ذكر خفى

● ذكر خفى = ابحاث عشره / عرفان و تصوف / فارسی zekr-e xafī = abhās-e ‘ašare قراگزلو همدانی، محمد بن عبدالله، ق13 قمری qarāgozlū hamadānī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 19c) فاضلی از علمای عصر که از اهل مراغه بوده از مؤلف جواب با صواب از راه انصاف خواسته و نوشته، مراد تحقیق حق است نه طعن و دق و چون سؤالات مستشکل در ده مقام به شرح ذیل بوده کتاب را موسوم به ابحاث عشره نموده. بحث 1. آنکه طریقه که اهل طریقت در ذکر مذکور ساخته‌اند و ذکر خفی اسمش را گذاشته‌اند هیچیک از ادله اربعه ... به جواز آن قائم نیست ...؛ 2. آنکه اگر در مقام جواب تسامح در ادله سنن نمایید و در ادای بیان احادیث ضعف و جهالت را مضر ندانند گوئیم جز از ایت تسامح وقتی است ...؛ 3. آنکه مقصود اصلی از بعث رسل و انزال کتب هدایت ناس ...؛ 4. آنکه اگر کسی در مقام اعتذار و بیان سبب عدم اشتهار متمسک بمضمون سخن معاشر الانبیاء ...؛ 5. آنکه بر فرض بودن این طریقه از اسرار شریعت تعلیم و اظهار به نسوان و اطفال مخالفت صریح باشد ...؛ 6. آنکه این طریقه را افضل عبادات شمردن خرق اجماع اصاب و ممانعت صریح با سنت و کتاب است ...؛ 7. آنکه باتفاق اهل طریقت و سلوک اقدام باین عمل بی اجازه مرشد کامل غلط و باطل است ...؛ 8. آنکه بعضی از ارباب طریقت را اعتقاد آنست که هنگام ذکر صورت مرشد را بنظر خیال آرند ...؛ 9. آنکه در باب مخاصمه با خصم از بعضی از اهل سلوک مسموع گشته که برای ما اطمینان نفس و یقین تمام از راه کشف و شهود درباره عمل مزبور حاصل است و احتیاج بدلیل نداریم ...؛ 10. آنکه اهل طریقت اشخاصی را که مرشد کامل می‌دانند مخالفت او را در هیچ امری جایز نمی دانند و اکثر ایشان از مرشدین عوام و عاری از معرفت مسایل دین و احکام شرع مبین می‌باشند ... آغاز: حمد و ثنای لایعد و لایحصی صانعی را روا و سزا ... اما بعد چنین عرضه دارد بنده پر گناه محمد بن حاج عبد الله قراگزلو من قبیله الحاجیلو که فاضلی از علمای عصر در مشروعیت ذکر خفی بطرزی که معهود و متداول بین اهل معارف و توحید است ... و چون خلاصه مقال ایشان مشتمل به ده مقام بود بابحاث عشره موسوم و بصراط الحق مختوم گردید و مقدمه را نیز به بیان اجمال ابحاث و ترتیب قواعد کلیه مرتب [دنا 504/5؛ نسخه‌های منزوی 1151/2 که نشانی 1 نسخه آن را داده؛ فهرستواره منزوی 372/7 از محمد فرزند عبدالله]