نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ضياء العالمين

ḍiyā’-ul ‘ālamīn
13 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/44120
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #44120
تاریخ و سده تألیف: 1134 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 1019 تا 1020
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی در امامت است به اسلوبی خاص نه به روش معمول کلامیون که بر مبنای مناظره است بلکه بر مبنای برهان و دلیل مستفاد از کتاب و سنت. برای معرفی کتاب سطوری از دیباچه نقل می‌گردد: «فانه لما تبین ان مناط کلام جمهور المؤلفین فی هذا المبحث المتین علی نهج اطوار المخالفین من انواع المناظرات و المجادلات الدائرة علی السنة المتکلمین من محض اتباع الخلف السلف فی کثیر مما صوبه الاکثر و زیف من غیر ملاحظة سلوک الائمة الطاهرین فی الاستدلال علی اعداء الدین من التمسک بالبراهین الموجبة للیقین الناشية من محکمات کتاب الله المبین و المعتمدات الواردة عن سید المرسلین» تا آنجا: «و كنت قد ظفرت ايضاً فی خزائن علوم اهل بیت العصمة و الطهارة و کنوز رموز حکمهم علی دلیل متین و اصل اصیل ما سمحت به افکار السلف». تا آنجا: «مع انی کنت ايضاً قد اطلعت علی کثیر من الاشياء التي ذكرها المخالفون فی کتبهم و هی شواهد صحة ما ادعاه الامامیة علی سلفهم». کتاب دارای «فاتحه» و «مقدمه» و دو «مقصد» و «خاتمه» و «ختام» است که در سه جلد تدوین شده: مجلد 1. مشتمل بر فاتحه و مقدمه که خود شامل «تبیان» و پنج «باب» و هر یک دارای فصولی است؛ مجلد 2. مشتمل بر مقصد اول کتاب در اثبات امامت ائمه اثنی عشر (ع) شامل دوازده «مقاله»؛ مجلد 3. مشتمل بر مقصد دوم کتاب در ابطال قائلین به امامت غیر ائمه (ع) دارای دوازده «مقاله» و «خاتمه» کتاب در مثالب دشمنان ایشان.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله الذى خلق العباد و امرهم بعبادته ... و بعد فهذا تنمیق انیق ... »
انجام اثر
« و لکم خلقت الجنة و لاعدائنا و اعدائكم ... والحمد لله وحده تم الكتاب بختامه »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 260/7

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ضياء العالمين / کلام و اعتقادات / عربی ḍiyā’-ul ‘ālamīn فتونی اصفهانی، ابوالحسن بن محمد طاهر، - 1138 قمری fotūnī esfahānī, ab-ol-hasan ebn-e mohammad tāher (- 1726) تاریخ تألیف: 1134ق کتابی در امامت است به اسلوبی خاص نه به روش معمول کلامیون که بر مبنای مناظره است بلکه بر مبنای برهان و دلیل مستفاد از کتاب و سنت. برای معرفی کتاب سطوری از دیباچه نقل می‌گردد: «فانه لما تبین ان مناط کلام جمهور المؤلفین فی هذا المبحث المتین علی نهج اطوار المخالفین من انواع المناظرات و المجادلات الدائرة علی السنة المتکلمین من محض اتباع الخلف السلف فی کثیر مما صوبه الاکثر و زیف من غیر ملاحظة سلوک الائمة الطاهرین فی الاستدلال علی اعداء الدین من التمسک بالبراهین الموجبة للیقین الناشية من محکمات کتاب الله المبین و المعتمدات الواردة عن سید المرسلین» تا آنجا: «و كنت قد ظفرت ايضاً فی خزائن علوم اهل بیت العصمة و الطهارة و کنوز رموز حکمهم علی دلیل متین و اصل اصیل ما سمحت به افکار السلف». تا آنجا: «مع انی کنت ايضاً قد اطلعت علی کثیر من الاشياء التي ذكرها المخالفون فی کتبهم و هی شواهد صحة ما ادعاه الامامیة علی سلفهم». کتاب دارای «فاتحه» و «مقدمه» و دو «مقصد» و «خاتمه» و «ختام» است که در سه جلد تدوین شده: مجلد 1. مشتمل بر فاتحه و مقدمه که خود شامل «تبیان» و پنج «باب» و هر یک دارای فصولی است؛ مجلد 2. مشتمل بر مقصد اول کتاب در اثبات امامت ائمه اثنی عشر (ع) شامل دوازده «مقاله»؛ مجلد 3. مشتمل بر مقصد دوم کتاب در ابطال قائلین به امامت غیر ائمه (ع) دارای دوازده «مقاله» و «خاتمه» کتاب در مثالب دشمنان ایشان. آغاز: بسمله. الحمد لله الذى خلق العباد و امرهم بعبادته ... و بعد فهذا تنمیق انیق ... انجام: و لکم خلقت الجنة و لاعدائنا و اعدائكم ... والحمد لله وحده تم الكتاب بختامه [دنا 260/7]

نسخه‌های خطی این اثر

13 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
7802 فتونی اصفهانی، ابوالحسن بن محمد طاهر (مؤلف) 1285ق نستعلیق 123 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
29645 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
15872 بی‌کاتب نیمه دوم قرن 13 نسخ 107 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
10014/1 بی‌کاتب محرم 1281ق نسخ 176 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
10014/2 بی‌کاتب 24 ربیع الاول 1281ق نسخ 187 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
10013 بی‌کاتب حدود 1281ق نسخ 286 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
1006 محمد صادق واعظ کرونی 1281ق نسخ - شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
1007 محمد صادق واعظ کرونی پنج‌شنبه 23 شعبان 1282ق نسخ 330 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
1008 محمد صادق واعظ کرونی دهه اول ربیع الاول 1284ق نسخ 365 شناسنامه ←
10
هادی نجفی
اصفهان
8 بی‌کاتب رمضان 1305ق نسخ 114 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
1619 محمد حسین جواهری 19 جمادی الثانی 1367ق نسخ 941 شناسنامه ←
12
مرکز احیاء
قم
1618 محمد حسین جواهری 16 صفر 1369ق نسخ 299 شناسنامه ←
13
مرکز احیاء
قم
1620 محمد حسین جواهری بی‌تاریخ نسخ 782 شناسنامه ←