سلوک ابناء الملوک

● سلوک ابناء الملوک / حکومت و سیاست / فارسی solūk-o abnā’-el-molūk قزوینی، عبدالوهاب بن علیقلی، ق13 قمری qazvīnī, ‘abd-ol-vahhāb ben ‘alī-qolī (- 19c) اهدا به: فتح علی شاه قاجار(1212-1250ق) تاریخ تألیف: 12 رجب 1223ق کتابی است در حوزه اندیشه سیاسی با گرایشات عرفانی در هشت «باب» و «خاتمه» و هر بابی شامل چهار «فصل»: باب 1. معرفت معنی عفت و سخاوت و عدالت و حکمت و اضداد آنها که جهل و جور و جبن و شره [ست] و ضرورت صاحب کار عادل و ناموس الهی و استعمال عدالت و تقرب به باری تعالی و لزوم صناعات و کمالات و مایتعلق بها؛ 2. مجملی از وضع صاحبان عدالت و سلطنت و رعایت جانب رعیت و حصول سعادت سلطنت اخروی بعلت عدالت و عدم ظلم و اظهار وصایای هوشنگ و مرتکب امور خیر و ثواب شدن و اراذل را تربیت نکردن و طریقه سلوک سلاطین با طبقه ناس و طریقه سلوک کافه ناس با سلطان و کیفیت آن؛ 3. عدالت و دادخواهی و محافظت و خلوص نیت و اظهار قدری از احادیث و بعضی از حکایات سلاطین که متصف به صفات مزبوره بودند و اسم ایشان باقیست و خواهد بود؛ 4. مذمت صفت خبیثه ظلم که جوراست و باعث بر ارتکاب آن محبت دنیا است و عقوبت اخروی آن و [اینکه سبب] زوال سلطنت دنیا و آخرت خواهد گردید؛ 5. سخاوت و کرم که معایب را می‌پوشاند و منشأ نجات آخرت می‌گردد و طریقه سخا و ارباب استحقاق آن و قاعده کرم کردن؛ 6. معرفت جهت خلافت وسلطنت آدم علیه السلام و صفت جلالت عشق و علاج خوف و اندیشه موت و صحت نفس و صحبت و سلوک با ارباب دهر و علاج حزن و اندوه و بخل و حسد و غضب و عجب و کبر و استهزاء و غیره؛ 7. پند و مواعظ و نصایح دلپسند از سید سرور ما محمد (ص) و علی بن ابی طالب و اولاد اطهار آن جناب که پیشوای خلایق اند و از حضرت عیسی و موسی و حکماء و بزرگان یونان و پادشاهان پیشدادیان و کیانیان و اشکانیان و ساسانیان و آنچه سخنان حکمت آمیز و نصایح و وعظ دلپذیر واقع شده؛ 8 ذکر پند و نصایحی که از مشایخ کبار و علمای نامدار و عرفایی که در صحفه روزگار بوده‌اند امر فرموده‌اند و از ایشان یادگار و اهل عبرت و بصارت را اعتبار است، یکصد و شش نفر آنها در چهار فصل ایراد می‌گردد و از سخنان دلپذیر ایشان بیان می‌شود؛ خاتمه: در تمثیلات و کلمات که در میان صاحبان فضل و کمال و ارباب صحبت و خبرت و جلال و اهل معرفت و صناعت خلق روزگار بر سبیل ایجاز و اختصار مجملی به مثلی ادا کنند به اظهار کنایه و اخفاء مطلب مقصود را بیان فرمایند به قاعده حروف از حرف الالف الی آخر الیاء در هشت فصل نموده خواهد شد. آغاز: بسمله و حمدله وصلاة. اما بعد بدانکه آدمی را در این عبرت خاص از جهت شوق ومحبت از سواد اعظم عدم به شهرستان وجود آورده اند وبر عقبات گذرانیده مدتی دربطن خاک انجام: طریقه فناء فی الله که یکی از مراتب مشایخ وعرفان است روی نماید و درچهار اربعین مرتبه بقاء بالله که منتهای مراتب سالک است دست دهد به اعانت الله تعالی. [نسخه‌های منزوی 1633/2؛ دنا 192/6 (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 497/6]