زبدة الاسرار و خلاصة الاذکار

● زبدة الاسرار و خلاصة الاذکار / جفر / فارسی zobdat-ol asrār va xolāsat-ol azkār دهدار عیانی، محمود بن محمد، ق 10 قمری dehdār-e ‘ayānī, mahmūd ebn-e mohammad (- 16c) به نظم و نثر است که بخش منظوم آن را «زبدة الاسرار» و بخش منثور آن را «خلاصة الاذکار» خوانده است چنان که در ابتدای نسخه در «سبب تألیف این کتاب شریف» می‌سراید: «نیک مردی ز مردمان عراق ×× که به خوبی و نیکویی بد طاق / داشت با کسب علم جفر سری ×× خواست از این کمینه مختصری / موجز اللفظ و وافی التأثیر ×× در بیان قواعد تکسیر / گفتم او را که ای گزیده سیر ×× جان من عاری است از این جوهر / دانش این هنر نه حد من است ×× کی مرا حد این گونه گزیده فن است / خاصه اهل عز و تمکین است ×× این علوم ائمه دین است / هست این علوم خاص علم رسول ×× نیست این شغل جاهلان فضول ... / از من این حرف چون شنید آن مرد ×× ریخت بر دیده اشک بر رخ زرد / گفت کز پیروان و استادان ×× به تو آورده ام نشان عیان / ای عیانی نهان مکن خود را ×× با محب امتحان مکن خود را / ای که نام تو شد به رغم حسود ×× خواجه دهدار عاقبت محمود / به غلط از خودم میفکن دور ×× مکن از مدعا مرا مهجور / راه جان ده بگوی مقصودم ×× که من از جان محب محمودم / زان چه دانی و زان چه بتوانی ×× بنویس و مکن گران جانی / این بگفت و به عز و جاه رسول ×× داد سوگندم از برای قبول ... / چون که از حد زیاده شد ابرام ×× به تعهد سخن گرفت انجام / عهد با این کمینه بست درست ×× که نباشد به عهد و پیمان سست ... / شکر کز همت ائمه دین ×× یافت دل بر مراد خود تسکین / در دو هفته نمودم این تألیف ×× به مددکاری کریم لطیف ... / این عیانی ز بهر اهل طلب ×× برگشا در بیان مقصد لب / ساز ده نظم زبدة الاسرار ×× نثر بر خوان خلاصة الاذکار / در گنجینه گهر بگشای ×× گوهر نظم و نثر را بنمای». در برگ‌هایی برای محاسبات خود سال 984 ق را به عنوان نمونه در نظر گرفته و در آن یادی هم از درگذشت شاه طهماسب صفوی (984ق) کرده است که از آنها حدود سال تألیف کتاب به دست می‌آید: «شاه طهماسب گر زملک جهان ×× شد به جنت سرای جاویدان / شکر کین نسل برگزیده اوست ×× بل یقین نور هر دو دیده اوست». آن را در 14 روز نوشته: «شرح این زبده با خلاصه تمام ×× شد مرتب به چارده ایام / چارده روزم از خلاصه فکر ×× صرف شد بهر این خلاصه ذکر». (حکیم، با تصرفات) آغاز: فتح این نسخه همایون فال ×× شد به نام مهیمن متعال / آن که قاضی اهل حاجات است ×× عالم السر و الخفیات است [الذریعه 777/9، 18/12 «زبدة الاسرار و خلاصة الاذکار»: از سید محمد هاشم بهبهانی در علم حروف و طلسمات، که جز این است؛ دنا 1190/5]