نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح خطبة الزوراء

š.-u xuṭbat-iz zawrā'
28 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/39271
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39271
پدیدآور / مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 19، ص 583 تا 585
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
حاشية خطبة رسالة الزوراء (ḥāšīyat-u xuṭbat-i r.-iz zawrā')
اثر مرتبط / وابسته به: الزوراء = تنبيه الراقدين؛ دوانی، محمد بن اسعد (830- 908)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

گزارشی است بر عبارتی از خطبه زوراء: «و الصلوة منه على المرتبة الجامعة لجميع صفاته» که ملا قطب الدین محیوی انصاری آن را دشوار دیده و از آن خرده گرفت و از دوانی خواسته شد درباره آن کاوش کند. او با روشی عرفانی این گزارش را نوشت و در آن شعرهایی فارسی از حافظ و جامی آورده است. شوشتری در مجالس المؤمنین آن را «حاشیه صغیر» خوانده است. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسمله. كتب الى بعض اصحابی کتابا و شكى عما وقع من بعض الناس من الانكار على عبارة الزوراء في الخطبة حيث قيل: و الصلوة منه على مرتبته الجامعة لجميع صفاته. فقلت في جوابه: سئلت یا اخی ایدک الله بروح منه و حسن المنزلتين و التوفيق، و رقاک من حضيض التقليد الى بقاع التحقيق عما ورد في خطبه الزوارء من قوله «و الصلوة منه على مرتبته الجامعة لجميع الصفات» و ذكرت انه قد اغلظك ما ابداه بعض الدهماء من النكرة في ذلک و التعبير عنه و التمست ان اذكر لک ما يدفع ما ابدى ... »
انجام اثر
« في المكاره لسان الجدال، و عاد معالهم في الآخرة الى سواء الحال، و اذا لم يهتدوا به فيقولون هذا افك قديم، و الله هو السميع العليم و الهادى الى سواء المستقيم و الدين القويم و السلام على محمد و آله اجمعين. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ضمن سبع رسائل، مرکز نشر میراث مکتوب، تهران، 1381، تحقیق دکتر سید احمد تویسرکانی؛ این حاشیه به همراه رساله زوراء سال 1286ق در چاپخانه تصویر افکار استانبول به چاپ رسیده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 103/6 و 63/12 و 303/13 مجالس المومنین 221/2 دنا 654/6 (17 نسخه) ريحانة الادب 232/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح خطبة الزوراء = حاشية خطبة رسالة الزوراء / فلسفه / عربی š.-u xuṭbat-iz zawrā' = ḥāšīyat-u xuṭbat-i r.-iz zawrā' دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e asʻad (1427 - 1503) وابسته به: الزوراء = تنبيه الراقدين؛ دوانی، محمد بن اسعد (830- 908) گزارشی است بر عبارتی از خطبه زوراء: «و الصلوة منه على المرتبة الجامعة لجميع صفاته» که ملا قطب الدین محیوی انصاری آن را دشوار دیده و از آن خرده گرفت و از دوانی خواسته شد درباره آن کاوش کند. او با روشی عرفانی این گزارش را نوشت و در آن شعرهایی فارسی از حافظ و جامی آورده است. شوشتری در مجالس المؤمنین آن را «حاشیه صغیر» خوانده است. (دانش پژوه) آغاز: بسمله. كتب الى بعض اصحابی کتابا و شكى عما وقع من بعض الناس من الانكار على عبارة الزوراء في الخطبة حيث قيل: و الصلوة منه على مرتبته الجامعة لجميع صفاته. فقلت في جوابه: سئلت یا اخی ایدک الله بروح منه و حسن المنزلتين و التوفيق، و رقاک من حضيض التقليد الى بقاع التحقيق عما ورد في خطبه الزوارء من قوله «و الصلوة منه على مرتبته الجامعة لجميع الصفات» و ذكرت انه قد اغلظك ما ابداه بعض الدهماء من النكرة في ذلک و التعبير عنه و التمست ان اذكر لک ما يدفع ما ابدى ... انجام: في المكاره لسان الجدال، و عاد معالهم في الآخرة الى سواء الحال، و اذا لم يهتدوا به فيقولون هذا افك قديم، و الله هو السميع العليم و الهادى الى سواء المستقيم و الدين القويم و السلام على محمد و آله اجمعين. چاپ: ضمن سبع رسائل، مرکز نشر میراث مکتوب، تهران، 1381، تحقیق دکتر سید احمد تویسرکانی؛ این حاشیه به همراه رساله زوراء سال 1286ق در چاپخانه تصویر افکار استانبول به چاپ رسیده [الذریعه 103/6 و 63/12 و 303/13؛ مجالس المومنین 221/2؛ دنا 654/6 (17 نسخه)؛ ريحانة الادب 232/2]

نسخه‌های خطی این اثر

28 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
14576/3 بی‌کاتب 909ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
2
سپهسالار
تهران
4505/1 مغیث الدین بن شرف الدین بن مغیث الدین اصفهانی سه‌شنبه 8 رجب 933ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1928/2 صفی الدین محمد بن غیاث علی بن ابراهیم زواری دهه سوم ذیقعده 944ق شکسته نستعلیق 7 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
550/8-ف مصطفی بن محمد واداری 955ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
5
دائرة المعارف
تهران
352/8-عکسی و 380/8-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
6
ملی
تهران
1772/7 نظر علی 992ق - - شناسنامه ←
7
مدرسه علوی
خوانسار
ض13 محمد بن ابراهيم بن عیسی اوالی قرن 10 نستعلیق، نسخ 4 شناسنامه ←
8
الهیات
تهران
755/2 محمد شریف بن شمس الدین پنج‌شنبه 29 محرم 1009ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
14099/10 محمدسعید بن قاسم طباطبایی 1035ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
1046/29 رجبعلی بن جواد علی مازندرانی 1062ق شکسته، تعلیق 3 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
4954/9 میر جعفر بن عبدالله حسینی 1068ق نسخ 6 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
5283/51 بی‌کاتب شعبان 1080ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
1621/15 بی‌کاتب با تاریخ 1080ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
1805/50 بی‌کاتب 1081ق نسخ 4 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
4900/74 بی‌کاتب 1081ق نسخ 3 شناسنامه ←
16
مرکز احیاء
قم
2337/48 نامشخص - - - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
3975/4 محمود بن محمد قاسم شریف سیستانی 1088ق نسخ 8 شناسنامه ←
18
ادبیات
تهران
159/7 حکمت محمد کاظم بن علاء الدین محمد نائینی منوچهری قرن 11 نسخ 2 شناسنامه ←
19
فیضیه
قم
1871/6 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
15236/21 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 9 شناسنامه ←
21
الهیات
تهران
293/35 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 3 شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
10059/14 بی‌کاتب 1122ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
15660/5 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←
24
ملی
تهران
1269/3 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نسخ 19 شناسنامه ←
25
ملک
تهران
4655/61 کرمعلی خراسانی قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
26
ملی
تهران
2700/3 ابوالقاسم 1287ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
27
سپهسالار
تهران
1319/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 11 شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
5895 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←