شناسنامه کتابشناختی اثر
الرد على اصحاب العدد
ar-radd ‘alā aṣḥāb-il ‘adad
12
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/32155
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #32155
پدیدآور / مؤلف:
علم الهدی، علی بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 376
تا 377
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ایشان در این رساله استدلالی رؤیت هلال را یکی از دو شرط کمال و انتهای ماه برشمرده و با استناد به اجماع مسلمین و دلایل بسیار دیگر، ضعف گفتار مخالفان را اثبات کرده است. این رساله عمدتاً نقد رسالهای است که در تأیید قول به عدد بوده که کسی نزد سید مرتضی فرستاده و سید آن را نقد کرده است. از نسخه شماره 21509 کتابخانه آستان قدس استفاده میشود که مخاطب سید مرتضی در آغاز رساله شیخ ابوالفتح کراجکی است و وی رسالهای در تأیید قول به عدد نزد سید فرستاده است. در آغاز نسخه مزبور آمده: «کتاب النصرة للرؤية فی ثبوت الاهلة من مصنفات سيدنا المرتضى فی الجواب عما جمعه تلميذع الشيخ ابوالفتح الكراجكی فی انتصار القول بالعدد.»
آغاز اثر
« الحمدلله على وافر الحباء و باهر العطاء و متواصل الآلاء ... وقفت احسن الله توفیقک علی ما انفذته من الکلام المجموع فی نصرة العدد فی الشهور و الطعن علی من ذهب الى الرؤية و اعتمدها و لم يلتفت الى ما سواها و انا اجيب مسألتک و انفعک بطلبتک و اعمل فی هذا الباب کلاما وجیزا تقع بمثله الکفایة. فان من طول من اصحابنا الکلام فی هذه المسألة تکلف ما لا یحتاج الیه و الامر فیه اقرب و اهون من ان یحوج الى التدقیق و التطویل »
انجام اثر
« و لیس بنافع له ان یتغیر مذهب و الى الحرم ... الحجیج العاملین على الرؤية فی یوم الوقوف و تعذر استدراک فرضه علیه و هذا کله واضح لمن تأمله بعین الإنصاف. »
سوابق و چاپهای اثر
ضمن رسائل شریف مرتضی، المجموعة الثانية، ص 17-63، 1405ق؛ ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 155-190
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 185/10 شماره 420
دنا 587/5 (8 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الرد على اصحاب العدد / فقه / عربی
ar-radd ‘alā aṣḥāb-il ‘adad
علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری
‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045)
ایشان در این رساله استدلالی رؤیت هلال را یکی از دو شرط کمال و انتهای ماه برشمرده و با استناد به اجماع مسلمین و دلایل بسیار دیگر، ضعف گفتار مخالفان را اثبات کرده است. این رساله عمدتاً نقد رسالهای است که در تأیید قول به عدد بوده که کسی نزد سید مرتضی فرستاده و سید آن را نقد کرده است. از نسخه شماره 21509 کتابخانه آستان قدس استفاده میشود که مخاطب سید مرتضی در آغاز رساله شیخ ابوالفتح کراجکی است و وی رسالهای در تأیید قول به عدد نزد سید فرستاده است. در آغاز نسخه مزبور آمده: «کتاب النصرة للرؤية فی ثبوت الاهلة من مصنفات سيدنا المرتضى فی الجواب عما جمعه تلميذع الشيخ ابوالفتح الكراجكی فی انتصار القول بالعدد.»
آغاز: الحمدلله على وافر الحباء و باهر العطاء و متواصل الآلاء ... وقفت احسن الله توفیقک علی ما انفذته من الکلام المجموع فی نصرة العدد فی الشهور و الطعن علی من ذهب الى الرؤية و اعتمدها و لم يلتفت الى ما سواها و انا اجيب مسألتک و انفعک بطلبتک و اعمل فی هذا الباب کلاما وجیزا تقع بمثله الکفایة. فان من طول من اصحابنا الکلام فی هذه المسألة تکلف ما لا یحتاج الیه و الامر فیه اقرب و اهون من ان یحوج الى التدقیق و التطویل
انجام: و لیس بنافع له ان یتغیر مذهب و الى الحرم ... الحجیج العاملین على الرؤية فی یوم الوقوف و تعذر استدراک فرضه علیه و هذا کله واضح لمن تأمله بعین الإنصاف.
چاپ: ضمن رسائل شریف مرتضی، المجموعة الثانية، ص 17-63، 1405ق؛ ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 155-190
[الذریعه 185/10 شماره 420؛ دنا 587/5 (8 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
2337 | بیکاتب | 12 ذیحجه 676ق | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
1255/3-ف و 1256/3-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مدرسه جعفریه
قائن
|
140/6 | بیکاتب | غره محرم 1046ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرکز احیاء
قم
|
3324/2 | محمد نصیر بن صفات الله نیستانه نائینی | 10 شعبان 1097ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
1690/6 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
593/4 | بیکاتب | حدود 1125ق | - | 40 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
14254/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
7615/16 | بیکاتب | 1281ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
21509 | احمد بن محمد رضا حسینی خوانساری | 1329ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
10007/4 | عبدالله بن محمد حسن هشترودی تبریزی | 1336ق | تحریری | 14 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
1162/19ـ ف | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
1080/4 | سلیمان بن مولانا مبارک بن ابراهیم بن عبداله بن معین الدین قرشی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |