فهارس
پایگاه جامع نسخه‌های خطی
عضویت
صفحه نخست موضوعات کتابخانه‌ها و مراکز فهرست‌نگاران جریده آمار درباره ما
ورود عضویت

شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

روح و بدن

از فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (د. ۹۷۶ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شماره‌ی ۱۱۲۸۶/۲

کتابت ۱۰۶۱ق
/m/157783
شناسه‌ی فهارس: #157783

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
۱۰۶۱ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نامشخص کیفیت خط:
شمار برگ
۱۳ برگ
شمار سطر
۱۷ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۷×۲۵سم
کاغذ
—
جلد
تیماج سبز و یشمی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۳

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 11286 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۱۱۲۸۶/۱ توضیح الاخلاق · سلطان العلماء، حسین بن محمد ۴۱۶ برگ
  2. ۱۱۲۸۶/۲ روح و بدن (همین نسخه) · فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان ۱۳ برگ
  3. ۱۱۲۸۶/۳ مناظره عقل و جنون · حسینی، محمد علی ۳۱ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله. حمد بی عدد احدی را سزاست که ریاض بدن را به آب روان پرورده و حسن را مظهر عشق و عشق را زیور حسن کرده و درود بیحد معتمدی را رواست که علم او عقل را پیرایه ای است و عقل را علم او سرمایه. اما بعد معتکف زاویه عجز و انکسار فضولی خاکسار از محرکان سلاسل حکایت و مؤسسان مبانی روایت چنین نقل دارد و بر رقم می‌آورد ...

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
چون روح به آن مقام رسید علانیت عالم جبروت و لاهوت دید به منزل اصلی پیوسته و از قید راهزنان رسته و عاقبة الامر خود را بخود رساند معشوقی و عاشقی از آن خلوت وحدت برون ماند. تمت
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱۶، ص ۸۶۹، ردیف ۲۱
● روح و بدن = صحت و مرض = حسن و عشق = روح نامه = روح و حسن = حسن و دل / عرفان و تصوف / فارسی rūh- va badan = sehhat va maraz = hosn va 'ešq = rūh nāma = rūh va hosn = hosn va del فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان، 913؟-976؟ قمری fozūlī baqdādī, mohammad ebn-e soleymān (1508 - 1569) داستان آمدن «روح» از عالم لاهوت به عالم ناسوت و تعلق آن به بدن، با شرح و گزارش حواس ظاهره و باطنه و خوشی‌ها و ناخوشی‌های آنها. داستانی است عرفانی و در آن از عشق و عاشقی سخن رفته است. همان‌که صحت و مرض و حسن و عشق و روح نامه و روح و حسن هم خوانده شده است. در مجله ارمغان آمده که: «این کتاب یکی از شاهکارهای فضولی شاعر، و در واقع می‌توان گفت بهترین نمونه نثر فارسی است». آغاز: بسمله. حمد بی عدد احدی را سزاست که ریاض بدن را به آب روان پرورده و حسن را مظهر عشق و عشق را زیور حسن کرده و درود بیحد معتمدی را رواست که علم او عقل را پیرایه ای است و عقل را علم او سرمایه. اما بعد معتکف زاویه عجز و انکسار فضولی خاکسار از محرکان سلاسل حکایت و مؤسسان مبانی روایت چنین نقل دارد و بر رقم می‌آورد ... انجام: چون روح به آن مقام رسید علانیت عالم جبروت و لاهوت دید به منزل اصلی پیوسته و از قید راهزنان رسته و عاقبة الامر خود را بخود رساند معشوقی و عاشقی از آن خلوت وحدت برون ماند. تمت چاپ: به نام «حسن و عشق» در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، به کوشش علی دژاکام، تابستان 1379ش؛ به دستیاری استاد علی، مخصوص تلامیذ شیدیه، به درخواست حاجی میرزا احمد بن حسین آقا تاجر کتاب ملقب به «مؤید العلماء» (مدیر مدرسه رشیدیه تبریز)، (صص19-52)؛ ایران، 1311ق، سنگی، جیبی، 42ص (صص2-43)؛ ایران، تبریز، ماکنه جدیده فرنگی، 1320ق، سنگی، جیبی، 34ص [نسخه‌های منزوی 1125/2 و 1266 و 795/2 و 3728/5؛ الذریعة 12/15 و 265/11 و 838/9؛ گنجینه بهارستان 503/1 و 509/1-524؛ مشار فارسی 3022/1؛ مشترک پاکستان 1675/3؛ ریحانه 222/3؛ مکتبة امیرالمؤمنین 473/2؛ فهرستواره منزوی ج1، ص 435-436 و ج7، ص 623؛ دنا، ج5، ص 926-929 (129 نسخه)]
...
21. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 11286/2 آغاز و انجام: برابر بی‌کا، تا: 1061ق؛ جلد: تیماج سبز و یشمی، 13ص (418-430)، 17 سطر چلیپایی، اندازه: 17×25سم [ف: 33/2 - 62]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد