نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
✓
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بین 1063 تا 1141ق، بیشتر صفحات اخیر به خط بسیار ریز احمد غلام عمله خزانه است و در سالهای 1113 و تا 1140 کتابت شده (1063 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 212 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 459 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15/5×33سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج قرمز
آغاز نسخه
آغاز 1
« اول روغن را داغ و پائین آورده تا ملول شود پس عسل را درو ریخته بالای آتش گذاشته به آتش هموار ...»؛ 23. اشعاری از دوانی و صفی قلی بیک (30) »
آغاز 2
« سئل عن امیرالمومنین (ع) - ما هذا العشق الذی مشهور بین الناس و یقولون؛ 47. منقول است از خضر (ع) که هر کس در شب جمعه این دعا بخواند بهر نیتی که خواهد برآورده گردد (48) »
آغاز 3
« ندازه کننده آفریننده نگارنده و حجة الاسلام غزالی گوید؛ 85. عن فتوحات مکی، اعلم ان ... (64)؛ 86. رکن الدین سلیمان بن سلاجقه الروم، اتی حرب الکرخ سنة خمسماثه (69)؛ 87. نقل از اقلیدس، الخط هندسه روحانیه ظهرت بآلة جسمانیه »
آغاز 4
« نظر المأمون الى بعض اولاده؛ 89. سخنی از ابراهیم مصعبی: و كيمياء الملوک العمارة؛ 90. بخشی از تاریخ حکماء یونان (66-67) »
آغاز 5
« افلاطون الالهی الیونانی کان ابوه من الاشراف قد اشتغل بتعلم اللغه و الشعر اولا فبلغ فی ذلک؛ 91. از محاضرات: ذكر الجاحظ الكتب فقال نعم الذخر و العدة و الجليس و القعده المستغل و الحرفه؛ 92. من کلام ارسطوطالیس نواذا اردت ان تعرف هل يضبط الانسان شهواته (67)؛ 93. داستانی از عثمان: ارسل عثمان مع عبدالله كيسا من الدراهم الى ابی ذر؛ 94. ابیاتی از ابن سودون و دیگران: اطال الله عمرک یا خلیلی و ... (67)؛ 95. چند رباعی از ملک الشعراء بهار؛ 96. چند قطعه به عربی و فارسی از جمله دو بیت عربی در وصف کتاب کلیله و دمنه (68)؛ 97. من کلام بعض العارفين: ان للعارف تحت كل نقطه نکته و فی ضمن كل قصه حصة؛ 98. تفسیر لفظ خاتم در وصف حضرت محمد صلی اله علیه و آله »
آغاز 6
« ثلثه حق على الله عونهم المجاهد في سبيل الله و الناكح؛ 110. داستان از ابلقیس اهدت بلقيس الى سليمان بن داود (ع) سبعه اسیاف احدها ذوالفقار (101)؛ 111. حدیثی علوی: استطال على (ع) درعاً فقال لننقص منها كذلك حلقة فقبض محمد بن الحنفيه باحدى يديه؛ 112. داستان یوسف: ابن یوسف (ع) دعا لاهل الجن فقال اللهم اعطف عليهم؛ 113. قطعه ادبی به نثر نقل از مجمع حیدر بیک به خط احمد غلام مورخ 1138؛ 114. حدیثی از امیرالمؤمنین (ع) «في النظر و الفراسه و العقل و الفطنه و الراى و التدبير و التجارب و المشاوره» (102)؛ 115. پندهایی در حکمت و ادب از برخی از علما و حکماء مانند عامر بن قیس، معن بن زایده، لقمان بن منذر سقراط، و بطلمیوس. محمد بن میرزا اسماعیل (103-104) »
آغاز 7
« اعلم ان المسلمين بعد رسول الله لم يتسم افاضلهم بسمته سوى صحبة الرسول ثم سمى من صحب الصحابة التابعين؛ 117. رقعهای که محمد میرک صالحی بیکی از ارباب قلم نوشته (107)؛ 118. نامهای از میر عناية الله: الا تا دفتر خانه افلاک بوجود عطارد آراسته و بیت النظاره اختر و النجم بذات مستوفی قضا و قدر پیراسته است؛ 119. رقعه که امیر علیشیر به برادر خود نوشته، فارسی (108)؛ 120. رقعه که آصف خان در جواب حکیم ابوالفتح نوشته؛ 121. نامه خلیفه جهان به خلیفه سید علی گیلانی؛ 122. رقعه که حکیم ابوالفتح در جواب آصفخان؛ 123. کتابت خان خانان به آصف خان و جواب آصف خان به مشارالیه (109)؛ 124. رقعه كنعان خانان در پرسش بیماری ملاعرفی و جواب رقعه مشارالیه (109-110)؛ 125. رقعه نواب خان خانان که در جواب عریضه یولقلی بیک انیسی نوشته (110)؛ 126. نواب خان خانان به مولانا شکیبی نوشته؛ 127. رقعه مشارالیه به مولانا نظیری که در وقت اراده سفر خیر البلاد نوشته؛ 128. کتابت که حکیم ابوالفتح به عزیز کوکه نوشته (112)؛ 129. رقعه که مولانا نوعی به غنی بیک همدانی؛
130. کتابت که اعلیحضرت شاه سلیم [عثمانی] به خط خود به نوا همایون اعلی (همایون اعلی) نوشته؛ 131. کتابت که جلال الدین اکبر به جلبی بیک نوشته (112-113)؛ 132. نامه میر سید شریف به یکی از اهل نغمه نوشته (113)؛ 133. نامه امیر سید شریف علامه درباب سفارش حافظ ادوار به یکی از ارباب نغمه؛ 134. نامهای که مولانا محمد تقی به طلب تخته چوب چنار نوشته (113-114)؛ 135. رقعه که مولانا محمد مؤمن فیروزآبادی علیه الرحمه به میر ابوالحسن نوشته (114-115)؛ 136. نامهای که مولانا محمد تقی سلمه الله در جواب نوشته (115-116)؛ 137. نامه عرضه داشتی که خواجه نظام الملک به سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی نوشته؛ 138. جواب عریضه خواجه نظام الملک که ملکشاه نوشته؛ 139. کتابت که شیبک خان اوزبک به اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل علیه الرحمه نوشته (117)؛ 140. نامهای که اعلیحضرت صاحبقرانی شاه انارالله برهانه به شاهی بیک خان اوزبک نوشته (118-120)؛ 141. سواد فتحنامه شاه اسمعیل علیه الرحمه به قانصوغوری پادشاه مصر (120-121)؛ 142. منشات نصیراء همدانی (124-127): خطبه دیوان؛ 143. دیباچه شرح دیوان انوری؛ 144. رقعه که به مظفر حسین نوشته؛ 146. (ایضاً کتابتی) که محمد حسین چلبی نوشته؛ 147. رقعه که الشيخ محمد آل خاتون نوشته در طلب عینک؛ 148. رقعه که در طلب اسطرلاب نوشته املاء ولد خواجه شهابا؛ 149. رقعه که در طلب ماست به یکی از آشنایان نوشته »
آغاز 8
« حكى عن الشيخ روزبهان رحمه الله انه كان في زمن نورالدین قد احب امراة مغنيه؛ 159. دستور الوزراء (138-143)؛ 160. دستورها و آداب مملکت داری (143-158)؛ 161. فی الصناعات و الكسب و التجارة و الغنی و الفقر و ما ناسب ذلک. گفتارهایی است به نقل <!-- page: 708 --> از انبیاء و بزرگان (160-161)؛ 162. نسب نامه حضرت عبدالعظیم (ع) (161)؛ 163. نامه (مکتوبی) که نواب مستطاب اقبال پناه اعتماد الدوله و امرا عظام به سنان پاشا، وزیر اعظم نوشته بودند »
آغاز 9
« فرخنده شبی که از قلم نور چهرهگشا مییافته؛ 189. نامه پادشاه مصر به شریف مکه (232) »
آغاز 10
« کتب سلطان مصر الی شریف مکه، بسم الله الرحمن الرحیم الحسنه حسنة ...؛ 190. نامه الامام الهمام ابومحمد الحسن العسکری (ع) ابوالحسن علی بن بابویه؛ 191. نامه مسیلمة الكذاب به پیغمبر (ص) (234): من مسیلمة رسول الله الى محمد رسول الله اما بعد فان لنا ...؛ 192. دعائی جهة سرگردانی اعداء یا عقد الطریق و رجوع آبق و سارق این مثلث دو ...؛ 193. سخنان گوناگون و کوتاه در ادب و فنون متنوع و حکمت و تاریخ بهنقل از بزرگان و حکماء به عربی (236-237)؛ 194. سخنان و احادیثی در توحید و پند و اندرز (246-268) با این عنوان: «فی السلطنه و الامارة و الوزارة و السیاسة العدل و العفو و المروة و الاحسان و الطاعة المولاه و ما ناسب ذلک»، از آن جمله: نقل از پیغمبر (ص) عبدالله بن مسعود، المرزوقی، افلاطون، سهل بن عبدالله، امیرالمؤمنین علی (ع)، امام جعفر بن محمد الصادق ... و سایر حکما؛ 195. سخنان عارفان و بزرگان؛ 196. توحید و اثبات باری از پیغمبر و ائمه و اصحاب (247-248) »
آغاز 11
« قال النبی صلی الله علیه و آله ... ان الله احتجب عن البصائر كما احتجب عن الابصار و ان الملاء الاعلی یطلبونه كما تطلبونه انتم»، دنباله آن، حدیث هل رایت رجلا منقول از علی (ع)، سخنان و احادیثی از پیغمبر (ص) و دیگران درباره فضل مکه، تحصیل علم و دیگر موضوعات؛ 197. نورالهدایه؛ دوانی، محمد بن اسعد (249-254)؛ 198. اشتراک لفظی و معنوی وجود؛ تبریزی، رجبعلی (255)؛ 199. فتحنامه (260-264) »
آغاز 12
