کتابچه بالا خواف و پائین خواف

● کتابچه بالا خواف و پائین خواف / جغرافیا، تاریخ ایران / فارسی ketābče-ye bālā xāf va pā'īn xāf قسمتی از مجلد دهم مجموعه ناصری است که محمد حسن خان اعتماد السلطنه وزیر انطباعات ناصری و بنیانگذار دارالترجمه ناصری در پی آن بود. او این مجموعه را «مرآت البلدان ناصری» نام نهاد و از ناصر الدین شاه خواست طی فرمانی از حکام ولایات بخواهد تا هر یک اطلاعات جغرافیایی و تاریخی حوزه مأموریت خود را جمع‌آوری و به مرکز فرستند و شاه به وسیله میرزا علی خان امین الملک وزیر رسائل، فرامینی برای حکام ولایات صادر کرد و هر کدام بنا به توجه به علاقه و سواد و فرصت خود با استفاده از چند نفر با سواد محلی به جمع و تحریر اطلاعات مورد درخواست پرداختند که روشن است اطلاعات گردآوری شده ارزش متفاوتی پیدا می‌کرد. اعتماد السلطنه تا زمان فوت خود به سال 1313ق، تنها موفق شده چهار جلد از «مرآت البلدان ناصری» را تنظیم کند دو جلد در تاریخ و دو جلد در جغرافیای ایران است و در بسیاری از نوشته‌های خود از بی‌لیاقتی حکام در گردآوری اطلاعات گلایه کرده است. تعدادی از این گزارشات به کتابخانه اعتماد السلطنه رسیده که به مجموعه ناصری معروف شد و اما برخی هرگز به مرکز نرسید و پراکنده شد که از این مجموعه دو مجلد به کتابخانه ملک اهدا شد که هر دو در سال 1349ق به وسیله ابراهیم امیر تیمور کلالی اهدا شده که قسمتی از آن به خواف و بالا خواف مربوط است که تنها به بیان تعداد خانوار و تعداد نفوس می‌پردازد و در کتابچه پائین خواف علاوه بر آن ایلات و طوایف ساکن در روستاها، وضعیت تأمین آب، موقعیت روستا و وضعیت آب و هوایی آن را نیز ذکر کرده است. آغاز: کتابچه خانوار بالا خواف. تفصیل اسامی متوطنین ناحیه بالا خواف در سنه 1296 چاپ: مجموعه رسائل فارسی، دفتر هفتم، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، مشهد، 1385ش، به کوشش سید محسن حسینی و سوسن نیکجو