محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مظهریه
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
دانشگاه • ش: 2831/24
فنخا: ج 30، ص 111
معاجین و حبوب طبی
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3424/32
فنخا: ج 30، ص 112
معاجین و سفوفات و داروهای چشم و دندان و جز آن
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 492/8
فنخا: ج 30، ص 112
المعاد
مؤلف: فخر رازی، محمد بن عمر
الهیات • ش: 601/23
فنخا: ج 30، ص 112
معاد
مؤلف: نسفی، عزیزالدین بن محمد
سپهسالار • ش: 1316/3
فنخا: ج 30، ص 112
معاد
مؤلف: نسفی، عزیزالدین بن محمد
مجلس • ش: 4949/3
فنخا: ج 30، ص 112
معاد
مؤلف: حسینی استرآبادی، محمد مقیم بن کمال الدین حسین
مفتاح • ش: 1260
فنخا: ج 30، ص 113
معاد
مؤلف: حسینی استرآبادی، محمد مقیم بن کمال الدین حسین
دانشگاه • ش: 1023/3-ف
فنخا: ج 30، ص 113
المعاد
مؤلف: قاینی، کافی بن محتشم
دانشگاه • ش: 2981/4-ف
فنخا: ج 30، ص 113
المعاد
مؤلف: تنکابنی، حسین بن ابراهیم
دانشگاه • ش: 1035/2
فنخا: ج 30، ص 114
المعاد
مؤلف: تنکابنی، حسین بن ابراهیم
دانشگاه • ش: 10841/63
فنخا: ج 30، ص 114
المعاد
مؤلف: تنکابنی، حسین بن ابراهیم
مجلس • ش: 4168/5
فنخا: ج 30، ص 115
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 595/9
فنخا: ج 30، ص 116
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
الهیات • ش: 653/4
فنخا: ج 30، ص 116
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
سپهسالار • ش: 2765/11
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
دانشگاه • ش: 3238/12
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 633/10
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
سپهسالار • ش: 2784/1
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
دانشگاه • ش: 7453/3
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 3028/8
فنخا: ج 30، ص 117
المعاد
مؤلف: احسائی، علی نقی بن احمد
سپهسالار • ش: 7553/8
فنخا: ج 30، ص 118
المعاد
مؤلف: احسائی، علی نقی بن احمد
سپهسالار • ش: 7553/9
فنخا: ج 30، ص 118
المعاد
مؤلف: احسائی، علی نقی بن احمد
سپهسالار • ش: 1214/6
فنخا: ج 30، ص 118
معاد
مؤلف: سمنانی، محمد علی بن حاج بابا
ملک • ش: 1563
فنخا: ج 30، ص 120

گزارش اشکال یا پیشنهاد