محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معرفة الحبیب
مؤلف: نقیب، شهاب الدین احمد
دانشگاه • ش: 3773/7-ف و 3774/7-ف
فنخا: ج 30، ص 439
معرفة حقايق الاشياء و هی معرفة حدودها و رسومها
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 807/4
فنخا: ج 30، ص 440
معرفة الحق و الحقيقة
مؤلف: امام تبریزی، احمد بن محمد بن عبدالملک
دانشگاه • ش: 2367/1-ف
فنخا: ج 30، ص 440
معرفة حلول الشمس في المنازل الشامية و اليمانية
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 4707/4
فنخا: ج 30، ص 441
معرفت حمیات مرکبه و ربع و خمس
مؤلف: عماد الدین شیرازی، محمود بن مسعود
لغت نامه دهخدا • ش: 197/15
فنخا: ج 30، ص 441
معرفة الحياة
مؤلف: حافظ الصحه، میرزا مهدی
دانشگاه • ش: 37/1
فنخا: ج 30، ص 442
معرفة الحیوان
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 1375
فنخا: ج 30، ص 442
معرفت خسوف 1
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 4829/7
فنخا: ج 30، ص 443
معرفت خیر و شر
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5902/5
فنخا: ج 30، ص 443
معرفة الخيل
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5888/3
فنخا: ج 30، ص 443
معرفة درجات كيفية الادوية المفردة
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 360/38
فنخا: ج 30، ص 443
معرفت دیدن شانه
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2541/16-ف
فنخا: ج 30، ص 445
معرفت ذات و صفات الهی بنظر صوفیان
مؤلف: ناشناخته
الهیات • ش: 571/1
فنخا: ج 30، ص 445
معرفت ذات و صفات و افعال الهی
مؤلف: نسفی، عزیزالدین بن محمد
دانشگاه • ش: 9470/2
فنخا: ج 30، ص 445
معرفت ذات و صفات و افعال الهی
مؤلف: نسفی، عزیزالدین بن محمد
سپهسالار • ش: 7170/4
فنخا: ج 30، ص 445
معرفت ربع مسکون و اقالیم سبعه
مؤلف: ناشناخته
الهیات • ش: 99/2
فنخا: ج 30، ص 445
معرفة رموز المشایخ القراء السبعة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3241/6
فنخا: ج 30، ص 446
معرفت رگها
مؤلف: ناشناخته
ادبیات • ش: 360/4
فنخا: ج 30، ص 446
معرفة الزوال فی الشهور الرومیة
مؤلف: بامخرمه، عبدالله بن عمر
ملک • ش: 4707/5
فنخا: ج 30، ص 447
معرفة الزوال و القبلة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4545/3
فنخا: ج 30، ص 448
معرفت سالهای موالید
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 478
فنخا: ج 30، ص 448
معرفة سمت القبلة
مؤلف: ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
دانشگاه • ش: 286/3
فنخا: ج 30، ص 449
معرفة سمت القبلة
مؤلف: ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
ادبیات • ش: 34/3
فنخا: ج 30، ص 449
معرفة سمت القبلة
مؤلف: ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد
دانشگاه • ش: 4545/3-ف
فنخا: ج 30، ص 449

گزارش اشکال یا پیشنهاد