الحماسة ذات الحواشی

● الحماسة ذات الحواشی = شرح الحماسة / ادبیات / عربی al-ḥimāsat-u ḏāt-il ḥawāšī = š.-ul ḥimāsa راوندی کاشانی، فضل الله بن علی، 483-572؟ قمری rāvandī kāšānī, fazl-ol-lāh ebn-e ‘alī (1091 - 1177) وابسته به: دیوان ابوتمام = دیوان الحماسة؛ ابوتمام، حبیب بن اوس (190-231) راوندی در مقدمه می‌نویسد: در زمان جوانی حماسه ابوتمام طائی نظر وی را جلب نموده، از این رو به تتبع شروح آن مانند شرح «ابو علی احمد بن محمد المرزوقی» (- 421ق) و شرح «ابوالفتح عثمان بن جنی» (- 392ق) و شرح «ابو الفضل عبدالله بن احمد المیکالی» (- 475ق) (کشف الظنون 2/1-691)، غیر آن پرداخته و نکاتی از آن شروح را با اضافاتی دیگر از خودش را در حاشیه نسخه‌ای از حماسه که به خط خود نوشته بوده ضبط می‌کند، این نسخه از حماسه محشی را که شیخ منتجب الدین در فهرست از آن به «الحماسة ذات الحواشی» نام برده «الشیخ ابوجعفر محمد بن ابی نصر بن محمد المکتب القمی» نزد راوندی دیده و اصرار ورزیده که این حواشی پرفائده به صورت شرحی بر حماسه تدوین شود. راوندی از این عمل استنکاف نموده لکن سرانجام نظر وی را پذیرفته و کتاب، به صورت موجود تدوین شده است. علامه امین، نام کتاب را «الحماسة» ثبت نموده (اعیان الشیعه 410/8)، صاحب الذریعه نیز کتاب را تحت عنوان «الحماسة» آورده، لکن استظهار نموده که باید «الحماسة ذات الحواشی» باشد (الذریعه 89/7)، بغدادی نیز نام آن را «حماسة ذوات الحواشی» نوشته است (هدیة العارفین 821/1). (محمد علی حائری) [الذریعة 89/7؛ دنا 791/4؛ منتجب الدین، الفهرست /96]