محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معرفة سمت القبلة
مؤلف: ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
الهیات • ش: 341/2
فنخا: ج 30، ص 449
معرفة سمت القبلة
مؤلف: ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
دانشگاه • ش: 1459/17-ف
فنخا: ج 30، ص 449
معرفة سمت القبلة
مؤلف: شیخ الاسلام گیلانی، حسن
سپهسالار • ش: 7525/5
فنخا: ج 30، ص 449
معرفة سمت القبلة 1
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1971/3
فنخا: ج 30، ص 450
معرفة سمت القبلة 1
مؤلف: ناشناخته
الهیات • ش: 51/2
فنخا: ج 30، ص 450
معرفت سمت القبلة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5681/8
فنخا: ج 30، ص 450
معرفة السنة
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 2925/4
فنخا: ج 30، ص 451
معرفت سنی المواليد 1
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 282/3
فنخا: ج 30، ص 452
معرفة السياق
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5912/4
فنخا: ج 30، ص 452
معرفة الشمس و توسطها و غروبها فی ای بلد كانت بالنسبة الى بلد أخرى
مؤلف: ناشناخته
مولوی • ش: 566/30
فنخا: ج 30، ص 452
معرفت صانع
مؤلف: فخر رازی، محمد بن عمر
خانقاه احمدیه • ش: 138/6
فنخا: ج 30، ص 452
معرفت صغری
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
ملک • ش: 4262/64
فنخا: ج 30، ص 453
معرفة صنعة آلات الرصد
مؤلف: کاشی، جمشید بن مسعود
ملک • ش: 3536/4
فنخا: ج 30، ص 453
معرفة الضمير
مؤلف: شیخ بهائی، محمد بن حسین
مجلس • ش: 4900/38
فنخا: ج 30، ص 454
معرفت طالع از ایام هر نوروز سال بحسب ساعات گذشته
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3137/3
فنخا: ج 30، ص 454
معرفت طالع تحویل سال
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5855/4
فنخا: ج 30، ص 454
معرفت طالع
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9825/5
فنخا: ج 30، ص 454
معرفت طبایع ادویه و برخی از معالجات
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 492/36
فنخا: ج 30، ص 454
معرفة طبایع الكواكب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3455/2
فنخا: ج 30، ص 455
معرفة الظاء و الضاد
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 5138/62
فنخا: ج 30، ص 455
معرفة ظل الاستواء
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 4707/6
فنخا: ج 30، ص 455
معرفة الظل المنحرف الواقع على سطوح الحيطان
مؤلف: قلانسی، احمد بن ابی بکر
مجلس • ش: 63/10
فنخا: ج 30، ص 455
معرفت عالم کبیر و عالم صغیر
مؤلف: ابن عربی، محمد بن علی
مجلس • ش: 531/17
فنخا: ج 30، ص 455
معرفت عالم کبیر و عالم صغیر
مؤلف: ابن عربی، محمد بن علی
دانشگاه • ش: 3497/17-ف
فنخا: ج 30، ص 455

گزارش اشکال یا پیشنهاد