دیوان جامی

13. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 665 آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم. بعد از ادای ثنای جمیلی جلیل که باعث غزل سرائی قافیه سنجان نغز گفتار بر حسن خوبان و جمال محبوبان اگر دانند و اگر نه جز مطالعه طوالع حسن و جمال او نیست؛ انجام: نونویس خط عنبرین قلم: این کلبه نشیمن نیاز است ×× خلوتکده محرمان راز است. پایان نسخه موجود: برابر 1 شامل سه مقدمه منثور بر سه دیوان فاتحة الشباب، واسطة العقد، خاتمة الحیوة که در حواشی و اصل دیوان در متن نگارش یافته است. این نسخه بسیار ارزنده و قابل توجه است که در زمان حیات جامی به امر سلطان حسین میرزا بایقرا و به خط سلطانعلی قاینی کتابت شده که متأسفانه ناتمام مانده است و مولانا عبدالرحمن جامی درگذشته است. این نسخه فاقد دیوان ثالث یعنی خاتمة الحیوة است و در قسمت تزئینات صفحات هم ناتمام مانده که به نظر می‌رسد سلاطین تیموری هندوستان دستور به اتمام آن داده‌اند به طوری که از صفحه 266 تا 425 هم نوع کاغذ و هم رسم الخط نونویس و به خط عبدالرحیم زرین قلم (عنبرین قلم) کاتب دربار هند بوده است. متأسفانه چنان که غزلیات تا قافیه «میم» رسیده و بعد ناتمام مانده است. قسمت موجود که به خط سلطان علی قاینی است از مقطعات شروع شده است. این نسخه در زمان سلاطین قاجار هم به نوبت مورد تعمیر و مرمت قرار گرفته است که مقدار زیادی از بعضی حواشی بریده شده و نیز تجلید گردیده؛ خط: نستعلیق، کا: سلطان علی قائنی، تا: ربیع الاول 898ق؛ مجدول، در هر صفحه سه لچک مذهب مرصع عالی، با دو سرلوح؛ تملک سلاطین گورکانی هند بوده به طوری که امهار و یادداشت‌های ایشان در ظهر صفحه اول و آخر مشهود است به این شرح «الهی - بسم الله الرحمن الرحیم. این دیوان ملاجامی علیه الرحمه بتاریخ بیست و پنجم ماه بهمن الهی موافق هشتم شهر جمادی الثانیه 1037 هجری که روز جلوس مبارک است داخل کتابخانه این نیازمند درگاه شد حرره شهاب الدین محمد شاه جهان پادشاه ابن جهانگیر پادشاه ابن اکبر پادشاه غازی. قیمت چهار هزار روپیه. باسجع مهر صاحب قرانی ثانی شهاب الدین محمد شاه جهان پادشاه غازی سنه 1037»، شرح دیگر «الله اکبر. پنجم آذر سنه 1 داخل کتابخانه این نیازمند درگاه الهی شده حرره نورالدین جهانگیر شاه بن اکبر پادشاه»، شرح دیگر «ابوالمظفر محی الدین عالم گیر پادشاه محمد غازی 1070 سنه احد»، این نسخه بعدها به تصرف میرزا مهدیخان استرابادی وزیر نادرشاه افشار در آمده که نشان مهر وی مشهود است «من هدایت المهدی» و به سال 1282 و 1322 از عرض کتابخانه مبارکه گذشته است با مهر ناصرالدین شاه قاجار؛ مهرها: از کتابداران پادشاهان گورکانی هند بدین شرح «بنده شاه جهان اعتمادخان شاه‌جهانی 1023»، «محمد علی شاهجهانی 1041»، «محی الدین علیخان 1016»، «عنایت الله خان شاهجهانی 1025»، «صالح خان شاهجهانی 1033»، «شمس الدین تهور بهادرخان 1028»، «چلپی خان»، «محمد مومن»، «محمد یوسف 1012»، «حبیب الله»، «آقا ابن ملابدیع الزمان»، «عبدالحق شاهجهانی»؛ کاغذ: ختایی نخودی، 452ص، 17 سطر در متن و 26 سطر در حواشی، اندازه: 22/5×36سم [ف: 3 - 189]