نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- حسن بن حاجی زرگر
- تاریخ کتابت:
- شنبه 5 ربیع الاول 870ق (870 هـ.ق)
- محل کتابت:
- هرات
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 24 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 13×19/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج عنابی
آغاز نسخه
« الحمد الفاطر الخلایق و الشکر لعالم الحقایق. ای اول هر سخن بنامت ×× وی زینت خطبه از کلامت. شکر بیحمد و ثنای بیعد ... بعد از دو برگ ... اما بعد اصحاب حکمت و ارباب بصیرت چنین گفته اند که آدمی زبده مصنوعات و عمده موضوعات است ... ویکی از اوقات مسعود و زمان محمود بود که در وی بفرخی و اقبال اتفاق افتاد ولادت با سعادت جناب صدر و صاحب اعظم افتخار ... جمال الملة و الدنيا و الدين خواجه کیا ادام الله سعادته و زید عزه و رفعته ابن الصدر و صاحب الاعظم افتخار صنادید الامم زبدة الاكابر والاماثل في العالم خواجه بهاء الدین در بهترین وقتی از اوقات و شریفترین ساعتی از ساعات روز دوشنبه هفدهم رمضان المبارک سنه اثنی و ثلاثين و ثمانمائه هجرية المصطفویه موافق با روز بیستم حریزان ماه رومی سال بره کور اسکندری مطابق با روز 2 مهرماه قدیم سال 797 یزدجردی، ذکر موضع ولادت با سعادت »
انجام نسخه
« البيت الثاني عشر من الطالع ومافيه من الدلائل، خانه دوازدهم از طالع ... امید که بصدق و صواب مقرون افتد و صاحب طالع مبارک ازین کلمات با بهره گردد و سعی و اجتهاد این بنده بحکم ان الله لايضيع اجر المحسنین ضایع نماند و فرغت
مؤلف شناخته نشد، نسخه یا در عهد مؤلف و یا قریب عهد او نوشته شده، مؤلف ابتدا به ذکر درجه طالع خواجه کیا پرداخته سپس عطیه عمر و تفسیر اوتار اربعه آنگاه در احکام طالع خواجه <!-- page: 529 --> کیا است، برخی از مطالب ناظر به کتاب ثمره بطلیموس است و از خواجه طوسی به افضل المتاخرین یاد کرده چنین گوید: «وافضل المتاخرين نصير الملة و الدین محمد طوسی »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر سلطنتی هرات، 24 برگ آن جداول نجومی است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 17 • صفحه 528 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 570/1
آغاز: الحمد الفاطر الخلایق و الشکر لعالم الحقایق. ای اول هر سخن بنامت ×× وی زینت خطبه از کلامت. شکر بیحمد و ثنای بیعد ... بعد از دو برگ ... اما بعد اصحاب حکمت و ارباب بصیرت چنین گفته اند که آدمی زبده مصنوعات و عمده موضوعات است ... ویکی از اوقات مسعود و زمان محمود بود که در وی بفرخی و اقبال اتفاق افتاد ولادت با سعادت جناب صدر و صاحب اعظم افتخار ... جمال الملة و الدنيا و الدين خواجه کیا ادام الله سعادته و زید عزه و رفعته ابن الصدر و صاحب الاعظم افتخار صنادید الامم زبدة الاكابر والاماثل في العالم خواجه بهاء الدین در بهترین وقتی از اوقات و شریفترین ساعتی از ساعات روز دوشنبه هفدهم رمضان المبارک سنه اثنی و ثلاثين و ثمانمائه هجرية المصطفویه موافق با روز بیستم حریزان ماه رومی سال بره کور اسکندری مطابق با روز 2 مهرماه قدیم سال 797 یزدجردی، ذکر موضع ولادت با سعادت؛ انجام: البيت الثاني عشر من الطالع ومافيه من الدلائل، خانه دوازدهم از طالع ... امید که بصدق و صواب مقرون افتد و صاحب طالع مبارک ازین کلمات با بهره گردد و سعی و اجتهاد این بنده بحکم ان الله لايضيع اجر المحسنین ضایع نماند و فرغت
مؤلف شناخته نشد، نسخه یا در عهد مؤلف و یا قریب عهد او نوشته شده، مؤلف ابتدا به ذکر درجه طالع خواجه کیا پرداخته سپس عطیه عمر و تفسیر اوتار اربعه آنگاه در احکام طالع خواجه کیا است، برخی از مطالب ناظر به کتاب ثمره بطلیموس است و از خواجه طوسی به افضل المتاخرین یاد کرده چنین گوید: «وافضل المتاخرين نصير الملة و الدین محمد طوسی»؛ خط: نستعلیق، کا: حسن بن حاجی زرگر، تا: شنبه 5 ربیع الاول 870ق، جا: هرات؛ مجدول؛ مهر سلطنتی هرات، 24 برگ آن جداول نجومی است؛ جلد: تیماج عنابی، 90گ، 12-21 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف: 1 – 375]