شش مقام

● شش مقام = مثنوی در موسیقی / موسیقی، شعر / فارسی šeš maqām = masnavī dar mūsīqī از: کوکبی. در کتابخانه بنیاد خاورشناسی تاشکند نسخه‌ای مورخ 1026ق هست که در شهرک زندبی بخارا کتابت شده و قسمت دوم آن «نظم مولانا کوکبی در بیان دوازده مقام» نام دارد با سرآغازی مانند نسخه مورد بحث ما. این رساله را مرحوم دانش پژوه در مقاله مفید خود، «موسیقی نامه» (مجله هنر و مردم، اردیبهشت 1354، ش 56/151-55) معرفی کرده و ابیاتی از آغازش را نقل کرده است. به تحقیق او، این کوکبی می‌تواند کوکبی کاشانی باشد که در کاشان جماعتی از نسل کوکبی هستند، ظاهراً آن بزرگ نادر العصر از بلده طیبه کاشان بوده است. نسخه ما در عنوان «شش مقام» نام دارد و در همین حد هم هست، بدون نام سراینده. پس از بیان ریشه هر یک از شش مقام مورد بحث، ابیات و ترانه‌هایی که با آن مقام مناسبت دارد، نمونه‌وار آورده که یکی از صایب دارد و یکی از حافظ. پس سرایش اثر به پس از عصر صایب باز می‌گردد.