شناسنامه کتابشناختی اثر
الصواعق المحرقة على اهل الرفض و الزندقة
aṣ-ṣawā‘iq-ul muḥraqa ‘alā ahl-ir rafḍ wa-z zandaqa
30
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/43598
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #43598
پدیدآور / مؤلف:
ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
950 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 21، ص 852
تا 855
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب مشهوری است از ابن حجر هیثمی در فضایل خلفاء اربعه و رد شیعه. مؤلف به گفته خود حقیقت خلافت ائمه اربعه (خلفاء راشدین) و فضایل آنها را همراه با ادله و براهین عقلیه و نقلیه از آیات قرآن و احادیث بیان نموده است. تمام احادیثی که در کتاب بیان شده از منابع اهل سنت نقل شده است. همچنین روایاتی که در فضایل اهل بیت روایت شده، مؤلف آن روایات را رد نموده است. از علماء شیعه قاضی نور الله شوشتری (- 1091ق) کتاب «الصوارم المهرقة فی رد الصواعق المحرقة» را در پاسخ به کتاب ابن حجر و در اثبات اعتقادات شیعه تالیف نمود. مطالب کتاب در سه «مقدمه» و ده «باب» و «خاتمه» مرتب شده: مقدمه 1. الداعی لتألیف الکتاب؛ مقدمه 2. اجماع الصحابة علی وجوب نصب الامام؛ مقدمه 3. ما تثبت به الامامة؛ باب 1. کیفیة خلافة الصدیق؛ باب 2. فی ما جاء من مزید الثناء علی الشیخین؛ باب 3. افضیلیة ابی بکر علی سائر الامة؛ باب 4. خلافة عمر؛ باب 5. فضائله و خصوصیاته؛ باب 6. خلافة عثمان؛ باب 7. فضائله و مآثره؛ باب 8 خلافة علی بن ابیطالب؛ باب 9. مآثره و فضائله؛ باب 10. خلافة الحسن و فضائله؛ باب 11. فضائل اهل البیت النبوی؛ التتمة: فی ملخص کتاب السخاوی مع زیادات. تتمه کتاب مشتمل است بر خلاصهای از کتاب «مناقب اهل بیت» حافظ سخاوی که ابن حجر پس از فراغت از کتاب «الصواعق المحرقة» بدان دسترسی پیدا کرده و ابوابی چند از آن کتاب را در تتمه کتاب خود بیان نموده است. خاتمه کتاب در بیان اعتقاد اهل سنت در مورد صحابه و در بیان جنگ معاویه و امام علی و در بیان حقیقت خلافت معاویه پس از نزول امام حسن و در بیان اختلاف اهل سنت در کفر یزید بن معاویه و در جواز لعن او.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی اختص نبیه محمداً بأصحاب کالنجوم و أوجب علی الکافة تعظیمهم ... و اما بعد، فإنی سئلت قدیماً فی تألیف کتاب یبین حقیة خلافة الصدیق، و إمارة ابن الخطاب، فأجبت إلی ذلک مسارعة فی خدمة هذا الجناب ... »
انجام اثر
« و کما غفل عن ذکرک و ذکره الغافلون آمین و الحمدلله رب العالمین الی یوم الدین »
سوابق و چاپهای اثر
به تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت، دارالکتب العلمیة: 1403ق؛ معجم المطبوعات 83 المیمنیة 1307/8ق، 164ص.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
براهین قاطعه در ترجمه صواعق محرقه؛ جهرمی، کمال الدین بن فخرالدین (- 10)
الصوارم المهرقة فی رد الصواعق المحرقة؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019)
