نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- جمعه 22 جمادی الاول 1101ق (1101 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 4 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (تحریری)
- تعداد برگ و سطر:
- 47 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسمله. این رسالهای است مشتمل بر وصف باز و شرح اجناس و انواع آن و ذکر رنجهایی که باز را عارض شود و ادویه ای که در معالجه آن به کار آید و کیفیت تربیت از رفق و سیاست »
انجام نسخه
« کام نیکو بکوبند و در چشم و بینی او افکنند و ... تمت الکتاب بعون الملک الوهاب ...
در یک «مقدمه» و 4 «مقاله» و هر مقاله در چند «باب»: مقاله یکم، در سخن حکمای روم، در 34 باب: 1. نر و ماده و نشانی چند که دلالت کند بر نیکیها، 2. نگاهداشتن باز، 3. باز را چگونه بر دست باید گرفت، 4. باز را در چه جایگاه پرانیدن عادت کند، 5. غذای باز از چه سازند و چگونه دهند، ... 10. طعامهایی که از باز دور باید داشتن، ... 15. در تخمه که باز را عاید شود، ... 20. تدبیر زکام باز، ... 25. تدبیر باز وقتی که نفس بلند کشد، ... 30. تدبیر باز وقتی که او را نقرس باشد، ... 34. تدبیر باز وقتی که آغاز پر انداختن کند؛ مقاله دوم، گفته علمای ترک، در 30 باب: 1. در سخن حکمای ترک در صفت نیک و بد باز، 2. در سخن کلی در تربیت باز، 3. چون خواهند که باز را از قریضه بیرون آورند، 4. تدبیر باز که نو آورده باشند، 5. درد و رنج اندرون باز، ... 10. وقتی که آرزوی طعمه خوردن او کم شود، ... 15. وقتی که در پشت او درد خشکی باشد، ... 20. وقتی که آب در دهن اندازد، ... 30. وقتی که او را چشم زخم رسد؛ مقاله سوم، در سخن حکمای هند در تربیت باز، در 29 باب: 1. تدبیر باز وقتی که خواهند او را از قریضه بیرون آورند، 2. تدبیر باز بعد از قریضه، 3. تدبیر باز وقتی که خواهند او را در گرما، به سفر برند، 4. وقتی که او را زحمتی رسد از سرما، 5. در تدبیر باز و تندرستی او، ... 10. تدبیر باز وقتی که او را رنج تخمه رسد، ... 15. تدبیر باز وقتی دنبال بر کشد و بر کند، ... 20. تدبیر باز چون گلوی او روشن شود، ... 29. تدبیر باز چون در سینه او آوازی آید؛ مقاله چهارم، در سخن حکمای فرس و تربیت آن [=باز] که گویند گرامی ترین جوارح از طیور باز است و بهترین جوارح از وحوش یوز است و از طیور و وحوش هیچ چیز وحشتی تر و نفورتر از این هر دو نباشد ... (نسخه، مقاله چهارم را ندارد) »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
=باز
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 5 • صفحه 574 • ردیف 4
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 271/3
آغاز: بسمله. این رسالهای است مشتمل بر وصف باز و شرح اجناس و انواع آن و ذکر رنجهایی که باز را عارض شود و ادویه ای که در معالجه آن به کار آید و کیفیت تربیت از رفق و سیاست؛ انجام: کام نیکو بکوبند و در چشم و بینی او افکنند و ... تمت الکتاب بعون الملک الوهاب ...
در یک «مقدمه» و 4 «مقاله» و هر مقاله در چند «باب»: مقاله یکم، در سخن حکمای روم، در 34 باب: 1. نر و ماده و نشانی چند که دلالت کند بر نیکیها، 2. نگاهداشتن باز، 3. باز را چگونه بر دست باید گرفت، 4. باز را در چه جایگاه پرانیدن عادت کند، 5. غذای باز از چه سازند و چگونه دهند، ... 10. طعامهایی که از باز دور باید داشتن، ... 15. در تخمه که باز را عاید شود، ... 20. تدبیر زکام باز، ... 25. تدبیر باز وقتی که نفس بلند کشد، ... 30. تدبیر باز وقتی که او را نقرس باشد، ... 34. تدبیر باز وقتی که آغاز پر انداختن کند؛ مقاله دوم، گفته علمای ترک، در 30 باب: 1. در سخن حکمای ترک در صفت نیک و بد باز، 2. در سخن کلی در تربیت باز، 3. چون خواهند که باز را از قریضه بیرون آورند، 4. تدبیر باز که نو آورده باشند، 5. درد و رنج اندرون باز، ... 10. وقتی که آرزوی طعمه خوردن او کم شود، ... 15. وقتی که در پشت او درد خشکی باشد، ... 20. وقتی که آب در دهن اندازد، ... 30. وقتی که او را چشم زخم رسد؛ مقاله سوم، در سخن حکمای هند در تربیت باز، در 29 باب: 1. تدبیر باز وقتی که خواهند او را از قریضه بیرون آورند، 2. تدبیر باز بعد از قریضه، 3. تدبیر باز وقتی که خواهند او را در گرما، به سفر برند، 4. وقتی که او را زحمتی رسد از سرما، 5. در تدبیر باز و تندرستی او، ... 10. تدبیر باز وقتی که او را رنج تخمه رسد، ... 15. تدبیر باز وقتی دنبال بر کشد و بر کند، ... 20. تدبیر باز چون گلوی او روشن شود، ... 29. تدبیر باز چون در سینه او آوازی آید؛ مقاله چهارم، در سخن حکمای فرس و تربیت آن [=باز] که گویند گرامی ترین جوارح از طیور باز است و بهترین جوارح از وحوش یوز است و از طیور و وحوش هیچ چیز وحشتی تر و نفورتر از این هر دو نباشد ... (نسخه، مقاله چهارم را ندارد)؛ خط: نستعلیق تحریری، بیکا، تا: جمعه 22 جمادی الاول 1101ق؛ 47گ (41پ-87پ) [ف: 1-31]