محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
تنظیمات حسنه
مؤلف: ناشناخته
مولوی • ش: 103
فنخا: ج 9، ص 349
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
ملک • ش: 867/4
فنخا: ج 9، ص 350
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
ملک • ش: 6290
فنخا: ج 9، ص 350
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
ملک • ش: 3784/9
فنخا: ج 9، ص 350
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
ملک • ش: 1539/5
فنخا: ج 9، ص 350
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
مجلس • ش: 5154/9
فنخا: ج 9، ص 350
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
ملک • ش: 2455/4
فنخا: ج 9، ص 351
تنظیم لشکر و مجلس اداره
مؤلف: ملکم
دانشگاه • ش: 3257/8
فنخا: ج 9، ص 351
التنقیح
مؤلف: صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
الهیات • ش: 776
فنخا: ج 9، ص 352
التنقیح
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4284/1
فنخا: ج 9، ص 353
التنقیحات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4345/20-ف
فنخا: ج 9، ص 354
تنقیح الاصول
مؤلف: صدرالشریعة الثانی، عبیدالله بن مسعود
مجلس • ش: 4410/1
فنخا: ج 9، ص 356
تنقیح الاعداد و ترفیه الاضداد
مؤلف: رزمی رومی، محمد یوسف
ملک • ش: 873
فنخا: ج 9، ص 357
تنقیح الامل فی شرح ابیات الجمل
مؤلف: برهان الدین، ابراهیم بن حسن
سپهسالار • ش: 6708/2
فنخا: ج 9، ص 357
تنقیح البیان
مؤلف: حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن
مجلس • ش: 4332/2
فنخا: ج 9، ص 358
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
ملک • ش: 1302
فنخا: ج 9، ص 358
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
الهیات • ش: 95
فنخا: ج 9، ص 359
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
دانشگاه • ش: 6857
فنخا: ج 9، ص 359
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
مجلس • ش: 5509
فنخا: ج 9، ص 359
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
فرهاد معتمد • ش: 38
فنخا: ج 9، ص 360
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
مجلس • ش: 1390
فنخا: ج 9، ص 361
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
الهیات • ش: 49
فنخا: ج 9، ص 361
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
ملک • ش: 2458
فنخا: ج 9، ص 361
التنقیح الرائع فی شرح مختصر النافع
مؤلف: فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
دانشگاه • ش: 4886
فنخا: ج 9، ص 362

گزارش اشکال یا پیشنهاد