نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

دیوان حیرت

/m/141975
کتابخانه و مخزن نگهداری: مرعشی
شهر و کشور: قم
شماره نسخه: 12729

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
15 رجب 1036ق (1036 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
31 برگ • 11 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
10×17سم
کاغذ و جلد:
فرنگی • چرم زرد

آغاز نسخه

« ساغری ازراح ریحانی بود تدبیر ما ×× این چنین تدبیر فرموده است ما را پیر ما »

انجام نسخه

« آسمان بین که چسان در پی ناکامی ماست ×× که بمردن شده ام راضی و او راضی نیست. اشعار صوفیانه و ادیبانه‌ای است که در جمع آن، ترتیب قوافی رعایت نگردیده است. درباره ناظم، اطلاع بیشتری به‌جز کلمه تخلص، به دست نیاوردیم. این منظومه با آثار «میرزا اسماعیل بن میرزا محمدعلی» که در 1320 چاپ شده، تا آنجا که بررسی شد همخوانی ندارد »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این نسخه به خط میرزا عباس «اول» فیض فرزند مولی علی اکبر «اول» کتابت شده است. بنابراین نسب چند تن از آنان بدین ترتیب می‌باشد: مرحوم عباس «دوم» فیض مؤلف گنجینه آثار قم در 2 جلد چاپ قم و بسیاری آثار دیگر، فرزند مرحوم آیت الله میرزا محمد فیض قمی از علمای برجسته قم در نیمه نخست قرن 14ق، فرزند مرحوم مولی علی اکبر «دوم» فیض، مؤلف آثار بسیاری از جمله تاریخ قم، تذکره شعرای قم، وقایع قحط سالی قم دارد. مرحوم مولی علی اکبر «دوم» فیض، همچنین متولی مقبره فتحعلی شاه قاجار واقع در صحن کوچک قم و فرزند ملا عباس اول فیض، همچنین متولی مقبره فتحعلی شاه قاجار واقع در صحن کوچک قم و فرزند ملا عباس اول فیض بوده است. با توجه به مطالب یاد شده در این فامیل، 2 تن به نام علی اکبر اول و دوم و 2 تن دیگر به نام عباس اول و دوم وجود داشته است. نسخه حاضر «دیوان حیرت» که به خط ملا عباس اول فیض کتابت شده، خط آن شباهت بسیاری به خط مولی علی اکبر «دوم» فیض دارد
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 212 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12729 آغاز: ساغری ازراح ریحانی بود تدبیر ما ×× این چنین تدبیر فرموده است ما را پیر ما؛ انجام: آسمان بین که چسان در پی ناکامی ماست ×× که بمردن شده ام راضی و او راضی نیست. اشعار صوفیانه و ادیبانه‌ای است که در جمع آن، ترتیب قوافی رعایت نگردیده است. درباره ناظم، اطلاع بیشتری به‌جز کلمه تخلص، به دست نیاوردیم. این منظومه با آثار «میرزا اسماعیل بن میرزا محمدعلی» که در 1320 چاپ شده، تا آنجا که بررسی شد همخوانی ندارد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: عباس بن علی اکبر «اول» فیض، تا: 15 رجب 1036ق؛ این نسخه به خط میرزا عباس «اول» فیض فرزند مولی علی اکبر «اول» کتابت شده است. بنابراین نسب چند تن از آنان بدین ترتیب می‌باشد: مرحوم عباس «دوم» فیض مؤلف گنجینه آثار قم در 2 جلد چاپ قم و بسیاری آثار دیگر، فرزند مرحوم آیت الله میرزا محمد فیض قمی از علمای برجسته قم در نیمه نخست قرن 14ق، فرزند مرحوم مولی علی اکبر «دوم» فیض، مؤلف آثار بسیاری از جمله تاریخ قم، تذکره شعرای قم، وقایع قحط سالی قم دارد. مرحوم مولی علی اکبر «دوم» فیض، همچنین متولی مقبره فتحعلی شاه قاجار واقع در صحن کوچک قم و فرزند ملا عباس اول فیض، همچنین متولی مقبره فتحعلی شاه قاجار واقع در صحن کوچک قم و فرزند ملا عباس اول فیض بوده است. با توجه به مطالب یاد شده در این فامیل، 2 تن به نام علی اکبر اول و دوم و 2 تن دیگر به نام عباس اول و دوم وجود داشته است. نسخه حاضر «دیوان حیرت» که به خط ملا عباس اول فیض کتابت شده، خط آن شباهت بسیاری به خط مولی علی اکبر «دوم» فیض دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرم زرد، 31گ، 11 سطر (7×12)، اندازه: 10×17سم [ف: 32 - 361]