بوارق مشرقه در ترجمه الصواعق المحرقة؛ حصاری لاهوری، محمد عوض (- 12)
الانوار فی اثبات امامة الائمة الاطهار (ع)؛ نهاوندی، محمود بن محمد حسن (- 13)
الصواعق المحرقة (منتخب)؛ بهبهانی، محمود بن محمد علی (1271-1200)
البوارق اللامعة الواردة علی الصواعق المحرقة؛ نیر بروجردی، علی اصغر بن علی اکبر (1231-1300)
الصواقع الموبقة لاخوان الشیاطین و الضلال و الزندقة = شرح صواعق المحرقة؛ کابلی، نصرالله
الصواعق المحرقة (منتخب)
البوارق الخاطفة = رد الصواعق المحرقة
تاریخ الخلفاء و الائمة
رد علی الصواعق (2عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 1083/2
دنا 196/7-197 (25 نسخه)
سرکیس، معجم 83/1
دبا، واژه ابن حجر 331/3
الاوقاف العامة موصل 296/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الصواعق المحرقة على اهل الرفض و الزندقة / کلام و اعتقادات / عربی
aṣ-ṣawā‘iq-ul muḥraqa ‘alā ahl-ir rafḍ wa-z zandaqa
ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد، 909 – 973 ؟ قمری
ebn-e hajar-e haysamī, ahmad ebn-e mohammad (1504 - 1566)
تاریخ تألیف: شوال 950ق
کتاب مشهوری است از ابن حجر هیثمی در فضایل خلفاء اربعه و رد شیعه. مؤلف به گفته خود حقیقت خلافت ائمه اربعه (خلفاء راشدین) و فضایل آنها را همراه با ادله و براهین عقلیه و نقلیه از آیات قرآن و احادیث بیان نموده است. تمام احادیثی که در کتاب بیان شده از منابع اهل سنت نقل شده است. همچنین روایاتی که در فضایل اهل بیت روایت شده، مؤلف آن روایات را رد نموده است. از علماء شیعه قاضی نور الله شوشتری (- 1091ق) کتاب «الصوارم المهرقة فی رد الصواعق المحرقة» را در پاسخ به کتاب ابن حجر و در اثبات اعتقادات شیعه تالیف نمود. مطالب کتاب در سه «مقدمه» و ده «باب» و «خاتمه» مرتب شده: مقدمه 1. الداعی لتألیف الکتاب؛ مقدمه 2. اجماع الصحابة علی وجوب نصب الامام؛ مقدمه 3. ما تثبت به الامامة؛ باب 1. کیفیة خلافة الصدیق؛ باب 2. فی ما جاء من مزید الثناء علی الشیخین؛ باب 3. افضیلیة ابی بکر علی سائر الامة؛ باب 4. خلافة عمر؛ باب 5. فضائله و خصوصیاته؛ باب 6. خلافة عثمان؛ باب 7. فضائله و مآثره؛ باب 8 خلافة علی بن ابیطالب؛ باب 9. مآثره و فضائله؛ باب 10. خلافة الحسن و فضائله؛ باب 11. فضائل اهل البیت النبوی؛ التتمة: فی ملخص کتاب السخاوی مع زیادات. تتمه کتاب مشتمل است بر خلاصهای از کتاب «مناقب اهل بیت» حافظ سخاوی که ابن حجر پس از فراغت از کتاب «الصواعق المحرقة» بدان دسترسی پیدا کرده و ابوابی چند از آن کتاب را در تتمه کتاب خود بیان نموده است. خاتمه کتاب در بیان اعتقاد اهل سنت در مورد صحابه و در بیان جنگ معاویه و امام علی و در بیان حقیقت خلافت معاویه پس از نزول امام حسن و در بیان اختلاف اهل سنت در کفر یزید بن معاویه و در جواز لعن او.
آغاز: الحمد لله الذی اختص نبیه محمداً بأصحاب کالنجوم و أوجب علی الکافة تعظیمهم ... و اما بعد، فإنی سئلت قدیماً فی تألیف کتاب یبین حقیة خلافة الصدیق، و إمارة ابن الخطاب، فأجبت إلی ذلک مسارعة فی خدمة هذا الجناب ...
