شرح الصدر

● شرح الصدر = شرح صدر / تراجم / فارسی š.-os-sadr = š.-e sadr فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680) تاریخ تألیف: 1065ق سر گذشت فیض کاشانی است به قلم او دارای دو «مقاله»: مقاله اولی در بیان شمه‌ای از حقیقت حال علم و علما؛ مقاله ثانیه در شرح حال مؤلف. فیض در فهرست مصنفات خود از این رساله یاد می‌کند. از آغاز مقاله دوم برمی‌آید که در وقت تألیف این رساله پنجاه و هشت ساله بوده است. آغاز: بسمله رب اشرح لی صدری و یسرلی امری ... و بعد از حمد و ثنای اله و درود و تحیت بر برگزیدگان آن درگاه چنین گوید محمد بن مرتضی مدعو به محسن ... که چون گشایش غصه دل گره بر گره را بفتح الباب سخن بسته اند ... و بسی از کربت غربت دنیا و شکوه جهال علما نما در دلم گره شده بود و هم نفسی نمی یافتم که بدستیاری سخن با او رازی در میان نهم ... بخاطرم آمد که لوحی بدست آرم و به پایمردی قلم و زبان بیان شمه ای از حقیقت حال علم و علما ... بروی نگارم تا شاید بدین وسیله دلی خالی شود و شرح صدری حالی گردد. و به شرح صدر موسوم گشت. انجام: قصه شرح صدر به انجام رسید و آیت شرح صدر ... تاریخ این شرح صدر را می‌شاید ... بصورت رقمی هویدا گردیده در شمار آید و الحمدلله اولا و آخرا و باطناً و ظاهراً. چاپ: در سال اول(1324) مجله جلوه به چاپ رسیده؛ در سال 1371 ش در اصفهان با عنوان «ده رساله فیض» چاپ شده [الذریعه 359/13؛ دنا 833/6 (8 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 2209/3]