رتبة الحکیم و مدخل التعليم

● رتبة الحکیم و مدخل التعليم / کیمیا / عربی rutbat-ul ḥakīm wa madxal-ut ta‘līm مجریطی، محمد بن ابراهیم، ق 5 قمری majrītī, mohammad ebn-e ebrāhīm (- 11c) تاریخ تألیف: 442ق مؤلف رسائل بسیاری در انواع علوم ده گانه فلسفی نگاشته بود ولی چون آن رساله‌ها پراکنده بودند بر آن شد که خلاصه‌ای از آنها را در این کتاب فراهم آورد و این کار را در اوایل سال 439 شروع کرده و سال 442 به پایان برده است. نویسنده می‌گوید اهل زمان را می‌نگرم که فلسفه و حکمت را وهم می‌انگارند و چون ابواب حکمت را پیش خود بسته می‌یابند در وادی حیرت سرگردانند پس بر آن شدم که این کتاب را در چهار مقاله بپردازم. این کتاب در اسرار طبیعی و منافع و مضار اشیا بحث کرده و دستور کیمیاگری و چگونگی استفاده از احجار و معادن و ترکیب اکسیر را با رموز و اشاره مانند روش قدمای فلاسفه در چهار مقاله بدین تفصیل: 1. فيما يقرأ من كتب الاوائل و کیف تقرأ؛ 2. حجر العمل؛ 3. عمله اکسیرا؛ 4. الارتياض في رموز القوم و التسبب الى فكها. آغاز: الحمد لله العزيز الوهاب المسبب للأسباب المفتح للأبواب الملهم للألباب مالک الرقاب و منشىء السحاب ... انجام: و صلی الله على محمد خاتم النبيين و امام المرسلين و على آله الطيبين الطاهرين و سلم تسلیما [هدية العارفين 432/2؛ اعيان الشيعة 70/3؛ ريحانة الادب 190/5؛ طبقات اعلام الشيعة قرن 316/4؛ معجم المؤلفين 234/12؛ الذريعة 77/10-11/16؛ كشف الظنون 833/1؛ سزگین 494/4-497؛ ترجمه عربی 438-442؛ سلیمانیه بشیر آغا 505/1 مورخ 756؛ انجمن تدقیق اسلام 2/2-4؛ ص 328؛ چندین نسخه دیگر؛ زرکلی 224/7؛ هدية العارفين، 432/2؛ دنا 555/5 (17 نسخه)]