طيف الخيال في مناظرة العلم و المال

● طيف الخيال في مناظرة العلم و المال = سفينة العلم / ادبیات / عربی ṭayf-ul xayāl fī munāẓirat-il ‘ilm-i wa-l māl = safīnat-ul ‘ilm جزایری شیرازی، محمد مؤمن بن محمد قاسم، 1074 - ق 12 قمری jazāyerī šīrāzī, mohammad mo’men ebn-e mohammad qāsem (1664 - 18c) تاریخ تألیف: از 1114ق تا 1116ق در اخلاق و حقایق افعال نفس و غرائب خلقت انسان و تفصیل صفات عقل و تحصیل علم و قبایح جهل و مطالب ادبیه دیگر. این کتاب را باید مقامات جزاری یا شیرازی نامید، طیف الخیال اسم مقامه‌ای است که پیش از نظایر خود واقع شده و انشاء مقامات متفرع بر آن بوده، مندرجات نسخه بر این نهج است: مقامة طیف الخیال؛ 1. المقامة القمریة؛ 2. المقامة الطفیلیة؛ 3. المقامة الطحانیة؛ 4. المقامة البغدادیة؛ 5. المقامة الشجریة؛ 6. المقامة النباشیة؛ 7. المقامة الملتانیة؛ 8. المقامة الرضویة؛ 9. المقامة الجزائریة؛ 10. المقامة الوطنیة. (یوسف اعتصامی) با دیباچه‌ای بلند در مناظره مال و دانش، سپس مقامه ها؛ در مقامه آخر از شیراز و دانشمندان آنجا و استادان و زندگانی مؤلف سخن رفته و فهرست کارهای او به تفصیل آمده: 1. جامع المسائل، در شرح صمدیه؛ 2. بیان الآداب، در شرح آداب المتعلمین؛ 3. مصباح المبتدین، در شرح انموذج زمخشری؛ 4. وسیلة الغریب؛ 5. منية الفؤاد؛ 6. مشرق السعدین، در تأویل برخی از آیات و حدیثهای دشوار؛ 7. مجالس الاخبار و مجالس الاخيار. (منزوی) در دو جزء، جزء دوم را سفينة العلم نام نهاده است. آغاز: الحمدلله رافع درجات العلماء الى سماك السماء مدادهم على دماء الشهداء يوم العرض بين الملا و خافض من شك فی علو قدرهم ... و بعد فيقول مسود هذه الاوراق و ممهد هذه الاطباق ... انجام: ليس بميت عند اهل النهى ممن كان هذا بعض آثاره تم كتاب طيف الخيال؛ هذا كتاب كثرت بدائعه ×× لاعيب فيه بيد انى جامعه / فليات من انكره بمثله ×× او ليصدق بكمال فضله و صلى الله علی محمد و آله [دنا 389/7-390 (23 نسخه)؛ الذریعة 196/15؛ معجم المؤلفين 69/12؛ كشف الظنون 1119؛ زرکلی 120/7]