روح الارواح فی شرح اسماء الحسنی

● روح الارواح فی شرح اسماء الحسنی / عرفان و تصوف، اسماء الله / فارسی rawh-ol arvāh fī š.-e asmā’-el-ḥosnā سمعانی، احمد بن منصور، 487 - 534 قمری sam‘ānī, aḥmad ebn-e manṣūr (1095 - 1140) وابسته به: التخبیر فی علم التذکیر = التحبیر فی علم التذکیر؛ قشیری، عبدالکریم بن هوازن (386-465) کتاب شرحی است عرفانی بر اسماء الحسنی عز اسمه مشحون به حکایات متصوفه منقول از شبلی، ذوالنون مصری، سری سقطی، حسن بصری و ابوالقاسم قشیری و مشحون بر اشعار فارسی و عربی و سنائی غزنوی دیگران؛ و در نقل اخبار بیشتر توجه به ابو هریره [شارح سلسله اسناد روایی خویش را ضمن شرح «اللطیف» چنین نگاشته است: «حدثنا الامام الاجل الزاهد تاج الاسلام معین الدین ابوبکر محمد بن منصور بن محمد السمعانی رحمه الله قال اخبرنا ابوالقاسم اسماعیل بن محمد بن احمد قال اخبرنا الی قال حدثنا ابوالفیض حدثنا احمد بن محمد بن اسحاق قال حدثنا علی بن حجر قال حدثنا العلاء بن عبدالرحمن عن ابیه عن ابی هریره»] داشته است. کتاب از اسم جلاله «الله» آغاز و به «الصبور» ختم شده که جمعاً 97 اسم را شرح نموده و پس از اسامی «الغفور و الشکور» به اختصار رفته است. تاریخ تالیف در کتاب نیامده اما مسلم است که بعد از سال 510ق (سال رحلت استاد و برادرش) بوده است، و قابل ذکر آنکه وی در خلال شرح اسماء الحسنی مباحث مفیدی در موضوعات متفاوت بیان داشته است. [برخی از موضوعات مطروحه وی بر سبیل ارسال مثل چنین است: مبحث حیاء ذیل شرح اسم المهیمن، دین ذیل الفتاح، صفات عارف ضمن الخبیر، توبه و عفو ذیل الحلیم، معراج ذیل العظیم، دعاء و نیایش ضمن اسم المجیب، لطف باری ضمن توضیح اسم الواسع، خلقت حضرت آدم ع ذیل الحکیم، توکل ضمن المتین و برداشتی عرفانی از وجه تسمیه جمعه ذیل اسم الواحد فراجع]. (وفادار مرادی) آغاز: بسمله ... افتتاح کرده شد بشرح اسامی خداوند جل جلاله پارسی از برای انتفاع مسلمانان را والله الموفق ... انجام: و بر بلاء دوست بسازی که بلا ولاست و رنج او گنج و این گنج بهر کس ندهند و الحمدلله ... چاپ: تهران، علمی فرهنگی، 1368ش، تصحیح نجیب مایل هروی [المنتظم، ج 18، ص 5؛ سیر اعلام النبلاء، ج 19، ص 114؛ الانساب، ج 7، ص 142؛ کشف الظنون، 1/ 915؛ روح الارواح (چاپی)؛ نسخه‌های منزوی 2/ 1180؛ فهرستواره منزوی 444/7؛ مجله ادبیات 7: 3 ص 88 گفتار درباره روح الارواح]