خلاصة الحساب

● خلاصة الحساب / ریاضیات / فارسی xulāṣat-ul ḥisāb قطب الدین خسرو شاه، ق 10 قمری qotb-od-dīn xosro šāh (- 16c) اهدا به: شاه باقی نعمة الله تاریخ تألیف: 946ق تألیف قطب الدین خسروشاه یزدی متخلص به نامی است و مشتمل است بر «مقدمه» و دو «مقاله» و «خاتمه» با خطبه و دیباچه‌ای مفصل که مختوم است به قصیده‌ای کوتاه در مدح شاه نعمة الله یزدی معروف به باقی نواده شاه نعمة الله ولی و ثنای شاه طهماسب صفوی. مقدمه در بیان دانستن آنچه قبل از شروع در مقصود لازم است، در شش «تنبیه»؛ مقاله 1. حساب ریاضیین شامل سه «باب»: 1) حساب اعداد صحیح و کسری در شش فصل، 2) مساحت‌ها که ضمن آن چند مسئله نیز دارد، 3) جبر و مقابله و خطایین در دو فصل که چند مسأله و پاسخ آن را نیز دارد؛ مقاله 2. حساب اهل سیاق مشتمل بر چهار قاعده و یک فایده. خاتمه در مسائل متفرقه که دارای نود و نه مسأله است. آغاز: بسمله نحمدک یا اسرع الحاسبین و نشکرک یا محاسب یوم الدین نعبد ایاک و ایاک نستعین ... بعد از حمد و سپاس بی حد و قیاس تصویر ضمیر منیر اکسیر تأثیر ارباب فضل و کمال انجام: مخفی نزد او باشد اینست خلاصه آنچه در باب حساب از کتب متفرقه ملخص نمودن در این کتاب سمت تحریر یافت امید است که منظور نظر کیمیا اثر اهل فهم و ادراک گردد. [نسخه‌های منزوی 170/1؛ الذریعة 224/7؛ اثر آفرینان 47/4؛ دنا 932/4(11 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 2678/4]