نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الالباب و تحفة الاحباب و بغية الطلاب و نخبة الاحساب لمعرفة الانساب

rawḍat-ul albāb wa tuḥfat-ul aḥbāb wa buġyat-ut ṭullāb wa nuxbat-ul aḥsāb li-ma‘rifat-il ansāb
3 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33812
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33812
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 38 تا 39
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: انساب

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب حاضر به «مشجر ابی علامه» یا «مشجر ابی علامه فی انساب اهل البیت فی الیمن» نیز مشهور است. مؤلف در این اثر، در ابتدا نسب پیامبر گرامی اسلام و آباء و اجداد آن حضرت تا آدم (ع) را به تفصیل و بدون تشجیر آورده و پس از آن، به ذکر ابناء و اولاد پیامبر اکرم (ص) ـ که بسیاری از آنان از سادات یمن و از ائمه زیدیه بوده‌اند ـ پرداخته است. مؤلف در مقدمه می‌نویسد: «چون به مشجر منظوم شرف الدین دست نیافتم، به جمع‌آوری مشجرات مختصره و متفرقات در انساب که در دسترس بود پرداختم و پس از آن به مشجرات قدیمی صحیح دست یافتم و تصمیم گرفتم که مشجری شامل و جامع کلیه اصول ترتیب دهم و در آغاز آن نسب پیامبر صل الله علیه و آله و سلم را به جهت تبرک به نام آن حضرت بیاورم ...». وی پس از بیان نسب پیامبر اکرم (ص)، در هنگام شروع مشجرات در ذکر اولاد و ابنای آن حضرت می‌نویسد: «و هذا آخر الکلام فی ذکر آبائه علیه السلام و اول الشروع فی تشجیر الآل الکرام حتى انتهى بهم و بجمیع ولد عدنان الى آدم علیه السلام و لم آل جهدا فی التحقیق و التهذیب و الاختصار و الترتیب و ربما یکثر نسل بعض الأشخاص من أهل البیت علیهم السلام فلا تتسع الصفحة لنسله فأجعل له صفة أو صفتین أو أضیف نسله الى صفته او صفتیه و الیه و ما الائمة علیهم السلام فأضیف النسل الى کناهم و الى أسمائهم حسبما قد ذکر ثم جعلت لفظ السبط على اسم کل سبط من الاثنى عشر المذکورین علیهم السلام و سمیته روضة الالباب و تحفة الاحباب و بغية الطلاب و نخبة الأحساب لمعرفة الأنساب و کان الفراغ من تلفیقه غرة شهر رجب من سنة ثلثین سنة بعد الألف و صلى الله علی سیدنا محمد و علی آله و أصحابه و سلم و أنا أبرأ الى الله ممن ألحق فيه أحداً بغیر حقيقة قطعية مشهورة الى أهل البيت عليهم السلام». تألیف بخش اول این کتاب در غره رجب 1030 و مشجرات آن در 15 رجب 1035 به پایان رسیده و نسخه‌های فراوانی از آن در کتابخانه‌های مختلف یمن و کتابخانه چستربیتی در ایرلند و کتابخانه امبروزیانا در ایتالیا و دارالکتب در مصر موجود است. (حافظیان)
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله خلق السموات و الارض و جعل الظلمات و النور و اختص لخاصة ملکه الملا الاعلا و اسکنهم السموات العلا و جعلهم بین آمر و مأمور ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
در سال 1394 ق با مقدمه مرحوم آیة الله مرعشی نجفی رحمه الله و به اهتمام دکتر سید محمود مرعشی، به صورت عکسی در قم، جزو انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشی به چاپ رسیده است.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مؤلفات الزيدية 61/2-62 الأعلام، زرکلی: 241/6 اعلام المؤلفين الزيدية: 925-927 مصادر التراث في المكتبات الخاصة فى اليمن، صفحات مختلف در جلد 1 و 2 فهرست مخطوطات مكتبة الجامع الكبير صنعا: 1747/4 و 1781 فهرس المخطوطات المصورة، فؤاد سيد، الجزء الثاني، التاريخ: 170/3 و 213/4 لباب الأنساب: 107/1-108 دنا 994/5