« جناب عزت مآب روح پر فتوحم مصطفی چلبی کامیاب حضر تلرینه؛ 228. فتحنامه آذربایجان و دیار بکر (326-327)؛ 229. وصایای افلاطون (331-330)؛ 230. مناجاتنامه خواجه عبدالله انصاری (330-337)؛ 231. نامه به ترکی از خسرو پاشا وزیر اعظم خطاب به شاه (337)؛ 232. فقراتی از لوایح جامی (338)؛ 232(مکرر) . دیباچه تیولنامچه عالیجاه منصورخان قوللر آقاسی (338)؛ 233. دیباچه رقم قورچی باشیگری ساروخان (338)؛ 234. دیباچه تیولنامچه آق کافور خانهدار (338)؛ 235. تیولنامچه آقا مبارک ریش سفید حرم علیه عالیه (336)؛ 236. سخنان و احادیثی از حکماء و فلاسفه و امامان (339-340)؛ 237. سندرسنامه؛ 238. عهدنامه (341)؛ 239. قطعات و غزلیات و مثنویهایی از مولوی (343-345)؛ 240. بخشی از نزهة المشتاق؛ ادریسی، محمد بن محمد (346-345)؛ 241. دو بیتی معروف از محمد ابن ادریس الشافعی و ابیات سید مرتضی در پاسخ آن و نیز اشعار منسوب به محمد بن ابی بکر خطاب به پدر خویش و شامل تولی و تبری (347)؛ 242. سفرنامه حج؛ قاری، آل کیوان (347)؛ 243. اشعاری از اثر، واعظ قزوینی، میرزا طاهر و غزلیات و رباعیات دیگر (348-349) »
آغاز 13
« سپاس قدس مبدعی را سزد که عالم کون و مکان را؛ 252. نامه دیگر از جلال الدین اکبر به عبدالله خان اوزبک (360-364)؛ 253. نکاح نامه جماعة شاهی سون (شاهسون) به ترکی (356)؛ 254. شجره جات و احکام و ارقام و ... دستورالعمل مکاتبی از این قبیل (357)؛ 255. نامه جلال الدین اکبر به والی کاشغر (364)؛ 256. نامه جلال الدین به شرفاء مکه (356)؛ 257. نامه جلال الدین اکبر به دانایان فرنگ (365-366)؛ 258. فرمانی که جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان بهجهت امراء و اعیان نوشته (367-369)؛ 259. فرمان سپهسالاری <!-- page: 710 --> شاهنوازخان (369)؛ 260. انشاء ادیبانه میرزا طاهر نصرآبادی (369)؛ 261. چند غزل از شفیع (371)؛ 262. مکتوبی مطایبهآمیز که عبدالجبار به مطلوب خود خیرالنساء خانم نوشته و او در زیر هر جمله جوابی نوشته؛ 263. انشائی مصنوع از صایبا (369)؛ 264. لغز از آلفته (369)؛ 265. موعظه خطیب ترک (رومی) به ترکی منقول از تحفة المادحین تألیف محمد شاهی حسینی نوربخشی (372) موعظه این خطیب ترک با بدگویی و دشنام به شیعه آغاز شده است؛ 266. هشت بهشت؛ بدلیسی، ادریس بن حسام الدین علی (373-376)؛ 267. نگارستان؛ غفاری قزوینی، احمد بن محمد (377-380)؛ 268. تاریخ حکماء (381-374)؛ 269. رساله طینت از آقا جمال خوانساری (385-386)؛ 270. اثبات واجب؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (387-388)؛ 271. سواد مکتوبی که نواب کامیاب جنت مکانی علیین آشیانی شاه طهماسب علیه الرحمه و الرضوان به سلطان سلیمان پادشاه روم که به حوالی تبریز و نخجوان آمده بود نوشته (389-394)؛ 272. تذکره شاه طهماسب (395-400)؛ 273. تاریخ طم و رم (410-402)؛ 274. رزم نامه شاه اسماعیل با سلطان سلیم؛ ترکی سعدالدین، محمد بن حسن (403-405)؛ 275. حرکت اعضاء (405)؛ 276. مکتوب شیخ عبدالرزاق کاشی به علاءالدوله سمنانی؛ 277. نقل از مجموعه رسایل علاءالدوله سمنانی؛ 278. جواب مکتوب فوق از علاءالدوله (407-408)؛ 279. جواب دیگر از علاءالدوله به کاشی (408)؛ 280. رساله اقبالیه از علاءالدوله سمنانی (408-409)؛ 281. بخشی از مجالس علاءالدوله (409-410) در عنوان این بخش آمده: نقل از چهل مجلس علاءالدوله که شاگردش نوشته »
آغاز 14
« شیخ محیی الدین اعرابی که گفته است رایت ربی تبارک و تعالی؛ 282. زیج ایلخانی (411)؛ 283. عمل موالید = تقویم الشمس فی نصف النهار الیوم المذکور (412)؛ 284. تقویم آفتاب و احوال او (412)؛ 285. مدخل؛ ابونصرقمی (414)؛ 286. مدخل کبیر؛ خازن، ابوجعفر (417-418)؛ 287. احکام النجوم؛ ارسطو (419-420)؛ 288. شرح بیست باب اسطرلاب؛ بیرجندی، عبدالعلی بن حمد (421-425)؛ 289. جدول استخراج اوائل ماههای کامل و ناقص قمری (426)، در خانه راست عمودی، اعداد به ترکی یاد شده؛ 290. تحقیقی از خواجه نصیر طوسی در تحریر مجسطی (427-428)؛ 290/2. جدول استخراج نطاقات کواکب از زیج شاهی در چهار جدول و شرح نطاقات این صناعت (429)؛ 291. اللباه من الاسرار المخزونه (429)؛ 292. جدول تاریخ و تقویم (430) در آغاز چنین آمده: مفصل ضمن را سلطان العلماء و السلاطین الغ بیگ بزرگی را بهخطا میفرستاد تا الفاظ ضمن را تحقیق کرده بهحضور آورد در زیج جهة تاریخ خطائیان مبهم بود، اقسام السنة الشمسية (340)؛ 293. نمونههایی از درجات قمر (430) یکی از نمونهها متعلق به تقویم سهیل در سال 975 یزدجردی است؛ 294. شرح زیج سلطانی؛ بیرجندی عبدالعلی بن محمد (431-434)؛ 295. هجویه - نثر (435)؛ 296. سواد حکمی که پادشاه روم به پادشاهان روم ایلی و اناطولی و قضاة آنجا در باب شخصی عاشق نوشته (435)؛ 297. چند نسخه طبی، بیماریهای گوناگون (436)؛ 298. فتحنامه (437)، سواد فتحنامهای است که بهمناسبت کشورگشاییهای شاه اسمعیل صفوی اشاره شده است »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر که شاه طهماسب در پای احکام و فرمانها میزده ثبت شده و در ذیل نقش دوازدهم نوشته «از سیچعان ئیل 1082 ... همان مهر کوچک رقم را میزنند». در صدر این صفحه نوشته: «مهرهای مبارک اشرف اقدس ارفع موافق دستور العمل نواب جنت مکانی علیین آشیانی که بر احکام مختلف زده میشود سوی مهرهای نواب سکندرشان که مخالف اینها بوده و مهرنامه علیحده ایست»
وقفنامه پادشاهان صفوی (22-23)
وقفنامه (37-40)
موقوفه باشد، سپس بهترتیب: قطعه شعری از نسیمی (266)، نسیمی این قطعه را با تکلف صنعت تکرار سروده است مطلع: «اگر او او نماید ید، رخ چون مه مه خور خور ×× شود از از جمال لش، مه خور خور منور ور»، پایان: «دلش دلش دلش نخواهد هد شدن دن دن کلا من من ×× مشرف رف نه گردد دد نه تحسین سین به بر»، سپس حدیثی از کافی، و دروس و جز آن، و نیز شعری فارسی در ضابطه نشو حرمت از رضاع و چند قطعه دیگر در پایان، سخنانی از بوذر به نقل از معالم التنزیل و جز آن
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
2. حدیث «قد صعد ناذرى الحقايق باقدام النبوة الولابه قدر ناسبع طرايق باعلام النبوة ...» (الذریعه 15)؛ 3. نقل از کتاب معانی الاخبار باب ... لجرجانی قال حدثنا ابوبکر محمد بن الحسن الموصلی ببغداد قال حدثنا ...؛ 4. متوارث اسم امراض وعد حروفها بنسا جمد حروف جبر (3)؛ 5. جمع خرج هفت ماهه تنگوزئیل خزانه عامره به سیاق (4-5)؛ 6. تقریظ دیوان شعر (6-9)؛ 7. تقریظی؛ ؛ 8. فرمان منع مسکرات از طرف شاه صفی (12-13 که از جانب نواب همایون اشرف اقدس اعلی عباس پادشاه به سعدالدین محمد معلم پادشاه روم نوشتهاند به مسوده حضرت علامة العلمائی میر محمد باقر داماد الحسینی (23-24)؛ 19. اشعاری از شمس (25)؛ 20. قلمیه، قطعاتی درباره خط قلم (26)؛ 21. ابیاتی از شمس شفیع (27-28)؛ 22. دستور حلوای تخم مرغ به جهت نطفه بستن ؛ 24. صورت حساب دفع پخش محصول شتوی سنة قوی ئیل. سنه 1191، به حساب سیاق (31)؛ 25. ؛ 26. اسامی حضار مجلس همایون: قاضی خان، حاتم بیک، الله قلی بیک قورچی باشی ملا علیرضا خوشنویس، ملا جلال منجم، قاضی غلام علی (23)؛ 27. چند صورت حساب (مملکتی) به سیاق (34-35)؛ 28. روایتی از عمار یاسر که در خدمت مولی امیرالمؤمنین (ع) (36)؛ 29. سخنانی کوتاه از بوزرجمهر، قابوس وشمگیر: اعلم ان فی تأویل المنام ما يظهر ليحكم ... عند اجتماع الفكر بالقوة الخياليه مع الصفا فيشاهد الانسان؛ 30. ؛ 31. کتابت سلیم شاه که به نواب کامیاب سپهر رکاب اشرف اقدس مصحوب مقرب الحضرة زينل بیکا فرستاده (40)؛ 32. نقل چند حدیث نادر از شهاب الاخبار جز آن از جمله: «قوله صلی الله علیه آله السلطان ظل الله فی الارض یاوی الیه کل مظلوم» نیز: «قال ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین بن موسی بابویه قمی فی کتاب التوحید فی باب القدره عن ابی عبدالله» نیز: «قال النبی (ص) - اذا غضب الله علی امتی لم ینزل علیهم العذاب لکن غلت اسعارها قصرت ...»؛ 33. چند گفتار کوتاه نقل از حضرت رسول (ص) ائمه علما از آن جمله: «قال الامام الرازی اما القايلون بالمعاد الروحانی الجسمانی معا فقدارادوا ان يجمعوا بين حكم العقل الشرع»، سپس چند حدیث مطالبی کوتاه در معرفت حق، درباره مرگ از علی (ع) خواجه عبدالله انصاری نقل از امام جعفر بن محمد (ع) به زیبای غلمان که به تاریخ 1063 در بسطام نوشته؛ 34. منشوری که بندگان نواب کامیاب سپهر رکاب همایون اشرف اقدس اعلی به مولانا سعدالدین معلم خواندگار روم نوشته پاسخ سعدالدین (44)؛ 35. منشوری که نواب کامیاب همیون اشرف ارفع اعلی به والده خواندگار روم نوشتهاند (44-45)؛ 36. صورت نامه نواب مستطاب اقبال پناه اعتماد الدولة العلیه العالیه به نواب مستطاب ابراهیم پاشاء وزیر اعظم خواندگار پادشاه روم (45)؛ 37. من خطبة النبی صلی الله علیه آله: ايها الناس اكثروا ذكر هادم الذات فانكم ان ذكرتموه فی ضيق وسعه عليكم (46)؛ 38. کیفیت استخاره با تسبیح نقل از شیخ بهاء الدین (47)؛ 39. قال الكفعمى رايت في بعض كتب اصحابنا ان من اراد رؤية احد من الانبياء (46)؛ 40. النبی قال ليجيئن يوم القيمه اقوام لهم من الحسنات (47)؛ 41. العقائد البهائيه از شیخ بهائی (47)؛ 42. اثنی عشریه در زیارة از شیخ بهائی (48)؛ ؛ 44. سئل سائل عن افلاطون الحکیم ما الانسانیه قال التواضع مع الدولة العفو مع القدرة؛ 45. تعلیق بر قانون از سیوطی (48)؛ 46. حدیثی چند درباره عشق (49)، ؛ 48. گفتار از شیخ سلطان ابوسعید ابوالخیر اگر کسی گرسنه باشد کمان خوردنی نداشته باشد وضوء سازد این رباعی مکرر بخواند حق سبحانه تعالی مائده کرامت فرماید: ای در صفت ذات تو حیران که مه ×× ز هر دو جهان خدمت درگاه توبه، علت تو ستانی شفا هم تو دهی ×× یا رب تو بفضل خویش بستان بده؛ 49. پادشاه فرخنده روزگاری را اوضاع عابد خجسته اطواری خوش آمده ازو تمنای آن کرد که به خانه وی آید (50)؛ 49. شیخ ابوالحسن خرقانی شبی آوازی شنید که هان بوالحسن میخواهی که آنچه از تو میدانم به خلق بگویم تا سنگسارت کنند گفت میخواهی که آنچه از رحمت تو دانم بگویم تا دیگر کسی ترا سجده نکند آوازی شنید که ای ابوالحسن نه از تو نه از ما؛ 50. قال بعض الادباء كنت فی مجلس فی بعض امراء بغداد؛ 51. كتب ملک من الملوک الی الاسكندر خوفه فكتب ارسطاطاليس فی جوابه؛ 52. سمع بعض الصوفيه محدثاً ينقل الحديث المشهور عن النبی (ص)؛ 53. من سير الملوک؛ 54. چند گفتار کوته از سقراط؛ 55. نامه از حضرت امیرمؤمنان (ع) به حارث الهمدانی: تمسک بحبل القران انتصحه احل حلاله حرم حرامه؛ 56. سخنی دیگر از علی (ع)؛ 57. گفتاری کوتاه از کتاب رام عن ابی عبدالله (ع) چند روایت است از صدوق دیگران؛ 58. سخنی از علی بن ابراهیم در تفسیر سوره یوسف (عربی)؛ 59. فی کتاب العلل لابن بابویه عن الجواد علیه السلام انما سمی النبی ص بالامی لانه كان ... دنبال آن چند حدیث از علی (ع)؛ 60. نقل از شیخ مفید، دخل مجلس قاضی بغداد سئل عن القاضی اجل من اهل المجلس قال سمعنا ان النبی ...؛ 61. روی فی الفقیه فی باب الحبس من ابواب القضاء (51) ...؛ 62. قال الشیخ الاریب ابوبكر بن عبدالعزيز السبتى بالاسانید الصحیحه ان امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) لما وقع واقعة الجمل كتب اليه معاویه (52)؛ 63. دو صورت حساب به سیاق (53)؛ 64. تفسیر آیه «و اذا را اتجارة ...» از افادات شیخ بهاء الدین محمد عاملی (54)؛ 65. الحسین بن محمد عن احمد بن محمد الیساری عن ابی یعقوب البغدادی؛ 66. قال المحقق الطوسی قدس سره، من مناحب الفلاسفه ...؛ 67. ارسطاطالیس حکیم از افلیطس یونانی ...؛ 68. قال الفاضل النيشابوری فی تفسيره عند قوله تعالى اذا سألک عبادی؛ 69. من كلام الشيخ العارف نجم الدین الکبری الفقر على ثلثه اصناف؛ 70. نقل من توحید ابن بابویه (56)؛ 71. ایضاً نقل منه حدثنا محمد بن؛ 72. هذا ایضاً نقل من هذا الكتاب؛ 73. از عقائد صدوق قال محمد بن علی مؤلف هذا الكتاب اذا وصفنا الله تبارک تعالی بصفات الذات فانما ... (57)؛ 74. صورت نامه که نواب جنت مکان علیین آشیان شاه طهماسب علیه الرحمه به خان احمد حاکم گیلان نوشته (57)؛ ؛ 76. مکتوبی که نواب خان احمد به دست خود در جواب عریضه زیدیه که به او نوشته بودند نوشته (58-59)؛ 77. صورت نامه عبدالله خان اوزبک در 992ق به سلطانمراد خان ولد سلطان سلیم خان پادشاه روم (59)؛ 78. سواد نامه که عبدالله اوزبک به پادشاه روم سلطانمراد خان؛ 79. مصالحه نامه سنورنامچه که ما بین نواب کامیاب همایون اشرف اقدس اعلی عباس پادشاه پادشاه روم سلطان مرادخان که از جانب نواب اعلی، قرا حسن استجلو بسطام اقای ترکمان رفته قرار دادهاند؛ 80. نامه (سواد عرضه داشت) سلطان سلیم خان به پدر خود سلطان سلیمان خان در باب سلطان بایزید؛ 81. وصایای ارسطاطالیس که مترجم کتاب سر الاسرار مأمون خلیفه کتاب مذکور را از لغت یونانی به عربی نقل کرده (60-61)، در صدر ترجمه میگوید که چون ارسطاطالیس وزیر اسکندر استاد او بود بهواسطه پیری ضعف از ملازمت او تخلف کرده بر بلاد عجم استیلا یافت؛ 82. سواد نامه که امیر تیمور گورکارن نوبت اول به قیصر روم نوشت (61)؛ 83. نامه ترکی از سلطان محمد بن بایزید به سردار ایرانی (61)؛ 84. شرح نام الخالق الباری ال ه ... (61)، ؛ 88. گفتار در تخاصم صاحب قلم با صاحب السیف ؛ 99. گفتار از شیخ عبدالرزاق الکاشی در اصطلاحات عرفان؛ 100. از تأویلات شیخ عبدالرزاق در تفسیر قوله تعالی «و ما كان الله ليعذبهم»؛ 101. لغز الزبدة از شیخ بهائی (72-77)؛ 102. کلمات قصار وصایا پند اندرز از پیامبران ائمه اطهار حکماء بزرگان (79-85)؛ 103. سؤال جابر بن عبدالله از حضرت رسول (ص) درباره ایمان به عربی (86)؛ 104. حدیثی از پیغمبر (ص): «اصبح امس لسانک رطب بذکر الله تصبح تمسی» (88)، در ذیل آن آمده: نقل است که یکی از علماء یهود به خدمت حضرت امیرالمؤمنین وصی رسول (ص) ... (89)؛ 105. نامه (مکتوب) عبید اوزبک در جواب منشور نواب همایون علیین آشیان جنت مکان؛ 106. نامه ترکی سلطان سلیم پادشاه روم که در باب سلطان بایزید به شاه طهماسب نوشته (89-90)؛ 107. چند غزل قطعه (92)، آغاز غزل اول: قرعه تسبیح را محرم نداند حال ما هست برسی پاره دلها مدار فال ما؛ 108. قطعات رباعیات از وحید، ناطق، جوهری، محمد مؤمن، محمد جعفر، حسین منشی واعظ (94-98)؛ 109. حدیث از پیغمبر (ص) «في الشجاعه التدبير ما ينسب ذلک» (100)، ؛ 116. گفتاری درباره متصوفه سرگذشت تصوف (106)، ؛ 150. صورت طلا آلات اقمشه که شاه صفوی به معتمد الخاقان آقا قنبرعلی صاحب جمع خزانه تحویل شده، با تعیین بهای هر یک واحد پول در این صورت طاق است؛ 151. سواد نامه که محمد همایون پادشاه هند به اعلیحضرت جنت مکان علیین ایشان شاه طهماسب در حینی که از هند متوجه قزوین میشده نوشته (131)؛ 152. سواد نامهای که نواب خاقان غفران پناه شاه طهماسب علیه الرحمه در جواب کتابت همایون پادشاه فرستاد؛ 153. سواد نامه عبدالـمؤمن خان ولد عبدالله خان که اول در جاجروم به خدمت نواب کامیاب سپهر رکاب همایون اشرف اقدس ارفع اعلی عباس پادشاه خلدالله ملکه ابدا فرستاده (ص 131)؛ 154. نامه در جواب کتابت مذکور که نواب کامیاب همایون اعلی در جاجرم نوشته فرستاده؛ 155. نامهای که به حکیم محمد سعید نوشته شد (132) پس از آن نامه به عالیحضرت مؤدب الخاقانی حکیم محمد حسین؛ 156. نامهای که شاه سلیم به نواب گیتی ستانی نوشته مصحوب محمد رضا بیک مشعلدار باشی (134)؛ 157. رقعه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب سفارش سلاطین دکن مصحوب شاه قلی بیک (135)؛ 158. داستانی از شیخ روزبهان (137)؛ ؛ 164. گفتارهایی از نبی اکرم (ص) حکما بزرگان با این عنوان: «فی ذکر الدنیا الاخره السنه الشهر الیوم القبله الساعه ما یناسب»، بهدنبال آن نیز گفتارهایی در آداب دوستی برادری فضائل از انبیاء بزرگان دانشمندان حکما فضلاء از جمله این حدیث: «قال النبی (ص)ـ انتم علی بینة من ربکم ما لم تظهر منكم مسكرتان»؛ 165. نامه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب تعزیه جلال الدین اکبر (201)؛ 166. نامه (صورت کتابت) سلطان سلیمان که به نواب غفران پناهی شاه طهماسب علیه الرحمه الغفران بهخط خود نوشته؛ 167. مکتوب نواب گیتی ستانی به شاه سلیم مصحوب محمد رضا بیک شعله دارباشی (202-203)؛ 168. مکتوب نواب گیتی