انجام: و کما غفل عن ذکرک و ذکره الغافلون آمین و الحمدلله رب العالمین الی یوم الدین
چاپ: به تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت، دارالکتب العلمیة: 1403ق؛ معجم المطبوعات 83 المیمنیة 1307/8ق، 164ص.
[کشف الظنون 1083/2؛ دنا 196/7-197 (25 نسخه)؛ سرکیس، معجم 83/1؛ دبا، واژه ابن حجر 331/3؛ الاوقاف العامة موصل 296/2]
شرح و حواشی:
1- براهین قاطعه در ترجمه صواعق محرقه؛ جهرمی، کمال الدین بن فخرالدین (- 10)
2- الصوارم المهرقة فی رد الصواعق المحرقة؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019)
3- بوارق مشرقه در ترجمه الصواعق المحرقة؛ حصاری لاهوری، محمد عوض (- 12)
4- الانوار فی اثبات امامة الائمة الاطهار (ع)؛ نهاوندی، محمود بن محمد حسن (- 13)
5- الصواعق المحرقة (منتخب)؛ بهبهانی، محمود بن محمد علی (1271-1200)
6- البوارق اللامعة الواردة علی الصواعق المحرقة؛ نیر بروجردی، علی اصغر بن علی اکبر (1231-1300)
7- الصواقع الموبقة لاخوان الشیاطین و الضلال و الزندقة = شرح صواعق المحرقة؛ کابلی، نصرالله
8- الصواعق المحرقة (منتخب)
9- البوارق الخاطفة = رد الصواعق المحرقة
10- تاریخ الخلفاء و الائمة
11- رد علی الصواعق (2عنوان)
نسخههای خطی این اثر
30 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
سپهسالار
تهران
|
1783 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 2 |
گلپایگانی
قم
|
1623-9/173 | محمود بن احمد حنفی بغدادی | پنجشنبه 20 ذیقعده 1006ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
15648 | محمد امین | 1031ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | سید محمد بن محمود حسینی توقاتی | جمعه 17 جمادی الثانی 1060ق | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
5080 | بیکاتب | چهارشنبه 29 جمادی الثانی 1070ق | نسخ | 124 | شناسنامه ← |
| 6 |
الهیات
تهران
|
662 | محمود بن علی بن عطاء الله ابشیهی | سهشنبه 19 شوال 1083ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
2143 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
سپهسالار
تهران
|
1783 | عزیز بن علی | قرن 11 | - | 122 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
661 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 360 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
6972/2 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
دائرة المعارف
تهران
|
1193 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 166 | شناسنامه ← |
| 12 |
مروی
تهران
|
642 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مروی
تهران
|
641 | بیکاتب | 1101ق | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
الهیات
تهران
|
484 | عبدالرحیم بن مصطفی | اواخر شعبان 1142ق | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرکز احیاء
قم
|
3336 | احمد بن حسن حنفی | سهشنبه 8 ربیع الثانی 1171ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 16 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
267 | عبدالرحمان بن یعقوب بن الیاس نوشتی | دوشنبه 20 شوال 1178ق | نسخ | 113 | شناسنامه ← |
| 17 |
دائرة المعارف
تهران
|
635 | یوسف بن رمضان | غره رمضان 1180ق | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
8861/1 | مراد بن احمد بن یوسفجان بن احمدبن مولانا سلیمان | جمعه شوال 1183ق | - | 175 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
18785 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
6147 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز مطالعات
قم
|
632 | بابا شیخ ابن احمد الخفردی | 1210ق | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
21152 | بیکاتب | 1223ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
709/1-طباطبائی | باقر بن محمد علی خراسانی | 1264ق | نستعلیق | 91 | شناسنامه ← |
| 24 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
319/3 | بیکاتب | 1276ق | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
حسینی قهستانی
قائن
|
16 | بیکاتب | صفر 1303ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
56/67-8217 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 54 | شناسنامه ← |
| 27 |
مسجد اعظم
قم
|
570 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 220 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملی
تهران
|
2547 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 29 |
ملی
تهران
|
2724 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 262 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
18247 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |