سفرنامه دور دنیا

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2313 آغاز: الحمدلله الذی لایبلغ (!) مدحته القائلون و لا یحصی نعمائه العادون؛ انجام: و جنگ آوران سوار کشتی شدند. در این نسخه برخی از فصول کتاب نیست چنانکه در صحیفه 183 فصل یازدهم و در صحیفه 236 فصل سیزدهم آغاز می‌شود و در صحیفه 279 فصلی است که کاتب آن را شماره نگذاشته و در صحیفه 296 به فصل بیست و هفتم می‌رود و سپس در صحیفه 335 به فصل سی و یکم می‌رسد و در صحیفه 349 فصل سی و سیم و در صحیفه 373 فصل سی و چهارم و در صحیفه 383 فصل سی و پنجم و در صحیفه 416 فصل سی و هفتم آغاز می‌شود و سپس در صفحه 448 فصل 28 می‌آید و در صحایف 461 و 475 و 480 و 495 و 508 و 523 و 546 و 557 و 569 و 607 و 632 پی در پی فصولی است که شماره ندارد. از این قرار یا مترجم و کاتب در شماره گذاشتن فصول اشتباه کرده‌اند و یا اینکه برخی از فصول ترجمه نشده و یا از نسخه افتاده است. در صحایف 222 و 317 و 355 و 358 و 409 و 417 و 456 و 461 و 462 و 501 و 517 سفیدی‌هایی است که ظاهراً جای تصاویر کتاب بوده و چنانکه صحیفه 349 نیز سفید مانده و در حاشیه آن نوشته‌اند: «محل تصویر صفحه صد و پنج» که البته اشاره به صحیفه متن فرانسه کتاب است. در صحیفه 385 هم سفیدیی است که بالای آن نوشته اند «محل تصویر جاده کانتون» پس از اتمام نسخه ظاهراً منصرف شده‌اند که تصاویر را در متن کتاب قرار دهند و به همین جهت در پایان نسخه از ص 640 تا 670 شانزده ورق نقاشی سیاه قلم است که پیداست از روی نقاشی‌های چاپی متن فرانسه کتاب ساخته‌اند و نقاش خوبی تقلید قابل توجهی از آن گروارها کرده است؛ خط: نسخ تعلیق، بی‌کا، تا: قرن 14؛ به دو خط؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج خرمایی، 670ص، 20 سطر، اندازه: 22×35سم [ف: 6 - 271]