شبهات ابلیسیه

● شبهات ابلیسیه = ارادة جزافية / فلسفه / عربی šubahāt-un iblīsīyya = irādat-un jazāfīyya صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) این شبهات را شهرستانی در «ملل و نحل» نیز آورده است. قاضی نور الله شوشتری (- 1019ق) رساله‌ای در جواب این شبهات نوشته و نیز رساله‌ای دیگر در «تشبیه اقوال اهل خلاف بشبهات ابلیسه» نوشته است. به طوری که از قرائن استنباط می‌شود، ملا صدرا این شبهات را در ضمن بحث از اراده جزافی یاد کرده و شاید این بخشی از رساله او در جبر و اختیار باشد. هفت شبهه مشهور به شبهه شیطان را مؤلف نقل و به آنها پاسخ داده است. او در اثناء از شارح انجیل که این شبهات را نقل نموده یاد می‌کند. آغاز: بسمله، اضاثة عرشیه و ضیاء مشرقیه كانت هذه المسئله من مزالق الاقدام و مزال الافهام حتى اكثر الناس فى اثبات الارادة الجزافيه ... حكمهم حكم الاشعرة و ان كانوا منتسبين الى الاماميه ... اقول ما يتعلق بهذا الباب انه نقل انه اول شبهه وقعت فی البریه شبهة ابلیس ... و مصدرها استبداده بالرای ... و انشعب هذه الشبهه بسبع شبهات و سرت فی اذهان الناس حتى صارت مذاهب بدعة ...