ستانی به سلطان احمد خواندگار مصحوب قاسم بیک (203-205)؛ 169. مکتوب نواب گیتی ستانی به سلطان احمد خواندگار روم مصحوب قاضی خان صدر (205-206)؛ 170. رقعه نواب گیتی ستانی بهشاه سلیم (207)؛ 171. مکتوب نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب اسطرلاب (207)؛ 172. رقعه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم (207-208)؛ 173. نامه نواب گیتی ستانی سردار روم مصحوب عباسقلی بیک (208-209)؛ 174. کتاب نواب گیتی ستان به شاه سلیم در باب تهنیت جلوس مصحوب یادگار علی سلطان طالش (210) نامه شاه سلیم به شاه صفوی؛ 175. رقم اشرف که به اسم دولتخان حاکم قندهار صادر شده. (212-213)؛ 176. فرمان اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل انارالله برهانه به شاهی بیک خان اوزبک در باب شکست علاء الدوله ذوالقدر (213)؛ 177. مکتوب اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل انارالله برهانه که به سلطان حسین میرزا در باب سفارش محمد حسین میرزا ولد او نوشته (214)؛ 178. مکتوبی که سلطان حسین میرزا در جواب کتابت اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل نوشته (214-215)؛ 179. نامه در جواب مکتوب محقق همدانی میرزا ابراهیم که به عارف محقق موحد عبدالباقی مولوی نوشتهاند (216-217)؛ 180. نامهای که غزالی در جواب خواجه نظام الملک نوشته (به فارسی) در محلی که او را بهجهت تدریس مدرسه نظامیه بغداد طلبیده بود (218)؛ 181. نامه غزالی به سلطان سنجر به فارسی در معذرت نرفتن به خدمت (219)؛ 182. مکتوب خواجه رشید وزیر سلطان غازان که به فرزند ارجمند خود نوشته، او در این نامه نوزده پند به فرزند داده (220-221)؛ 183. رساله حجیه (222) از شیخ زین الدین عاملی شهید ثانی (به عربی)؛ 184. نامه خواجه رشید الدین به صدرالدین محمد؛ 186. نامه فضلای ماوراء النهر؛ 187. نامه رستمداری به فضلای ماوراءالنهر؛ 188. از منشآت ملا محیی الدین اردبیلی المتخلص به صبحی (231)، ؛ 200. صورت دستور العمل: که بتخفیف عمل میشود اعم از آن که محال رعیتی باشد یا متعلق به سرکار فیض آثار محل ؛ 201. مسمط ترکی (270)؛ 202. شرح كنت كنزاً مخفياً؛ ابن عربی محمد بن علی (272)؛ 203. تفسیر سورة توحید از ابن سینا (274-276)، 204. تفسیر سوره فلق از ابن سینا (276-277)، 205. تفسیر سوره ناس از ابن سینا (277-278)، 206. تفسیر سوره اعلی از ابن سینا (278)؛ 207. حب قدرت از ابوالبرکات (281)؛ 208. روایتی نقل از کافی؛ 209. لغز منظوم بنام یونس؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (284)؛ 210. لغز حل آن به صورت پرسش پاسخ؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (294)؛ 210 (مکرر). نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب منوچهر بیک در جواب کتابتی که میر ضیاء الدین کاشی آورده بود (285-288)؛ 211. مکتوب نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب یادگار سلطان روملو (289-292)؛ 212. کتاب نواب گیتی ستانی به شاهزاده سلیم مصحوب درویش بیک قزوینی (293-294)؛ 213. مکتوبی با این عنوان (295): مرتبه سیاست ذاتی غرایز صفاتیست که خان فرشته صفای آلهی شهسواری عرصه عدل ... این مکتوب به چلیپاست بر چند سطر آغاز آن خط کشیدهاند؛ 214. نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب میر محمد معصوم بکری (296-297)؛ 215. نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب مهدی قلی بیک ترکمان که از گنجه فرستاده شد (297-298)، در این نامه آمده که «تبریز نخجوان ایروان ... در ششماه بتصرف درآمد» مرحوم بهار در کنار صفحه با جوهر آبی نوشته «باید هشت ماه درست باشد زیرا در نامه پیش مینویسد که محاصره ایروان هفت ماه طول کشید»؛ ؛ 217. نامهای که نواب گیتی ستانی در جواب کتاب جلال الدین پادشاه هند نوشته (305-306)؛ 218. نامه نواب گیتی به شاه سلیم در ایام شاهزاده گی (307-308)، مرحوم بهار نوشته «این نامه خطاب به شاه سلیم پسر محمد اکبر پادشاه هند است ... »، سپس صورت حسابی است به سیاق که بالای آن نوشته «در وجه فرستادگان محمد رضاخان ... » در ذیل این حساب تاریخ 1229 دیده میشود (309)؛ 219. دیباچه تاریخ اکبری؛ علامی، ابوالفضل بن مبارک (315-310)؛ 220. شجره نسب اکبرشاه تا امیر تیمور گورکان (316)؛ 221. نامه جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان به عبدالله خان اوزبک (316-317)؛ 222. نامه جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان بهخدمت نواب گیتی ستانی مصحوب رضی الدین کاشی فرستاد (318-320)؛ 223. نامه جلال الدین اکبر به نواب گیتی ستانی مصحوب میر محمد معصوم بکری (321-323)؛ 224. نامه شاه سلیم به خدمت نواب گیتی ستانی مصحوب محمد شریف مشهدی (324)؛ 225. نواب گیتی ستانی بشاه سلیم در باب فسخ گرجستان مصحوب مصطفی بیک اوزرلر شاملو. (324)؛ 226. منتخبات از صحاح عامه مصابیح بغوی (325-326)، این منتخب در رؤیة الله مناقب اهل بیت طهارت (ع) دارای سه باب است؛ 227. نامه خطاب به مصطفی چلبی - به ترکی (327)، نویسنده نامه احمد غلام است «عمله» خزانه (کتابدار کتابخانه دربار صفوی که مجموعهای بزرگ دیگر بهخط او در این کتابخانه هست) مورخ 1142 ؛ 244. صورت نقش نگینها سجع مهرهای شاه عباس شاه سلیمان صفوی (349)، بالای آن (گویا بهخط احمد غلام) چنین نوشته «بهتاریخ شنبه 8 ذیحجه سنه 1105 ایت ئیل حقیقت خواتین همایون را طلبیدند بهشرحی که ساخته شده نوشته بهخدمت اشرف قبل از جلوس فرستاده شد؛ 245. صورت چند فرمان از دیوان اعلی از جمله فرمانی در باب خلعتها شیوه گرفتن مالیاتها (349-351)؛ 246. سجع مهرهای گوناگون شاه طهماسب (352)، در این جا صورت دوازده سجع ؛ 247. سجلی که ملا اکمل قاضی کرمان نوشته (352)؛ 248. قطعات رباعیات (353-354)، قطعات دوبیتی، سه بیتی چهار بیتی است که با خط شکسته نستعلیق زیبا نوشته شده تخلص شاعر یاد نشده؛ 249. چند غزل (355)، غزلیات از شفیع است در پایان غزلها «تخلص» شفیع آورده شده. این غزلیات نیز با همان قلم رباعیات قطعات نوشته شده؛ 250. رساله القاب = ذیل رساله القاب؛ نصیری طوسی، محمد رضا بن عبدالحسین (356)؛ 251. خطاب کیهان خدیو حق پژوه ... جلال الدین محمد اکبر شاه به عبدالله خان اوزبک (358)، ؛ 298/2. صورت نشان امیر تیمور که در باب سفارش خواجه به اهل سمرقند نوشته من انشاء مولانا شمس الدین منشی (438)؛ ؛ 301. کرامیه؛ دور سفرهچی (441-440)؛ 302. بهجة الروح؛ جرجانی، عبدالمؤمن بن صفی الدین (429-440)؛ 303. روضه اولی الالباب فی معرفة التواریخ الانساب؛ بناکتی، داود بن محمد (441-442)؛ 301. نقش کعبه (447) نقش مربع است با تعیین رکنها در وسط یک دایره کوچک که آن در میان دائره ای بزرگ است که در اطراف آن صورت دوازده محراب رسم در هر محراب سمت دقیق قبله سرزمین ناحیت با ناحیتهایی تعیین شده. نوشتههای داخل دائرهها نقش مربع وسط به عربی است؛ 305. قبله (448)، گفتاری کوتاه است به عربی در شناختن قبله در ذیل آن دائرههایی تعیین درجات جهات رسم شده؛ 306. رساله درویشنامه؛ همدانی، علی بن محمد (449)؛ 307. کشف الحقایق؛ نوربخش خراسانی، محمد بن محمد (449-450)؛ 308. لطایف التوحید فی غرائب التفرید؛ حموی، محمد بن مؤید (450-451)؛ 309. ذکریه؛ همدانی، علی بن محمد (451-453)؛ 310. المقادیر الاوزان؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (455-457)؛ 311. جدول مقادیر؛ کاشف یزدی، قاضی بن کاشف الدین محمد (457)؛ 312. ذیل معینیه؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (459)؛ ؛ ؛ ؛ احمد غلام کاتب که در ذیل برخی از دستنویسهای خود در این دفتر، به وقایع زمان خود جنایات افغان نیز اشارت کرده در ذیل نوشته طبیب چنین آورده: «در سنه 1137 در ربیع الاول وقتی که محمود بمحاصره یزد رفته بود در اصفهان شهر زنان قلمی شد یعنی هر میرفتی سوی زن مردی نبود»
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
دیوان
•
مولوی
•
مخارج مملکی
•
عثمانی
•
گفتار در ...
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 705 • ردیف 212
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
212. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3455
بیشتر آن نوشته و گردآوری احمد غلام کتابدار کتابخانه صفوی در اواخر سلطنت صفوی بوده و گاه یادداشتهای سودمند درباره آن زمان دارد. شامل: 1. فهرست نامهها که به خطی تازه استخراج شده بدین گونه لامیر علیشیر، رقعه ... جهان، رقعه آصفخان، کتابت خان خانان، به نظری (ص 1)؛ 2. حدیث «قد صعد ناذرى الحقايق باقدام النبوة و الولابه و قدر ناسبع طرايق باعلام النبوة ...» (الذریعه 15)؛ 3. نقل از کتاب معانی الاخبار باب ... لجرجانی قال حدثنا ابوبکر محمد بن الحسن الموصلی ببغداد قال حدثنا ...؛ 4. متوارث اسم امراض وعد حروفها بنسا جمد و حروف جبر (3)؛ 5. جمع و خرج هفت ماهه تنگوزئیل خزانه عامره به سیاق (4-5)؛ 6. تقریظ دیوان شعر (6-9)؛ 7. تقریظی؛ به نام شاه عباس ثانی (9-11)؛ 8. فرمان منع مسکرات از طرف شاه صفی (12-13 که از جانب نواب همایون اشرف اقدس اعلی عباس پادشاه به سعدالدین محمد معلم پادشاه روم نوشتهاند به مسوده حضرت علامة العلمائی میر محمد باقر داماد الحسینی (23-24)؛ 19. اشعاری از [دیوان] شمس (25)؛ 20. قلمیه، قطعاتی درباره خط و قلم (26)؛ 21. ابیاتی از شمس [مولوی] و شفیع (27-28)؛ 22. دستور حلوای تخم مرغ به جهت نطفه بستن آغاز: «اول روغن را داغ و پائین آورده تا ملول شود پس عسل را درو ریخته بالای آتش گذاشته به آتش هموار ...»؛ 23. اشعاری از دوانی و صفی قلی بیک (30)؛ 24. صورت حساب دفع و پخش محصول شتوی سنة قوی ئیل. سنه 1191، به حساب سیاق (31)؛ 25. وقفنامه پادشاهان صفوی (22-23)؛ 26. اسامی حضار مجلس همایون: قاضی خان، حاتم بیک، الله قلی بیک قورچی باشی ملا علیرضا خوشنویس، ملا جلال منجم، قاضی غلام علی (23)؛ 27. چند صورت حساب (مملکتی) به سیاق (34-35)؛ 28. روایتی از عمار یاسر که در خدمت مولی امیرالمؤمنین (ع) (36)؛ 29. سخنانی کوتاه از بوزرجمهر، قابوس وشمگیر: اعلم ان فی تأویل المنام ما يظهر ليحكم ... عند اجتماع الفكر بالقوة الخياليه مع الصفا فيشاهد الانسان؛ 30. وقفنامه (37-40)؛ 31. کتابت سلیم شاه که به نواب کامیاب سپهر رکاب اشرف اقدس مصحوب مقرب الحضرة زينل بیکا فرستاده (40)؛ 32. نقل چند حدیث نادر از شهاب الاخبار و جز آن از جمله: «قوله صلی الله علیه و آله السلطان ظل الله فی الارض یاوی الیه کل مظلوم» و نیز: «قال ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین بن موسی بابویه قمی فی کتاب التوحید فی باب القدره عن ابی عبدالله» و نیز: «قال النبی (ص) - اذا غضب الله علی امتی لم ینزل علیهم العذاب و لکن غلت اسعارها و قصرت ...»؛ 33. چند گفتار کوتاه نقل از حضرت رسول (ص) و ائمه و علما از آن جمله: «قال الامام الرازی و اما القايلون بالمعاد الروحانی و الجسمانی معا فقدارادوا ان يجمعوا بين حكم العقل و الشرع»، سپس چند حدیث و مطالبی کوتاه در معرفت حق، و درباره مرگ از علی (ع) و خواجه عبدالله انصاری و نقل از امام جعفر بن محمد (ع) به خط نستعلیق زیبای غلمان که به تاریخ 1063 در بسطام نوشته؛ 34. منشوری که بندگان نواب کامیاب سپهر رکاب همایون اشرف اقدس اعلی به مولانا سعدالدین معلم خواندگار روم نوشته و پاسخ سعدالدین (44)؛ 35. منشوری که نواب کامیاب همیون اشرف ارفع اعلی به والده خواندگار روم نوشتهاند (44-45)؛ 36. صورت نامه نواب مستطاب اقبال پناه اعتماد الدولة العلیه العالیه به نواب مستطاب ابراهیم پاشاء وزیر اعظم خواندگار پادشاه روم (45)؛ 37. من خطبة النبی صلی الله علیه و آله: ايها الناس اكثروا ذكر هادم الذات فانكم ان ذكرتموه فی ضيق وسعه عليكم (46)؛ 38. کیفیت استخاره با تسبیح نقل از شیخ بهاء الدین (47)؛ 39. قال الكفعمى و رايت في بعض كتب اصحابنا ان من اراد رؤية احد من الانبياء (46)؛ 40. النبی قال ليجيئن يوم القيمه اقوام لهم من الحسنات (47)؛ 41. العقائد البهائيه از شیخ بهائی (47)؛ 42. اثنی عشریه در زیارة از شیخ بهائی (48)؛ 43. یادداشتی از شیخ بهائی (48)؛ 44. سئل سائل عن افلاطون الحکیم ما الانسانیه قال التواضع مع الدولة و العفو مع القدرة؛ 45. تعلیق بر قانون از سیوطی (48)؛ 46. حدیثی چند درباره عشق (49)، آغاز: سئل عن امیرالمومنین (ع) - ما هذا العشق الذی مشهور بین الناس و یقولون؛ 47. منقول است از خضر (ع) که هر کس در شب جمعه این دعا بخواند بهر نیتی که خواهد برآورده گردد (48)؛ 48. گفتار از شیخ سلطان ابوسعید ابوالخیر اگر کسی گرسنه باشد و کمان خوردنی نداشته باشد وضوء سازد و این رباعی مکرر بخواند حق سبحانه و تعالی مائده کرامت فرماید: ای در صفت ذات تو حیران که و مه ×× و ز هر دو جهان خدمت درگاه توبه، علت تو ستانی و شفا هم تو دهی ×× یا رب تو بفضل خویش بستان و بده؛ 49. پادشاه فرخنده روزگاری را اوضاع عابد خجسته اطواری خوش آمده ازو تمنای آن کرد که به خانه وی آید (50)؛ 49. شیخ ابوالحسن خرقانی شبی آوازی شنید که هان بوالحسن میخواهی که آنچه از تو میدانم به خلق بگویم تا سنگسارت کنند گفت میخواهی که آنچه از رحمت تو دانم بگویم تا دیگر کسی ترا سجده نکند آوازی شنید که ای ابوالحسن نه از تو و نه از ما؛ 50. قال بعض الادباء كنت فی مجلس فی بعض امراء بغداد؛ 51. كتب ملک من الملوک الی الاسكندر و خوفه فكتب ارسطاطاليس فی جوابه؛ 52. سمع بعض الصوفيه محدثاً ينقل الحديث المشهور عن النبی (ص)؛ 53. من سير الملوک؛ 54. چند گفتار کوته از سقراط؛ 55. نامه از حضرت امیرمؤمنان (ع) به حارث الهمدانی: تمسک بحبل القران و انتصحه و احل حلاله و حرم حرامه؛ 56. سخنی دیگر از علی (ع)؛ 57. گفتاری کوتاه از کتاب و رام عن ابی عبدالله (ع) چند روایت است از صدوق و دیگران؛ 58. سخنی از علی بن ابراهیم در تفسیر سوره یوسف (عربی)؛ 59. فی کتاب العلل لابن بابویه عن الجواد علیه السلام انما سمی النبی ص بالامی لانه كان ... دنبال آن چند حدیث از علی (ع)؛ 60. نقل از شیخ مفید، دخل مجلس قاضی بغداد و سئل عن القاضی اجل من اهل المجلس و قال سمعنا ان النبی ...؛ 61. روی فی الفقیه فی باب الحبس من ابواب القضاء (51) ...؛ 62. قال الشیخ الاریب ابوبكر بن عبدالعزيز السبتى بالاسانید الصحیحه ان امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) لما وقع واقعة الجمل كتب اليه معاویه (52)؛ 63. دو صورت حساب [مخارج مملکی] به سیاق (53)؛ 64. تفسیر آیه «و اذا را و اتجارة ...» از افادات شیخ بهاء الدین محمد عاملی (54)؛ 65. الحسین بن محمد عن احمد بن محمد الیساری عن ابی یعقوب البغدادی؛ 66. قال المحقق الطوسی قدس سره، من مناحب الفلاسفه ...؛ 67. ارسطاطالیس حکیم از افلیطس یونانی ...؛ 68. قال الفاضل النيشابوری فی تفسيره عند قوله تعالى و اذا سألک عبادی؛ 69. من كلام الشيخ العارف نجم الدین الکبری الفقر على ثلثه اصناف؛ 70. نقل من توحید ابن بابویه (56)؛ 71. ایضاً نقل منه حدثنا محمد بن؛ 72. هذا ایضاً نقل من هذا الكتاب؛ 73. از عقائد صدوق قال محمد بن علی مؤلف هذا الكتاب اذا وصفنا الله تبارک و تعالی بصفات الذات فانما ... (57)؛ 74. صورت نامه که نواب جنت مکان علیین آشیان شاه طهماسب علیه الرحمه به خان احمد حاکم گیلان نوشته (57)؛ 75. صورت نامهای که نواب خان در جواب حکم اشرف نواب جنت مکان علیین آشیان در باب تسخیر گیلان نوشته (57-58)؛ 76. مکتوبی که نواب خان احمد به دست خود در جواب عریضه زیدیه که به او نوشته بودند نوشته (58-59)؛ 77. صورت نامه عبدالله خان اوزبک در 992ق به سلطانمراد خان ولد سلطان سلیم خان پادشاه روم (59)؛ 78. سواد نامه که عبدالله اوزبک به پادشاه روم سلطانمراد خان؛ 79. مصالحه نامه و سنورنامچه که ما بین نواب کامیاب همایون اشرف اقدس اعلی عباس پادشاه و پادشاه روم سلطان مرادخان که از جانب نواب اعلی، قرا حسن استجلو و بسطام اقای ترکمان رفته قرار دادهاند؛ 80. نامه (سواد عرضه داشت) سلطان سلیم خان به پدر خود سلطان سلیمان خان در باب سلطان بایزید؛ 81. وصایای ارسطاطالیس که مترجم کتاب سر الاسرار به امر مأمون خلیفه کتاب مذکور را از لغت یونانی به عربی نقل کرده (60-61)، در صدر ترجمه میگوید که چون ارسطاطالیس وزیر اسکندر و استاد او بود بهواسطه پیری و ضعف از ملازمت او تخلف کرده بر بلاد عجم استیلا یافت؛ 82. سواد نامه که امیر تیمور گورکارن نوبت اول به قیصر روم نوشت (61)؛ 83. نامه ترکی از سلطان محمد بن بایزید به سردار ایرانی (61)؛ 84. شرح نام الخالق الباری المصوره ... (61)، آغاز: ندازه کننده آفریننده نگارنده و حجة الاسلام غزالی گوید؛ 85. عن فتوحات مکی، اعلم ان ... (64)؛ 86. رکن الدین سلیمان بن سلاجقه الروم، اتی حرب الکرخ سنة خمسماثه (69)؛ 87. نقل از اقلیدس، الخط هندسه روحانیه ظهرت بآلة جسمانیه؛ 88. گفتار در تخاصم صاحب قلم با صاحب السیف آغاز: نظر المأمون الى بعض اولاده؛ 89. سخنی از ابراهیم مصعبی: و كيمياء الملوک العمارة؛ 90. بخشی از تاریخ حکماء یونان (66-67)، آغاز: افلاطون الالهی الیونانی کان ابوه من الاشراف قد اشتغل بتعلم اللغه و الشعر اولا فبلغ فی ذلک؛ 91. از محاضرات: ذكر الجاحظ الكتب فقال نعم الذخر و العدة و الجليس و القعده المستغل و الحرفه؛ 92. من کلام ارسطوطالیس نواذا اردت ان تعرف هل يضبط الانسان شهواته (67)؛ 93. داستانی از عثمان: ارسل عثمان مع عبدالله كيسا من الدراهم الى ابی ذر؛ 94. ابیاتی از ابن سودون و دیگران: اطال الله عمرک یا خلیلی و ... (67)؛ 95. چند رباعی از ملک الشعراء بهار؛ 96. چند قطعه به عربی و فارسی از جمله دو بیت عربی در وصف کتاب کلیله و دمنه (68)؛ 97. من کلام بعض العارفين: ان للعارف تحت كل نقطه نکته و فی ضمن كل قصه حصة؛ 98. تفسیر لفظ خاتم در وصف حضرت محمد صلی اله علیه و آله؛ 99. گفتار از شیخ عبدالرزاق الکاشی در اصطلاحات عرفان؛ 100. از تأویلات شیخ عبدالرزاق در تفسیر قوله تعالی «و ما كان الله ليعذبهم»؛ 101. لغز الزبدة از شیخ بهائی (72-77)؛ 102. کلمات قصار و وصایا و پند و اندرز از پیامبران و ائمه اطهار و حکماء و بزرگان (79-85)؛ 103. سؤال جابر بن عبدالله از حضرت رسول (ص) درباره ایمان به عربی (86)؛ 104. حدیثی از پیغمبر (ص): «اصبح و امس و لسانک رطب بذکر الله تصبح و تمسی» (88)، در ذیل آن آمده: نقل است که یکی از علماء یهود به خدمت حضرت امیرالمؤمنین و وصی رسول (ص) ... (89)؛ 105. نامه (مکتوب) عبید اوزبک در جواب منشور نواب همایون علیین آشیان جنت مکان؛ 106. نامه ترکی سلطان سلیم پادشاه روم که در باب سلطان بایزید به شاه طهماسب نوشته (89-90)؛ 107. چند غزل و قطعه (92)، آغاز غزل اول: قرعه و تسبیح را محرم نداند حال ما هست برسی پاره دلها مدار فال ما؛ 108. قطعات و رباعیات از وحید، ناطق، جوهری، محمد مؤمن، محمد جعفر، حسین منشی و واعظ (94-98)؛ 109. حدیث از پیغمبر (ص) «في الشجاعه و التدبير و ما ينسب ذلک» (100)، آغاز: ثلثه حق على الله عونهم المجاهد في سبيل الله و الناكح؛ 110. داستان از ابلقیس اهدت بلقيس الى سليمان بن داود (ع) سبعه اسیاف احدها ذوالفقار (101)؛ 111. حدیثی علوی: استطال على (ع) درعاً فقال لننقص منها كذلك حلقة فقبض محمد بن الحنفيه باحدى يديه؛ 112. داستان یوسف: ابن یوسف (ع) دعا لاهل الجن فقال اللهم اعطف عليهم؛ 113. قطعه ادبی به نثر نقل از مجمع حیدر بیک به خط احمد غلام مورخ 1138؛ 114. حدیثی از امیرالمؤمنین (ع) «في النظر و الفراسه و العقل و الفطنه و الراى و التدبير و التجارب و المشاوره» (102)؛ 115. پندهایی در حکمت و ادب از برخی از علما و حکماء مانند عامر بن قیس، معن بن زایده، لقمان بن منذر سقراط، و بطلمیوس. محمد بن میرزا اسماعیل (103-104)؛ 116. گفتاری درباره متصوفه و سرگذشت تصوف (106)، آغاز: اعلم ان المسلمين بعد رسول الله لم يتسم افاضلهم بسمته سوى صحبة الرسول ثم سمى من صحب الصحابة التابعين؛ 117. رقعهای که محمد میرک صالحی بیکی از ارباب قلم نوشته (107)؛ 118. نامهای از میر عناية الله: الا تا دفتر خانه افلاک بوجود عطارد آراسته و بیت النظاره اختر و النجم بذات مستوفی قضا و قدر پیراسته است؛ 119. رقعه که امیر علیشیر به برادر خود نوشته، فارسی (108)؛ 120. رقعه که آصف خان در جواب حکیم ابوالفتح نوشته؛ 121. نامه خلیفه جهان به خلیفه سید علی گیلانی؛ 122. رقعه که حکیم ابوالفتح در جواب آصفخان؛ 123. کتابت خان خانان به آصف خان و جواب آصف خان به مشارالیه (109)؛ 124. رقعه كنعان خانان در پرسش بیماری ملاعرفی و جواب رقعه مشارالیه (109-110)؛ 125. رقعه نواب خان خانان که در جواب عریضه یولقلی بیک انیسی نوشته (110)؛ 126. نواب خان خانان به مولانا شکیبی نوشته؛ 127. رقعه مشارالیه به مولانا نظیری که در وقت اراده سفر خیر البلاد نوشته؛ 128. کتابت که حکیم ابوالفتح به عزیز کوکه نوشته (112)؛ 129. رقعه که مولانا نوعی به غنی بیک همدانی؛
130. کتابت که اعلیحضرت شاه سلیم [عثمانی] به خط خود به نوا همایون اعلی (همایون اعلی) نوشته؛ 131. کتابت که جلال الدین اکبر به جلبی بیک نوشته (112-113)؛ 132. نامه میر سید شریف به یکی از اهل نغمه نوشته (113)؛ 133. نامه امیر سید شریف علامه درباب سفارش حافظ ادوار به یکی از ارباب نغمه؛ 134. نامهای که مولانا محمد تقی به طلب تخته چوب چنار نوشته (113-114)؛ 135. رقعه که مولانا محمد مؤمن فیروزآبادی علیه الرحمه به میر ابوالحسن نوشته (114-115)؛ 136. نامهای که مولانا محمد تقی سلمه الله در جواب نوشته (115-116)؛ 137. نامه عرضه داشتی که خواجه نظام الملک به سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی نوشته؛ 138. جواب عریضه خواجه نظام الملک که ملکشاه نوشته؛ 139. کتابت که شیبک خان اوزبک به اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل علیه الرحمه نوشته (117)؛ 140. نامهای که اعلیحضرت صاحبقرانی شاه انارالله برهانه به شاهی بیک خان اوزبک نوشته (118-120)؛ 141. سواد فتحنامه شاه اسمعیل علیه الرحمه به قانصوغوری پادشاه مصر (120-121)؛ 142. منشات نصیراء همدانی (124-127): خطبه دیوان؛ 143. دیباچه شرح دیوان انوری؛ 144. رقعه که به مظفر حسین نوشته؛ 146. (ایضاً کتابتی) که محمد حسین چلبی نوشته؛ 147. رقعه که الشيخ محمد آل خاتون نوشته در طلب عینک؛ 148. رقعه که در طلب اسطرلاب نوشته املاء ولد خواجه شهابا؛ 149. رقعه که در طلب ماست به یکی از آشنایان نوشته؛ 150. صورت طلا آلات و اقمشه که به امر شاه صفوی به معتمد الخاقان آقا قنبرعلی صاحب جمع خزانه تحویل شده، با تعیین بهای هر یک واحد پول در این صورت طاق است؛ 151. سواد نامه که محمد همایون پادشاه هند به اعلیحضرت جنت مکان علیین ایشان شاه طهماسب در حینی که از هند متوجه قزوین میشده نوشته (131)؛ 152. سواد نامهای که نواب خاقان غفران پناه شاه طهماسب علیه الرحمه در جواب کتابت همایون پادشاه فرستاد؛ 153. سواد نامه عبدالـمؤمن خان ولد عبدالله خان که اول در جاجروم به خدمت نواب کامیاب سپهر رکاب همایون اشرف اقدس ارفع اعلی عباس پادشاه خلدالله ملکه ابدا فرستاده (ص 131)؛ 154. نامه در جواب کتابت مذکور که نواب کامیاب همایون اعلی در جاجرم نوشته فرستاده؛ 155. نامهای که به حکیم محمد سعید نوشته شد (132) و پس از آن نامه به عالیحضرت مؤدب الخاقانی حکیم محمد حسین؛ 156. نامهای که شاه سلیم به نواب گیتی ستانی نوشته مصحوب محمد رضا بیک مشعلدار باشی (134)؛ 157. رقعه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب سفارش سلاطین دکن مصحوب شاه قلی بیک (135)؛ 158. داستانی از شیخ روزبهان (137)؛ آغاز: حكى عن الشيخ روزبهان رحمه الله انه كان في زمن نورالدین قد احب امراة مغنيه؛ 159. دستور الوزراء (138-143)؛ 160. دستورها و آداب مملکت داری (143-158)؛ 161. فی الصناعات و الكسب و التجارة و الغنی و الفقر و ما ناسب ذلک. گفتارهایی است به نقل از انبیاء و بزرگان (160-161)؛ 162. نسب نامه حضرت عبدالعظیم (ع) (161)؛ 163. نامه (مکتوبی) که نواب مستطاب اقبال پناه اعتماد الدوله و امرا عظام به سنان پاشا، وزیر اعظم نوشته بودند؛ 164. گفتارهایی از نبی اکرم (ص) و حکما و بزرگان با این عنوان: «فی ذکر الدنیا و الاخره و السنه و الشهر و الیوم و القبله و الساعه و ما یناسب»، بهدنبال آن نیز گفتارهایی در آداب دوستی و برادری و فضائل از انبیاء و بزرگان دانشمندان حکما و فضلاء از جمله این حدیث: «قال النبی (ص)ـ انتم علی بینة من ربکم ما لم تظهر منكم مسكرتان»؛ 165. نامه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب تعزیه جلال الدین اکبر (201)؛ 166. نامه (صورت کتابت) سلطان سلیمان