شیراز نامه

● شیراز نامه / تاریخ ایران / فارسی šīrāz nāme زرکوب شیرازی، احمد بن ابی الخیر، 670؟ - 789 قمری zarkūb šīrāzī, ahmad ebn-e ab-el-xeyr (1272 - 1388) اهدا به: قوام الدین حسن تاریخ تألیف: 734ق مؤلف در معرفی کتاب می‌گوید: «مجموع فصول و مقالات و اصول و مقدمات این کتاب شریف مشتمل است به ذکر مزایا و خصوصیات شیراز و فضیلت آب و هوا و صحرا و بساتین و صوامع و اربطه و مدارس و بقاع و مزارات آنجا و تواریخ سلاطین و ائمه و مشایخ شیراز علی اختلاف طبقاتهم» و مشتمل است بر یک «مقدمه» و دو «اصل»: مقدمه: دارای سه «فصل»: 1) مزیت فارس و شرف آن، 2) خصوصیات شیراز و آب و هوای آن، 3) بنای شیراز و شمه ای از حال آن ملک؛ اصل 1. حکام و سلاطین شیراز، در شش «طبقه»: 1) سلطنت آل بویه و حکومت دیالمه، 2) سلطنت آل سلجوق، 3) سلطنت آل سلغراز، 4) امارت سونجاق و امراء مغول، 5) ملوک آل شرف الدوله محمود، 6) خصوصیات اولاد امیر شیخ ابواسحاق؛ اصل 2. ذکر اعاظم مشایخ و اعیان شیراز، در شش «طبقه»: 1) ذکر ابوعبدالله بن خفیف، 2) ذکر اسحاق ابراهیم کازرونی، 3) ذکر ابوشجاع مقاریضی، 4) ذکر شیخ روزبهان، 5) ذکر نجیب الدین علی بن برغش، 6) ذکر جمعی از مشایخ و ائمه. مؤلف این کتاب را بر شیوه «بغدادنامه» و بدان طرز و منوال به رشته تحریر کشیده است. قزوینی در حواشی شد الازار از آن بسیار یاد می‌کند؛ و محتمل است خلاصه ای از«آثار العجم» تألیف فرصت شیرازی باشد. آغاز: امداد محمدتی ناموفور و نور آفرینی نامحصور که ساحت آن مصونست از مساحت وهم ... مقدمات این کتاب شریف مشتمل است بذکر مرایا و خصوصیات شیراز و فضیلت آب و هوا و صحرا ... انجام: در ذکر سلاطین و ائمه مشایخ شیراز باین مقدار اختصار کرده آمده و الله اعلم بحقایق الامور چاپ: دو چاپ مصحح شده است؛ تهران، تصحیح بهمن کریمی، 1310ش، 179ص؛ تهران، بنیاد فرهنگ ایران، به کوشش اسماعیل واعظ جوادی، 1350ش، 263ص [الذریعة 267/14؛ نسخه‌های منزوی 4344/6؛ روز بهان نامه ص 57 دیباچه؛ دنا 1278/6 - 1280 (24 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1013/2]