساله درباره اصالت صحت و فساد در معاملات و عبادات نوشته است. وی در این دو رساله بر خلاف برخی فقها، اصل در معاملات را عدم صحت (فساد) می‌داند و مطابق با اصل عدم صحت در معاملات، حکم فساد معامله را نیازمند دلیل نمی‌داند، ولی در مقابل، معتقد است صحت معامله نیاز به دلیل دارد و دلیل آن غالباً عمومات و اطلاقات است. بهبهانی، افعال مسلمانان را از این قاعده استثنا کرده و اصل را نیز بیان کرده است. به گفته مفهرس کتابخانه ملی ایران، مطالب این [دو] رساله بخشی از حاشیه بهبهانی بر«مسالک الافهام» شهید ثانی است. رساله حاضر که کمی از رساله دیگر وی (در همین موضوع) مبسوط‌تر است طبق سرآغاز نسخه 36527/6 و 13382/4 آستان قدس با عنوان«معنی الصحة و الفساد فی المعاملات و العبادات» و طبق سرآغاز نسخه 18524 آستان قدس با عنوان«کیفیة اثبات صحة البیع» معرفی شده است. رساله دیگر مؤلف در همین فهرست با عنوان«اصالة الصحة فی المعاملات» معرفی شده است. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اعلم أن الصحة فی المعاملات عبارة عن ترتب أثر شرعی علیها و هی حکم شرعی یتوقف علی دلیل شرعی فلو یکن فالأصل عدم الصحة حتی یثبت بدلیل لإصالة العدم و إصالة بقاء ما کان علی ما کان ... انجام: فلا أعلم الآن مانعاً منه إیضاً و الله هو العالم بأحکامه و رسوله و الأئمة القائمون مقامه چاپ: این رساله در ضمن«الرسائل الفقهیة»، قم، موسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی، 1411ق، صص 297-307

نسخه‌های خطی این اثر

16 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
عمومی
مراغه
23/9 محب علی بن مراد علی لاهیجانی 14شوال قرن12 نسخ 4 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
18524 جعفر بن میرزا محمد لاهیجی 1199ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
2441/9 ابوعلی قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
13382/5 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
9079/5 بی‌کاتب قرن 13، نزدیک عصر مؤلف نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
12929/4 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 3 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
39939 بی‌کاتب قرن13، در حیات مؤلف نسخ 4 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
16228/11 بی‌کاتب حدودقرن13 - 2 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
14400/5 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 3 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
19786 محمد تقی برغانی (شهید ثالث) 1219ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
11
طبسی
قم
114/4 بی‌کاتب 1225ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
12
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
290/9 احمد معلم 1228ق نسخ 2 شناسنامه ←
13
مسجد اعظم
قم
825/6 بی‌کاتب 1234ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
828/9 بی‌کاتب با تاریخ1235ق نسخ 4 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
1832/5-10/142 محمود بن محمدعلی 1259ق نسخ 3 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
9588/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←