که به نواب غفران پناهی شاه طهماسب علیه الرحمه و الغفران بهخط خود نوشته؛ 167. مکتوب نواب گیتی ستانی به شاه سلیم مصحوب محمد رضا بیک شعله دارباشی (202-203)؛ 168. مکتوب نواب گیتی ستانی به سلطان احمد خواندگار مصحوب قاسم بیک (203-205)؛ 169. مکتوب نواب گیتی ستانی به سلطان احمد خواندگار روم مصحوب قاضی خان صدر (205-206)؛ 170. رقعه نواب گیتی ستانی بهشاه سلیم (207)؛ 171. مکتوب نواب گیتی ستانی به شاه سلیم در باب اسطرلاب (207)؛ 172. رقعه نواب گیتی ستانی به شاه سلیم (207-208)؛ 173. نامه نواب گیتی ستانی سردار روم مصحوب عباسقلی بیک (208-209)؛ 174. کتاب نواب گیتی ستان به شاه سلیم در باب تهنیت جلوس مصحوب یادگار علی سلطان طالش (210) و نامه شاه سلیم به شاه صفوی؛ 175. رقم اشرف که به اسم دولتخان حاکم قندهار صادر شده. (212-213)؛ 176. فرمان اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل انارالله برهانه به شاهی بیک خان اوزبک در باب شکست علاء الدوله ذوالقدر (213)؛ 177. مکتوب اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل انارالله برهانه که به سلطان حسین میرزا در باب سفارش محمد حسین میرزا ولد او نوشته (214)؛ 178. مکتوبی که سلطان حسین میرزا در جواب کتابت اعلیحضرت صاحبقرانی شاه اسمعیل نوشته (214-215)؛ 179. نامه در جواب مکتوب محقق همدانی میرزا ابراهیم که به عارف محقق موحد عبدالباقی مولوی نوشتهاند (216-217)؛ 180. نامهای که غزالی در جواب خواجه نظام الملک نوشته (به فارسی) در محلی که او را بهجهت تدریس مدرسه نظامیه بغداد طلبیده بود (218)؛ 181. نامه غزالی به سلطان سنجر به فارسی در معذرت نرفتن به خدمت (219)؛ 182. مکتوب خواجه رشید وزیر سلطان غازان که به فرزند ارجمند خود نوشته، او در این نامه نوزده پند به فرزند داده (220-221)؛ 183. رساله حجیه (222) از شیخ زین الدین عاملی شهید ثانی (به عربی)؛ 184. نامه خواجه رشید الدین به صدرالدین محمد؛ 186. نامه فضلای ماوراء النهر؛ 187. نامه رستمداری به فضلای ماوراءالنهر؛ 188. از منشآت ملا محیی الدین اردبیلی المتخلص به صبحی (231)، آغاز: فرخنده شبی که از قلم نور چهرهگشا مییافته؛ 189. نامه پادشاه مصر به شریف مکه (232)، آغاز: کتب سلطان مصر الی شریف مکه، بسم الله الرحمن الرحیم الحسنه حسنة ...؛ 190. نامه الامام الهمام ابومحمد الحسن العسکری (ع) ابوالحسن علی بن بابویه؛ 191. نامه مسیلمة الكذاب به پیغمبر (ص) (234): من مسیلمة رسول الله الى محمد رسول الله اما بعد فان لنا ...؛ 192. دعائی جهة سرگردانی اعداء یا عقد الطریق و رجوع آبق و سارق این مثلث دو ...؛ 193. سخنان گوناگون و کوتاه در ادب و فنون متنوع و حکمت و تاریخ بهنقل از بزرگان و حکماء به عربی (236-237)؛ 194. سخنان و احادیثی در توحید و پند و اندرز (246-268) با این عنوان: «فی السلطنه و الامارة و الوزارة و السیاسة العدل و العفو و المروة و الاحسان و الطاعة المولاه و ما ناسب ذلک»، از آن جمله: نقل از پیغمبر (ص) عبدالله بن مسعود، المرزوقی، افلاطون، سهل بن عبدالله، امیرالمؤمنین علی (ع)، امام جعفر بن محمد الصادق ... و سایر حکما؛ 195. سخنان عارفان و بزرگان؛ 196. توحید و اثبات باری از پیغمبر و ائمه و اصحاب (247-248)، آغاز: «قال النبی صلی الله علیه و آله ... ان الله احتجب عن البصائر كما احتجب عن الابصار و ان الملاء الاعلی یطلبونه كما تطلبونه انتم»، دنباله آن، حدیث هل رایت رجلا منقول از علی (ع)، سخنان و احادیثی از پیغمبر (ص) و دیگران درباره فضل مکه، تحصیل علم و دیگر موضوعات؛ 197. نورالهدایه؛ دوانی، محمد بن اسعد (249-254)؛ 198. اشتراک لفظی و معنوی وجود؛ تبریزی، رجبعلی (255)؛ 199. فتحنامه (260-264)؛ 200. صورت دستور العمل: که بتخفیف عمل میشود اعم از آن که محال رعیتی باشد یا متعلق به سرکار فیض آثار و محل موقوفه باشد، سپس بهترتیب: قطعه شعری از نسیمی (266)، نسیمی این قطعه را با تکلف صنعت تکرار سروده است مطلع: «اگر او او نماید ید، رخ چون مه مه خور خور ×× شود از از جمال لش، مه خور خور منور ور»، پایان: «دلش دلش دلش نخواهد هد شدن دن دن کلا من من ×× مشرف رف نه گردد دد نه تحسین سین به بر»، سپس حدیثی از کافی، و دروس و جز آن، و نیز شعری فارسی در ضابطه نشو حرمت از رضاع و چند قطعه دیگر در پایان، سخنانی از بوذر به نقل از معالم التنزیل و جز آن؛ 201. مسمط ترکی (270)؛ 202. شرح كنت كنزاً مخفياً؛ ابن عربی محمد بن علی (272)؛ 203. تفسیر سورة توحید از ابن سینا (274-276)، 204. تفسیر سوره فلق از ابن سینا (276-277)، 205. تفسیر سوره ناس از ابن سینا (277-278)، 206. تفسیر سوره اعلی از ابن سینا (278)؛ 207. حب قدرت از ابوالبرکات (281)؛ 208. روایتی نقل از کافی؛ 209. لغز منظوم بنام یونس؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (284)؛ 210. لغز و حل آن به صورت پرسش و پاسخ؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (294)؛ 210 (مکرر). نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب منوچهر بیک در جواب کتابتی که میر ضیاء الدین کاشی آورده بود (285-288)؛ 211. مکتوب نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب یادگار سلطان روملو (289-292)؛ 212. کتاب نواب گیتی ستانی به شاهزاده سلیم مصحوب درویش بیک قزوینی (293-294)؛ 213. مکتوبی با این عنوان (295): مرتبه سیاست ذاتی و غرایز صفاتیست که خان فرشته صفای آلهی شهسواری عرصه عدل ... این مکتوب به چلیپاست و بر چند سطر آغاز آن خط کشیدهاند؛ 214. نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب میر محمد معصوم بکری (296-297)؛ 215. نامه نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب مهدی قلی بیک ترکمان که از گنجه فرستاده شد (297-298)، در این نامه آمده که «تبریز و نخجوان و ایروان ... در ششماه بتصرف درآمد» و مرحوم بهار در کنار صفحه با جوهر آبی نوشته «باید هشت ماه درست باشد زیرا در نامه پیش مینویسد که محاصره ایروان هفت ماه طول کشید»؛ 216. کتاب نواب گیتی ستانی به جلال الدین اکبر مصحوب محمد مصحوب بکری انشای مولانا خلیل و قاری لاهیجی (299-304)، مرحوم بهار در کنار این نامه نیز چند یادداشت دارد و در یکی از آن ها نوشته «این مکتوب عین مکتوب ص 141 ولی انشاء آن از مولانا خلیل وقاری است»؛ 217. نامهای که نواب گیتی ستانی در جواب کتاب جلال الدین پادشاه هند نوشته (305-306)؛ 218. نامه نواب گیتی به شاه سلیم در ایام شاهزاده گی (307-308)، مرحوم بهار نوشته «این نامه خطاب به شاه سلیم پسر محمد اکبر پادشاه هند است ... »، سپس صورت حسابی است به سیاق که بالای آن نوشته «در وجه فرستادگان محمد رضاخان ... » در ذیل این حساب تاریخ 1229 دیده میشود (309)؛ 219. دیباچه تاریخ اکبری؛ علامی، ابوالفضل بن مبارک (315-310)؛ 220. شجره نسب اکبرشاه تا امیر تیمور گورکان (316)؛ 221. نامه جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان به عبدالله خان اوزبک (316-317)؛ 222. نامه جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان بهخدمت نواب گیتی ستانی مصحوب رضی الدین کاشی فرستاد (318-320)؛ 223. نامه جلال الدین اکبر به نواب گیتی ستانی مصحوب میر محمد معصوم بکری (321-323)؛ 224. نامه شاه سلیم به خدمت نواب گیتی ستانی مصحوب محمد شریف مشهدی (324)؛ 225. نواب گیتی ستانی بشاه سلیم در باب فسخ گرجستان مصحوب مصطفی بیک اوزرلر شاملو. (324)؛ 226. منتخبات از صحاح عامه و مصابیح بغوی (325-326)، این منتخب در رؤیة الله و مناقب اهل بیت طهارت (ع) و دارای سه باب است؛ 227. نامه خطاب به مصطفی چلبی - به ترکی (327)، نویسنده نامه احمد غلام است «عمله» خزانه (کتابدار کتابخانه دربار صفوی که مجموعهای بزرگ دیگر بهخط او در این کتابخانه هست) مورخ 1142 آغاز: جناب عزت مآب روح پر فتوحم مصطفی چلبی کامیاب حضر تلرینه؛ 228. فتحنامه آذربایجان و دیار بکر (326-327)؛ 229. وصایای افلاطون (331-330)؛ 230. مناجاتنامه خواجه عبدالله انصاری (330-337)؛ 231. نامه به ترکی از خسرو پاشا وزیر اعظم خطاب به شاه (337)؛ 232. فقراتی از لوایح جامی (338)؛ 232(مکرر) . دیباچه تیولنامچه عالیجاه منصورخان قوللر آقاسی (338)؛ 233. دیباچه رقم قورچی باشیگری ساروخان (338)؛ 234. دیباچه