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الالباب و تحفة الاحباب و بغية الطلاب و نخبة الاحساب لمعرفة الانساب / انساب / عربی rawḍat-ul albāb wa tuḥfat-ul aḥbāb wa buġyat-ut ṭullāb wa nuxbat-ul aḥsāb li-ma‘rifat-il ansāb ابن المؤيد، محمد بن عبدالله، - 1031 قمری ebn-e mo’ayyed, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (-1622) کتاب حاضر به «مشجر ابی علامه» یا «مشجر ابی علامه فی انساب اهل البیت فی الیمن» نیز مشهور است. مؤلف در این اثر، در ابتدا نسب پیامبر گرامی اسلام و آباء و اجداد آن حضرت تا آدم (ع) را به تفصیل و بدون تشجیر آورده و پس از آن، به ذکر ابناء و اولاد پیامبر اکرم (ص) ـ که بسیاری از آنان از سادات یمن و از ائمه زیدیه بوده‌اند ـ پرداخته است. مؤلف در مقدمه می‌نویسد: «چون به مشجر منظوم شرف الدین دست نیافتم، به جمع‌آوری مشجرات مختصره و متفرقات در انساب که در دسترس بود پرداختم و پس از آن به مشجرات قدیمی صحیح دست یافتم و تصمیم گرفتم که مشجری شامل و جامع کلیه اصول ترتیب دهم و در آغاز آن نسب پیامبر صل الله علیه و آله و سلم را به جهت تبرک به نام آن حضرت بیاورم ...». وی پس از بیان نسب پیامبر اکرم (ص)، در هنگام شروع مشجرات در ذکر اولاد و ابنای آن حضرت می‌نویسد: «و هذا آخر الکلام فی ذکر آبائه علیه السلام و اول الشروع فی تشجیر الآل الکرام حتى انتهى بهم و بجمیع ولد عدنان الى آدم علیه السلام و لم آل جهدا فی التحقیق و التهذیب و الاختصار و الترتیب و ربما یکثر نسل بعض الأشخاص من أهل البیت علیهم السلام فلا تتسع الصفحة لنسله فأجعل له صفة أو صفتین أو أضیف نسله الى صفته او صفتیه و الیه و ما الائمة علیهم السلام فأضیف النسل الى کناهم و الى أسمائهم حسبما قد ذکر ثم جعلت لفظ السبط على اسم کل سبط من الاثنى عشر المذکورین علیهم السلام و سمیته روضة الالباب و تحفة الاحباب و بغية الطلاب و نخبة الأحساب لمعرفة الأنساب و کان الفراغ من تلفیقه غرة شهر رجب من سنة ثلثین سنة بعد الألف و صلى الله علی سیدنا محمد و علی آله و أصحابه و سلم و أنا أبرأ الى الله ممن ألحق فيه أحداً بغیر حقيقة قطعية مشهورة الى أهل البيت عليهم السلام». تألیف بخش اول این کتاب در غره رجب 1030 و مشجرات آن در 15 رجب 1035 به پایان رسیده و نسخه‌های فراوانی از آن در کتابخانه‌های مختلف یمن و کتابخانه چستربیتی در ایرلند و کتابخانه امبروزیانا در ایتالیا و دارالکتب در مصر موجود است. (حافظیان) آغاز: بسمله. الحمدلله خلق السموات و الارض و جعل الظلمات و النور و اختص لخاصة ملکه الملا الاعلا و اسکنهم السموات العلا و جعلهم بین آمر و مأمور ... چاپ: در سال 1394 ق با مقدمه مرحوم آیة الله مرعشی نجفی رحمه الله و به اهتمام دکتر سید محمود مرعشی، به صورت عکسی در قم، جزو انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشی به چاپ رسیده است. [مؤلفات الزيدية 61/2-62؛ الأعلام، زرکلی: 241/6؛ اعلام المؤلفين الزيدية: 925-927؛ مصادر التراث في المكتبات الخاصة فى اليمن، صفحات مختلف در جلد 1 و 2؛ فهرست مخطوطات مكتبة الجامع الكبير صنعا: 1747/4 و 1781؛ فهرس المخطوطات المصورة، فؤاد سيد، الجزء الثاني، التاريخ: 170/3 و 213/4؛ لباب الأنساب: 107/1-108؛ دنا 994/5]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
1163عکسی محمد بن احمد بن یحیی بن مفضل بن ابراهیم بن علی بن امیرالمؤمنین یحیی شرف الدین بن شمس الدین پنج‌شنبه 2 جمادی الاول 1086ق نسخ 196 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
1239/1 احمد راعی یک‌شنبه 22 ذیقعده 1186ق، برای سید احمد بن یعقوب حکیم نسخ 91 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
177 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 212 شناسنامه ←