حاشیة شرح وافیة الاصول

● حاشیة شرح وافیة الاصول / اصول فقه / عربی ḥāšīyat-u š.-i wāfīyat-il usūl وابسته به: حاشیة وافیة الاصول = شرح الوافیة؛ بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی (1155-1212) اصل از ملا عبدالله بشرویه ای (- 1071ق) و شرح گویا از سید بحرالعلوم، مهدی بن سید مرتضی طباطبائی (- 1212ق) باشد. محشی شناخته نشد. در آن آمده است: «قال السيد السند الاستاذ دام ظله یا دام علوه». در جای دیگر می‌گوید: «كما صرح به استادنا الاعظم المرحوم في رسالة الجمع بين الاخبار و ولده الارشد دام ظله فی بعض فوائده». در جای دیگر آمده: «و مفاده مرضی استادی الاعظم الآقا المرحوم» و در اواخر نسخه حدود مبحث تعادل و تراجیح می‌گوید: «كما هو رأى اساتيدنا الاخر الاستاذ الكبير العالم النحرير علامة الورى صاحب شرح المفاتيح القاسانيه و غيره من المصنفات الفروعيه و الاصوليه المشتهر في البلاد الاسلامية نورالله مرقده و قد تبعه ولده العلامه صاحب المقامع الرشيقه ...»، پیداست کتاب «الجمع بين الاخبار» تألیف آقا باقر بهبهانی معروف به وحید بهبهانی (- 1206ق) است و صاحب مقامع هم پسرش آقامحمد علی بن محمدباقر بهبهانی (- 1216ق) است. و نیز محشی می‌گوید: «شيخنا العلامه فی فوائده الجديديه» و این کتاب هم از وحید بهبهانی می‌باشد. از آنچه گفته شد و شواهد دیگر موجود در متن چنین برمی‌آید که محشی از شاگردان وحید بهبهانی بوده است و معاصر پسرش آقا محمد علی بهبهانی و این حاشیه را بعد از فوت آقا باقر بهبهانی و پیش از وفات پسرش یعنی بین سالهای 1216-1206ق. ساخته است. آیا ممکن است از آن آقا محمد علی هزار جریبی باشد؟ در هر حال محشی در مواضیع متعددی از کتابش از فاضل امین استرآبادی و صاحب فوائد المدینه یاد می‌کند که مراد همان ملا محمد امین (- 1036ق) و از شیخ احمد احسائی و شیخ یوسف بحرانی نام می‌برد. آنچه از این حاشیه محشی در دیباچه می‌گوید: «و اشرت الى ما وقع للمصنف من السهو و التساهل و ما عرض للشارح من الخطاء للغفلة او التغافل و اودعتها فرايد ملتقطه من كتب العلماء الاقدمين و فوايد مقتبسه من تصانيف الفضلاء المتأخرين و لطائف ابحاث سمح بها جواد نظری و غرائب اسرارا بدعتها قوة فكرى و ابکار افكار لم يمسها انس قبلی و لا جان مجتنبا عن التطويل المخل ...». مطالب تحت عنوان «قال المصنف. قال الشارح. قال السيد السند الاستاذ دام ظله» آمده است.