تیولنامچه آق کافور خانهدار (338)؛ 235. تیولنامچه آقا مبارک ریش سفید حرم علیه عالیه (336)؛ 236. سخنان و احادیثی از حکماء و فلاسفه و امامان (339-340)؛ 237. سندرسنامه؛ 238. عهدنامه (341)؛ 239. قطعات و غزلیات و مثنویهایی از مولوی (343-345)؛ 240. بخشی از نزهة المشتاق؛ ادریسی، محمد بن محمد (346-345)؛ 241. دو بیتی معروف از محمد ابن ادریس الشافعی و ابیات سید مرتضی در پاسخ آن و نیز اشعار منسوب به محمد بن ابی بکر خطاب به پدر خویش و شامل تولی و تبری (347)؛ 242. سفرنامه حج؛ قاری، آل کیوان (347)؛ 243. اشعاری از اثر، واعظ قزوینی، میرزا طاهر و غزلیات و رباعیات دیگر (348-349)؛ 244. صورت نقش نگینها و سجع مهرهای شاه عباس و شاه سلیمان صفوی (349)، بالای آن (گویا بهخط احمد غلام) چنین نوشته «بهتاریخ شنبه 8 ذیحجه سنه 1105 ایت ئیل حقیقت خواتین همایون را طلبیدند بهشرحی که ساخته شده نوشته بهخدمت اشرف قبل از جلوس فرستاده شد؛ 245. صورت چند فرمان از دیوان اعلی از جمله فرمانی در باب خلعتها و شیوه گرفتن مالیاتها (349-351)؛ 246. سجع مهرهای گوناگون شاه طهماسب (352)، در این جا صورت دوازده سجع مهر که شاه طهماسب در پای احکام و فرمانها میزده ثبت شده و در ذیل نقش دوازدهم نوشته «از سیچعان ئیل 1082 ... همان مهر کوچک رقم را میزنند». در صدر این صفحه نوشته: «مهرهای مبارک اشرف اقدس ارفع موافق دستور العمل نواب جنت مکانی علیین آشیانی که بر احکام مختلف زده میشود سوی مهرهای نواب سکندرشان که مخالف اینها بوده و مهرنامه علیحده ایست»؛ 247. سجلی که ملا اکمل قاضی کرمان نوشته (352)؛ 248. قطعات و رباعیات (353-354)، قطعات دوبیتی، سه بیتی و چهار بیتی است که با خط شکسته نستعلیق زیبا نوشته شده و تخلص شاعر یاد نشده؛ 249. چند غزل (355)، غزلیات از شفیع است و در پایان غزلها «تخلص» شفیع آورده شده. این غزلیات نیز با همان قلم رباعیات و قطعات نوشته شده؛ 250. رساله القاب = ذیل رساله القاب؛ نصیری طوسی، محمد رضا بن عبدالحسین (356)؛ 251. خطاب کیهان خدیو حق پژوه ... جلال الدین محمد اکبر شاه به عبدالله خان اوزبک (358)، آغاز: سپاس قدس مبدعی را سزد که عالم کون و مکان را؛ 252. نامه دیگر از جلال الدین اکبر به عبدالله خان اوزبک (360-364)؛ 253. نکاح نامه جماعة شاهی سون (شاهسون) به ترکی (356)؛ 254. شجره جات و احکام و ارقام و ... دستورالعمل مکاتبی از این قبیل (357)؛ 255. نامه جلال الدین اکبر به والی کاشغر (364)؛ 256. نامه جلال الدین به شرفاء مکه (356)؛ 257. نامه جلال الدین اکبر به دانایان فرنگ (365-366)؛ 258. فرمانی که جلال الدین اکبر پادشاه هندوستان بهجهت امراء و اعیان نوشته (367-369)؛ 259. فرمان سپهسالاری شاهنوازخان (369)؛ 260. انشاء ادیبانه میرزا طاهر نصرآبادی (369)؛ 261. چند غزل از شفیع (371)؛ 262. مکتوبی مطایبهآمیز که عبدالجبار به مطلوب خود خیرالنساء خانم نوشته و او در زیر هر جمله جوابی نوشته؛ 263. انشائی مصنوع از صایبا (369)؛ 264. لغز از آلفته (369)؛ 265. موعظه خطیب ترک (رومی) به ترکی منقول از تحفة المادحین تألیف محمد شاهی حسینی نوربخشی (372) موعظه این خطیب ترک با بدگویی و دشنام به شیعه آغاز شده است؛ 266. هشت بهشت؛ بدلیسی، ادریس بن حسام الدین علی (373-376)؛ 267. نگارستان؛ غفاری قزوینی، احمد بن محمد (377-380)؛ 268. تاریخ حکماء (381-374)؛ 269. رساله طینت از آقا جمال خوانساری (385-386)؛ 270. اثبات واجب؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (387-388)؛ 271. سواد مکتوبی که نواب کامیاب جنت مکانی علیین آشیانی شاه طهماسب علیه الرحمه و الرضوان به سلطان سلیمان پادشاه روم که به حوالی تبریز و نخجوان آمده بود نوشته (389-394)؛ 272. تذکره شاه طهماسب (395-400)؛ 273. تاریخ طم و رم (410-402)؛ 274. رزم نامه شاه اسماعیل با سلطان سلیم؛ ترکی سعدالدین، محمد بن حسن (403-405)؛ 275. حرکت اعضاء (405)؛ 276. مکتوب شیخ عبدالرزاق کاشی به علاءالدوله سمنانی؛ 277. نقل از مجموعه رسایل علاءالدوله سمنانی؛ 278. جواب مکتوب فوق از علاءالدوله (407-408)؛ 279. جواب دیگر از علاءالدوله به کاشی (408)؛ 280. رساله اقبالیه از علاءالدوله سمنانی (408-409)؛ 281. بخشی از مجالس علاءالدوله (409-410) در عنوان این بخش آمده: نقل از چهل مجلس علاءالدوله که شاگردش نوشته آغاز: شیخ محیی الدین اعرابی که گفته است رایت ربی تبارک و تعالی؛ 282. زیج ایلخانی (411)؛ 283. عمل موالید = تقویم الشمس فی نصف النهار الیوم المذکور (412)؛ 284. تقویم آفتاب و احوال او (412)؛ 285. مدخل؛ ابونصرقمی (414)؛ 286. مدخل کبیر؛ خازن، ابوجعفر (417-418)؛ 287. احکام النجوم؛ ارسطو (419-420)؛ 288. شرح بیست باب اسطرلاب؛ بیرجندی، عبدالعلی بن حمد (421-425)؛ 289. جدول استخراج اوائل ماههای کامل و ناقص قمری (426)، در خانه راست عمودی، اعداد به ترکی یاد شده؛ 290. تحقیقی از خواجه نصیر طوسی در تحریر مجسطی (427-428)؛ 290/2. جدول استخراج نطاقات کواکب از زیج شاهی در چهار جدول و شرح نطاقات این صناعت (429)؛ 291. اللباه من الاسرار المخزونه (429)؛ 292. جدول تاریخ و تقویم (430) در آغاز چنین آمده: مفصل ضمن را سلطان العلماء و السلاطین الغ بیگ بزرگی را بهخطا میفرستاد تا الفاظ ضمن را تحقیق کرده بهحضور آورد در زیج جهة تاریخ خطائیان مبهم بود، اقسام السنة الشمسية (340)؛ 293. نمونههایی از درجات قمر (430) یکی از نمونهها متعلق به تقویم سهیل در سال 975 یزدجردی است؛ 294. شرح زیج سلطانی؛ بیرجندی عبدالعلی بن محمد (431-434)؛ 295. هجویه - نثر (435)؛ 296. سواد حکمی که پادشاه روم به پادشاهان روم ایلی و اناطولی و قضاة آنجا در باب شخصی عاشق نوشته (435)؛ 297. چند نسخه طبی، بیماریهای گوناگون (436)؛ 298. فتحنامه (437)، سواد فتحنامهای است که بهمناسبت کشورگشاییهای شاه اسمعیل صفوی اشاره شده است؛ 298/2. صورت نشان امیر تیمور که در باب سفارش خواجه به اهل سمرقند نوشته من انشاء مولانا شمس الدین منشی (438)؛ 299. سواد خط سلطان مغفور سلطان اویس بن شیخ حسن نورالله مضجعة ایلکانی (438)، سواد خط سلطان احمد بن شیخ اویس در توصیف و تجلیل از کمال الدین عبدالقادر (مراغی از استادان موسیقی قرن 8و9) و ذکر پارهای از ابتکارات و اختراعات او در هنر موسیقی و انواع سازها (438)، تاریخ نوشته اصل این یادداشت 779هـ است و احمد غلام در 1137 آن را در این بیاض وارد کرده؛ 301. کرامیه؛ دور سفرهچی (441-440)؛ 302. بهجة الروح؛ جرجانی، عبدالمؤمن بن صفی الدین (429-440)؛ 303. روضه اولی الالباب فی معرفة التواریخ و الانساب؛ بناکتی، داود بن محمد (441-442)؛ 301. نقش کعبه (447) نقش مربع است با تعیین رکنها در وسط یک دایره کوچک که آن در میان دائره ای بزرگ است که در اطراف آن صورت دوازده محراب رسم و در هر محراب سمت دقیق قبله سرزمین و ناحیت با ناحیتهایی تعیین شده. نوشتههای داخل دائرهها و نقش مربع وسط به عربی است؛ 305. قبله [گفتار در ...] (448)، گفتاری کوتاه است به عربی در شناختن قبله و در ذیل آن دائرههایی برای تعیین درجات و جهات رسم شده؛ 306. رساله درویشنامه؛ همدانی، علی بن محمد (449)؛ 307. کشف الحقایق؛ نوربخش خراسانی، محمد بن محمد (449-450)؛ 308. لطایف التوحید فی غرائب التفرید؛ حموی، محمد بن مؤید (450-451)؛ 309. ذکریه؛ همدانی، علی بن محمد (451-453)؛ 310. المقادیر و الاوزان؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (455-457)؛ 311. جدول مقادیر؛ کاشف یزدی، قاضی بن کاشف الدین محمد (457)؛ 312. ذیل معینیه؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (459)؛ بیکا، تا: بین 1063 تا 1141ق، بیشتر صفحات اخیر به خط بسیار ریز احمد غلام عمله خزانه است و در سالهای 1113 و تا 1140 کتابت شده؛ مرحوم بهار در برخی از صفحات یادداشتهایی با قلم آبی و گاه نیز ابیاتی نوشته است؛ دارای کمند؛ احمد غلام کاتب که در ذیل برخی از دستنویسهای خود در این دفتر، به وقایع زمان خود و جنایات افغان نیز اشارت کرده در ذیل نوشته طبیب چنین آورده: «در سنه 1137 در ربیع الاول وقتی که محمود بمحاصره یزد رفته بود در اصفهان شهر زنان قلمی شد یعنی هر میرفتی سوی زن مردی نبود»؛ جلد: تیماج قرمز، 459ص، مختلف السطر، اندازه: 15/5×33سم [ف: 10 - 1385]